tag:blogger.com,1999:blog-165889462012-01-10T14:03:45.732+01:00I was born in Tehran IRAN. filmmaker. film editor. writerjnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.comBlogger591100tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-77354336560977324442012-01-10T14:03:00.003+01:002012-01-10T14:03:45.744+01:00<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"> <a href="http://www.wix.com/jami2351383/jamileh-nedai#!"><span style="color: purple; font-size: x-large;"><b>http://www.wix.com/jami2351383/jamileh-nedai#!</b></span></a> <br /> <br /> <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> <a href="http://2.bp.blogspot.com/-PhQPXVMp_7E/Tww22Lc6WcI/AAAAAAAAAaY/1T6k1LQdvS4/s1600/jami+par+Kami.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="214" src="http://2.bp.blogspot.com/-PhQPXVMp_7E/Tww22Lc6WcI/AAAAAAAAAaY/1T6k1LQdvS4/s320/jami+par+Kami.jpg" width="320" /></a></div> <br /> <span style="color: purple; font-family: 'Helvetica Neue', Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-large;"><b>you can know me better&nbsp;</b></span></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-7735433656097732444?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-81669832685801754932011-01-07T16:02:00.000+01:002011-11-09T17:44:13.089+01:00<div dir="ltr" style="text-align: left;" trbidi="on"> <div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> <a href="http://4.bp.blogspot.com/-SfPRqNo6HN0/TrqtIjLhhxI/AAAAAAAAAYU/MrjgaaHQsLs/s1600/381090_10150453610664612_701139611_10407226_1084823019_n.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" src="http://4.bp.blogspot.com/-SfPRqNo6HN0/TrqtIjLhhxI/AAAAAAAAAYU/MrjgaaHQsLs/s1600/381090_10150453610664612_701139611_10407226_1084823019_n.jpg" /></a></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="color: magenta; font-size: x-large;"></span></b></div> <a name='more'></a><b><span class="Apple-style-span" style="color: magenta; font-size: x-large;">&nbsp;</span><span class="Apple-style-span" style="color: blue; font-size: x-large;">بیژن مفید</span></b><br /> <br /> <div class="MsoNormal" style="text-align: right;"> <b>©jamileh.nedai</b></div> <br /> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">نوشته جمیله ندایی حق جاپ محفوظ</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">" نمایشی که بر صحنه میبینیم باید آنقدر به ما نزدیک باشد ، که به خود بگوییم " آه میدانستم " زبان نمایش باید زبان خودمان باشد و نمایش باید رویا ها و تخیّلات مارا بیدار کند. " بیژن تئاتر را اینگونه می دید.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بیژن مفید روز22 خرداد 1314 در تهران متولّد شد. از کودکی ویلن مینواخت . دردوران دبیرستان در هنرستان هنر پیشگی که دکتر مهدی نامدار رئیسش بود به آموزش تئاتر پرداخت. فهیمه راستکار.هوشنگ لطیف پور. علی نصیریان . جعفر والی پرویز بهرام .رضا بدیعی .جمشید لایق. از همدوره های بیژن مفید بودند. در سال 1332 در هنرستان در مسابقه نمایشنامه نویسی با نمایشنامه " عروسکها" شرکت کرد و برنده نشد.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">"عروسکها" اولین متنی بود که من از بیژن خواندم. متن بسیار مدرن و به فضای کارهای ژان پل سارتر شباهت داشت. خودش میگفت با نگاه به درسهای ارسطو در کتاب بوطیقا و اساطیر ایران این متن را نوشته ام.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بعد از پایان دبیرستان در دانشکده حقوق و بعد در دانشکده ادبیات با ریاست دکتر سیاسی به تحصیل ادبیات انگلیسی پرداخت. همین سالها با عبّاس جوانمرد،هوشنگ لطیف پور، پرویز بهرام و دیگران به جلسات تئاتر شاهین سرکسیان میرفت.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">سال 1333 دیویدسن برای تدریس ادبیات نمایشی أمریکایی در دانشگاه به تهران أمد و بیژن با او به کار پرداخت.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">و نمایشنامه " باغ وحش شیشه یی" نوشته تنسی ویلیامز را با بازیگری بیژن مفید در صحنه گرد در انجمن ایران و امریکا با موفقیت زیاد به صحنه برد. بیژن برای به صحنه بردن نمایشنامه " شهرما" نوشته تورنتون وایلدر و " همه پسرانم " نوشته آرتور میلر دستیار کارگردان او بود. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بعد از دیویدسن سال 1336- 1956 جرج کویین بی برای تدریس تئاتر به تهران أمد و بیژن با او به کار پرداخت</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">برای شروع کار با کویین بی به روخوانی " بیلی باد" پرداختند و بعد نمایشنامه "مرد دوّم " نوشته ساموئل برهمان را به صحنه بردند.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بیژن مفید دستیار کارگردان و بازیگر این نمایشنامه بود. بعد بیژن مفید نمایشنامه "سفر دور و دراز به درون شب" نوشته یوجین اونیل را ترجمه کرد که خود دستیار کارگردان و در اجراهای اوّل بازیگر نقش پدر هم بود. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">پرویز بهرام ، کاووس دوستدار ، فهیمه راستکار و هو شنگ لطیف پور بازیگران این نمایشنامه بسیار موفق بودند.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">در سال 1336 در دانشگاه با پرویز بهرام و نجمی وثوقی در نمایش " سوء ظن " بازی کرد.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">من در مرکز پیشاهنگی ناحیه پنج وزارت فرهنگ با بهمن مفید در نمایشنامه " رستم و سهراب"تنظیم از شاهنامه فردوسی بوسیله غلامحسین مفید پدر بیژن ، بازی کردم.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بعد کار تئاتر را با شاهین سرکسیان ، خجسته کیا ، عباس جوانمرد ، نصرت کریمی ادامه دادم. با بیژن مفید از طریق بهمن آشنا شدم و در کلاسهای گروه هنر ملّی و نمایشنامه های برنامه دوم رادیو تهران بیشتر با او آشنا شدم.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">و وقتی در نمایشنامه " گناهکاران بیگناه" نوشته آستروفسکی به کارگردانی لرتا در تئاتر کسرا بازی میکردم .</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">شعر " مرداب " را بیژن درین دوره برایم سروده است. مهرماه 1344 با هم ازدواج کردیم. تمام زمستان 1344 تا بهار 1345 در یکی از دهات نزدیک لاهیجان بیژن دوران سربازی اش را در سپاه دانش میگذراند و روی متن سه نمایشنامه " شهر قصّه ، ماه و پلنگ و عقاب و روباه " کار میکرد. تابستان به تهران برگشتیم و در گروه هنر ملّی و رادیو به کار پرداختیم.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">. جوانمرد به سفر رفت بیژن شهر قصه را به دست گرفت کار سنگین و طولانی بود و گروه روشهای کاری بیژن را نمی پسندید. جوانمرد از سفر برگشت و گروه مایل نبودند کار با بیژن را ادامه دهند. بیژن بالکل میخواست تئاتر را رها کند . من و بهمن مفید ، روشهای اورا که جستجو برای یافتن راههای جدید بود دوست داشتیم. به کمک پدر بیژن که بازرس وزارت و فرهنگ بود و به کمک ایرج پارسی سالن خانه پیش آهنگی در خیابان شهباز ، نزدیک میدان خراسان را در اختیار ما گداشتند. ما هر شب با یک گروه نو جوان به آموزش وجستجوی تئاتری بیژن تن دادیم.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">همراه با شهر قصه متن های دیگر بیژن برای تمرین و شناخت صحنه و کار روی بدن و نگاه به دنیایی که ما را احاطه کرده است . ادامه داشت . یکی ازین متون متن " سد کاظم " است که بعدها بوسیله محمود استادمحمد بازنویسی و اجرا شد بدون نام بیژن .</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">زمان کار روی شهرقصه وضع مالی ما بد بود و من و بیژن با آنکه فرزند اولمان به دنیا آمده بود او در خانه پدرش و من نر خانه مادرم زندگی میکردیم. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">برای گذران رندگی بیژن سناریو فیلم ترجمه میکرد و در رادیو هر دو به کار ادامه میدادیم. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">درین دوره ده قصه کودکان نوشت برای انتشارات فرانکلین که به دلایلی چاپ نشد .و یکی از آنها به نام مهدخت دولت آبادی چاپ شد که از دزدیهای دیگر از کارهای بیژن است.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">شهرقصه را من تایپ میکردم و 8000صفحه تایپ شده و 8 ساعت نوار ظبط شده از متن وجود داشت. یکی از نسخه ها را با گروه نمایش برنامه دوم رادیو تهران ظبط کرده بودیم. با جا افتادن کار در خانه پیش آهنگی که آتلیه تئاتر نامیده بودیم هر هفته با تماشاچیان دعوتی اجرا داشتیم. در امدی نداشتیم و یکبار در وزارت فرهنگ و هنر برای وزیر وقت پهلبد اجرا گذاشتیم و از او تقاضای یک ضبط صوت کردیم و او به ما داد. بیژن آرزو داشت بتوانیم از طریق تئاتر از لحاظ مالی " تئاتر مستقل" از دولت به وجود بیاوریم. و بارها با بیژن صفّاری دوست بسیار نزدیک بیژن و رضا قطبی به دیدن چند محلّ در اطراف خیابان ژاله و شهباز و چهارصد دستگاه رفتیم. همین ایده بیژن مدتی بعد منجر به اجاره محّل چهار راه یوسف آباد و کارگاه نمایش شد..</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">اولین بار خارج از آتلیه در دبیرستانی یکبار اجرا کردیم </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">تمرینات و اجراهای ما ادامه داشت اردیبهشت 1347 فرخ غفاری ، خجسته کیا و رضاقطبی شهر قصه را به جشن هنر دوم دعوت کردند. شهر قصّه چهارشب در جشن هنر شیراز سه ماه در تئاتر سنگلج شش ماه در انجمن اطلاعات بانوان و چند شب در شهرهای جنوب ایران اجرا شد.. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">شهر قصّه حکایت انسانهای ساخته ذهن یک قصّه گوست . انسانهایی که ماسک حیوانات را به چهره دارند و به دنیای پر از ریا و دروغ کوچکشان خو گرفته اند. یک روز یک انسان جدید به شهر وارد میشود و به رنگ آنها در می آید و هویت خود را از دست میدهد. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">در زمستان 1347 پیتربروک به ایران و به دیدن نمایش ما آمد و چندین ساعت با بیژن در باره روشهای کار و زبان نمایش صحبت کرد . یادم هست بعد از نمایش به رستوران ریویرا رفتیم و بیژن صفّاری هم درین جلسه شرکت داشت . بروک بسیار روش کاری بیژن را دوست داشت . بعد ها که کار یروک را یسشتر شناختم متوجّه نزدیکی دید و رویاهای تئاتری ایندو نفر شدم. هربار کاری از بروک میبینم یاد حرفها و رویاهای برباد رفته بیژن میفتم . </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">همان روزها ی اجرا در انجمن اطلاعات بانوان ( زمستان 1347) رییس فستیوال بلگراد هم به دیدن نمایش ما امد</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">برای رفتن به فستیوال خارج از ایران شهر قصه مشکل زبان و اشاره و تمثیل داشت . </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">به جای ما نمایش سنگواره ها نوشته نعلبندیان به کارگردانی اوانسیان به یوگسلاوی رفت. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">در مورد شهر قصه در مصاحبه یی با بصیر نصیبی در مجله نگین شماره 43 آذرماه 1347 در جواب سوالی میگوید. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">س- پرسوناژهای شما در طول نمایش به بهره کشی و سود جویی از هم میپردازند. چه نیرویی این روابط را بر پا نگه داشته است ؟</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">ج- بحث تلخی ست . در حقیقت شهر قصه قصه گرگهاست .روایت است در شبهای سرد زمستان دو گرگ گرسنه به هم میرسند. از ترس روبروی هم مینشینند و مواظب یکدیگرند که یکی آن دیگری را از شدت گرسنگی پاره نکند. . کم کم گرگان دیگر میرسند و همه دور هم مینشینند و مواظب یکدیگر پلک نمی زنند. . هر بار یکی خسته میشود و پلک میزند ، بقیه بر سرش میریزند و پاره پاره اش میکنند . و متوجه نیستند که زمان پاییدن یکدیگر شاید شکارهایی رد شده اند و آنها ندیده اند. شهر قصه ، حکایت حلقه گرگهاست و تراژدی نکبت بار آدمیزاد. شاید اگر هر کدام از آنها حرکتی میکردند وضعشان اینهمه دردناک نبود.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">و چند خط بعد میگوید" نکته اینکه این کار کمک زیادی به پر شدن فاصله فکری بین روشنفکر و مردم عادی میکند . این دو دسته در عصر ما روز به روز از هم فاصله میگیرند . این فاصله باید روزی از بین برود . کار من کوششی ست برای پر کردن این خندق ذهنی بین روشنفکر و مردم. "</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">همراه اجراهای شهر قصه نمایش ماه و پلنگ را تمرین میکردیم . که یک شب در دانشگاه اجرا کردیم.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">روزهایی که در آتلیه تئاتر بودیم بیژن با بیژن صفاری در مورد پیدا کردن یک محل کارگاه برای تجربیات تئاتری متفاوت از تجربه های وزارت فرهنگ و هنر بسیار صحبت میکرد .برج آب جهارصد دستگاه که استفاده نمیشد وخرابه یی بود را بیژن بسیار دوست داشت . این برج نزدیک میدان ژاله بود . مخارج بازسازی این محلّ زیاد بود و رضا قطبی رییس تلویزیون وقت که بسیار مایل بود به بیژن کمک کند نتوانست مسئولین را راضی کند . بیژن فکر میکرد فقط کافی ست زمین را به دست بیاورد و با بازگران جوان تئاتر را از ریشه بسازد . و بسیار مایل بود محل تئاتر حتما در محلّات مردمی و جنوب تهران باشد. او آرزو داشت محلی برای تجربه ها و ایده های تئاتری خودش به وجود آورد وفتی که شهر قصه موفق شد بیژن فکر کرد شاید بدون کمک دولت با فروش شهر قصه زمینی بخریم و خود یک تئاتر بسازیم . ما حتا زمینی در چهارراه گمرک پیدا کردیم و میتوانستیم با کمک بانک بخریم . این فکر رویا بود و بیژن صفاری ایده را دنبال کرد و بالاخره با کوشش او تلویزیون ملی محل کارگاه نمایش ( اواخر سال 1347) در چهاراه یوسف آباد اجاره شد . چند گروه از جمله گروه ما ( .بعد از پس دادن سالن نمایش اطلاعات بانوان) در آنجا شروع به کار کردیم. خجسته کیا "حلّاج" را که در خانه اش کار کرده بود با بازی درخشان محمدباقر غفّاری آنجا تمرین و اجرا میکرد. - ایرج انور " نظارت عالیه" ژان ژنه را تمرین میکرد که در انجمن ایران و امریکا به صحنه رفت. ما غیر از نمایشنامه " ماه و پلنگ" به تمرینهای تجربی و جستجوگر بیژن هم می پرداختیم یکی از متونی که بیژن پیشنهاد کرد متنی از خودش بود. اعضای گروه هرکدام با دید خود این متن را به صحنه بردند. متن من</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">" فاجعه" نام داشت . و فریده صوفی و محمود استاد محمد در آن بازی میکردند و بروشور نمایش را حسین والامنش کار کرده بود . من در سالن خالی نمایشم را به صحنه بردم." یک زن با میگرن شدید در رختخواب است و گاهی از مرد سوال میکند. و یک مرد در اطاق راه میرود و با پرنده یی در قفس مکالمه میکند. او کلمات زن را میشنود اما به پرنده نگاه میکند انگار تنها موجود این اطاق همین پرنده در قفس است." </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">نمایش " ماه و پلنگ "بعد از تمرین چهار شب در جشن هنر شیراز 1348 سوم اجرا شد. به نظر من بیژن در تمام کارهایش به حساسیتهای اجتماعی و سیاسی زمان خود میپردازد. زمانی که من با او کار وزندگی می کردم در مورد "ماه و پلنگ " صحبتهای دیگری داشت اما بعد از انقلاب در یک سخنرانی بیژن به روشنی میگوید ایده نمایشنامه را از تنهایی مصدق در مقابل شرایط اجتماعی ، سیاسی سالهای سی گرفته است. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بعد از شکست ماه و پلنگ بیژن چند نمایشنامه برای کانون پرورش فکری کودکان و نو جوانان نوشت ترب ، کوتی موتی ، و شاپرک خانوم. اولین اجرای شاپرک خانوم در پارک نیاوران به کارگردانی دان لافون کارگردان امریکایی وبازیگران کانون پرورش فکری کودکان و نو جوانان ، به صحنه آمد. نمایش منظوم نیست اما آهنگها و تصنیفها را بیژن ساخته و در اجرایی برای ظبط صدا و چاپ برای صفحه من نقش شاپرک خانوم را گفته ام. بیژن مفید نقش شهرفرنگی و بهمن مفید نقش عنکبوت را گفته اند . </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">شاپرک خانوم روز اول زندگی در یک دخمه تاریک گرفتار تارهای عنکبوت میشود و برای رهایی خودش یه عنکبوت قول میدهد به شکار حشرات دیگر برود . اما هر بار که با کسی آشنا میشود طاقت فریب دادن را ندارد و میگریزد. در هر آشنایی از دیگران می پرسد چطور درین شهر بی نور زندگی میکنند؟ و در یکی ازین دفعات به کرم شبتاب بر میخورد که شهر فرنگی ست و نور میفروشد. درین صحنه تصاویر درون ماشین شهرفرنگی بر دیوار صحنه هویدا میشود. بیژن خیلی دلش میخواست تصویر ضریح یک حرم به دیوار بیفتد ...از بالا تذکّر دادند حتا خیالش را نکنید.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">شاپرک در صحنه آخر نزد عنکبوت میرود و میگوید شکار دیگری نیافته است و حاضر است بمیرد.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بعد از شکست ماه و پلنگ گروه آتلیه تئاتر به هم خورده بود و بیژن در جستجوی دیگری بود کارگاه نمایش شکل گرفته بود و رویاهای بیژن به نوعی جریان داشت . در مصاحبه مفصّلی در مجلّه فردوسی شماره دوشنبه 12 فروردین 1353 بیژن به ژانت لازاریان در جواب سوال : گفتی یکبار از تئاتر دست کشیدی و جمیله باعث بر گشتت شد . چرا؟ بیژن در جواب میگوید : حقیقت اینکه حالا در گروههای تئاتری ورزش بدنی ، تمرین صدا و غیره ، اساس کار است اما ده سال قبل کم و بیش وقتی با هنرپیشه های حرفه ای کار میکردی ، خیلی برایشان گران می آمد اگر میگفتی تمرین صدا و غیره باید کرد. مسائلی که بعد از "بروک" باب شد . قبل از آن من با گروه خودم کار کرده بودم . وقتی به گروه های دیگر پیشنهاد میکردم ، گاه می شنیدم که می گویند " بیژن خله ". حالا و ضع فرق کرده ، هنرپیشه میداند برای اینکه بدنش را روی فرم نگهدارد ، روزی چند ساعت تمرین لازم دارد و باید معّلق بزند. چنین بود که خسته شده بودم. حالا هم خسته ام. راستش حال اینکه دوباره گروهی را تربیت کنم ، ندارم. بچّه های کارگاه بچّه های علاقمندی هستند و نتیجه کار هم خوب است ، چون مسئله ستاره سازی نیست . هنرپیشه ها همه به یک نسبت شناخته شده هستند. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بیژن وقت بسیاری صرف فیلم شهر قصّه با کارگردانی منوچهر انور کرد که با شکست تجاری روبرو شد.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">به نظر من منوچهر انور متوجّه ریتم و میزانسن فوق العاده بیژن در تئاتر نشد و نتوانست آن خلاّقیت تئاتری را به فیلم منتقل کند.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">اربی اوانسیان بعد از نمایشنامه " سنگواره ها...." از عباس نعلبندبان نمایشنامه " ناگهان هذا حبیب الله " را دست گرفت وبه پیشنهاد بیژن صفاری از بیژن خواست که نقش فریدون را بازی کند. نمایش ناگهان حکایت کشته شدن یک مرد معلم به دست همسایگان فقیری ست که فکر میکنند او در صندوقش پول پنهان کرده است.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">ناگهان در جشن هنر شیراز ، تئاتر شهر و فستیوال تئاتر نانسی فرانسه .ماه می 1972 اجرا شد .</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بزک نمیر بهار میاد</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">در نانسی یک گروه نمایش سایه و عروسکی با بیژن آشنا شدند و فرخ غفاری از بیژن خواست نمایشی بنویسد که گروه فرانسوی با بازیگران ایرانی با هم برای ، شهریور 1352 جشن هنرسپتامبر 1973 اجرا کنند. بیژن متنی برای تصنیف و آهنگی که بر اساس نگاهش به جشنهای دوهزار و پانصد ساله ساخته بود نوشت. درویشی بزش را گم میکند و سر به کوه و صحرا میگذارد در جستجوی بز. بر سر راهش به شهرهای ناشناخته یی پا میگذارد و در صحرا باد و طوفان و رود به توبره درویش میروند و سر آخر درویش به قصری میرسد که و می بیند که ساکنین قصر بر سر سفره یی مشغول خوردن بز بریان شده او هستند. درویش سر توبره را باز میکند و طوفان و باد و رود بیرون میریزند و قصر وساکنین قصر را ویران میکنند. این نمایش در جشن هنر چند اجرا داشت و متن را از ساواک خواستند ورضا قطبی و بیژن مجبورشدند جوابگوی مسئولین باشند.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">جان نثار نمایشی بود که به نمایش سیاسی معروف شد </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">داستانی به همان تلخی و گزندگی شهر قصّه . در زمانی از تاریخ شاهان ایران یک شاه و وزیر هردو از پسر باغبان خوششان می آید. شاه به وزیر حسودی میکند و یک جلّاد از امریکا وارد میکند که سر وزیر را ببرد جلاد سر وزیر را میبرد امّا سر بریده با بقیه نقشها به بازی ادامه میدهند. کمدی و پر از ریتم کلمات . این بار متن نمایش منظوم نیست اما بازی با کلمات ریتم فوق العاده یی می آفریند.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">در بروشور کارگاه در باره جان نثار نوشته است. ( ...من می خواهم وقتی تماشاچی می آید و کارم را میبیند ، تفریح کند. و حد اقل خیال کند که دارد تفریح می کند. بعد اگر حرفی هست ، در بطن، آن هم خیلی در بطن به او گفته شود. اگر چیزی به ذهن او برود و یا بر دلش بنشیند، باید خود به خود اتفاق افتد. ، کاملا نا آگاهانه. من تما شاچی را کاملا نا آگاهانه متوجه حرف های خودم می کنم . انگار او در خواب این حرفها را شنیده است.) شروع اجراها 13 اسفند 1351. در دو سال 58 اجرا 4995 تماشاچی. بازیگران : پرویز پورحسینی .محمد باقر غفاری. صدرالدین زاهد. رضا ژیان. رضا رویگری فیلم جان نثار </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بیژن به دنبال جان نثار ، مهد علیا و مهد سلفا را نوشت که در متن اول همه نقشها برای بازیگران جان نثار به اضافه من و نسرین رهبری نوشته شده بود . اما در متن بعدی تصمیم گرفت فقط زنان گروه بازیگران شهر درآن بازی کنند.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">شکوه نجم آّبادی. فهیمه راستکار. نسرین رهبری. سوسن تسلیمی. جمیله ندایی</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">داستان در یک حرمسرا میگذشت و موضوع تابو همجنسگرایی زنان و اشاره ها و کنایه ها بود . مولودی خواندنهای زنان در بغضی از صحنه ها کاملا ارو تیک میشد. بیژن شبها مرا از خواب بیدار میکرد و برایم آنچه را که نوشته بود میخواند . آنقدر می خندیدیم که بچّه ها از خواب بیدار میشدند.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">این متن به تمرین واجرا نرسید. نمایشهای موفق کمدی را بعضی نمی پسندیدند </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">شرایط سیاسی خفقان آور بود . بیژن با بازیگران گروه بازیگران شهر ترس و نکبت را به صحنه برد.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">ترس و نکبت رایش سوم . نمایشهای کوتاه. نوشته برشت. شکوه نجم ابادی بازیگر نقش " زن یهودی" و زاهد دو بازیگر نمایش درین سالن هستند. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">در بروشور کارگاه در باره ترس و نکبت رایش سوم بیژن نوشته است.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">( رشته یی از طرح های وافع گرایانه که اغلب کو تاهند و برای اجراهایی پیوسته یا منفرد نوشته شده اند. این نوشته ها ، مهارت مضحک و دد خویی خاص نازی ها را بررسی می کند. .و نیز ترس از لو رفتن، اختلاف ها و عدم اطمینانهای خانوادگی، ترسویی و بزدلی مدعیان آزادمنشی ، عدم اتّحاد جبهه های مخالف ، و حقیقت پنهان موسسه هایی چون " خدمات کارگری" ، " کمک زمستانی " " جوانان هیتلری" ، و " اردوگاه های جمعی " و خطر نزدیک شونده ی جنگ . هر طرح با گروهی متفاوت از بازیگران به اجرا در می آید.) شروع اجراها 20 مهر 1352</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">این سالها وقتی مشغول نوشتن نمایشنامه " سهراب ، اسب، سنجاقک " بود سه داستان از شاهنامه را تنظیم کرد ." رستم و سهراب " بیژن و منیژه" سیاوش و سودابه" که صدایش را برای منتشر شدن به صورت صفحه برای کانون پرورش فکری کودکان ونوجوانان ظبط کردیم و زنهای نمایشها را من بازی کردم. قصّه دیگر بیژن که من خیلی دوست داشتم " حسنی یه بادبادک داشت" که من برای کانون خواندم. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">اشعار ابوسعید ابوالخیر را هم بیژن برای کانون خوانده است. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">دو متن تعزیه را هم که بیژن دوباره نویسی کرده بود ظبط کردیم . در تعزیه امام حسین من نقش حضرت زینب را خواندم. بیژن امام حسین. یزید عنایت بخشی . حضرت عباس . بهمن مفید یزید.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">یادم هست نوار صدا را به رضا قطبی دادیم . قطبی گفت همه سعی ام را میکنم که منتشر شود. یادم هست با خنده به بیژن گفت شما ما را به درد سر می اندازید. امیدوارم این متن در تلویزیون موجود باشد.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">"سهراب،اسب،سنجاقک " را بهمن ماه 1353 بعد از ماهها تمرین به صحنه بردیم . چون متن و نحوه اجرا ها دایم تغییر میکرد </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">اجراها ، اجرای متن خوانده میشد . ایده این نمایش همان حکایت پسر کشی ست که در شاهنامه و در زمانهای مختلف به نحو دیگری تکرار میشود . رستم عاشق جنگ و قدرت . سهراب عاشق شعر و مخالف خشونت.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">سال 1380 یک گروه جوان برای اولین بار از نیما و مزدا اجازه گرفتند و چند شب نمایش را در سالن کوچک تئاتر شهر به صحنه بردند.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">ومجبور شد به امریکا برود. در لوس آنجلس نمایشنامه شهر قصه را با صدای همان بازیگران ، از من اجازه گرفت که از صدای ضبط شده من استفاده کند. نمایش با بازیگران آماتور به صحنه رفت و در آمدش به حزب دموکرات ایران و شورای ملی مقاومت پرداخت شد. 1200دلار.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بعد " ماه و پلنگ " و" سهراب ، اسب، سنجاقک " را دست گرفت. .. و هر دو متن را به انگلیسی کار کرد. شاپرک خانوم را خود بیژن با دان لافون در ایران ترجمه کرده بود. و کتاب در امریکا بار اول سال 1969 چاپ شده است. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">در لوس آنجلس روز 21آبان 12نوامبر بیژن در بیمارستان در گذشت</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بعد از مرگ بیژن کارهای او از هر طرف در اِیران بدون نام او و نام من در لوس آنجلس با نام او بی اجازه فرزندانش تا امروز تاراج شده است . خانمی به نام زارا هوشمند دو نمایشنامه او شاپرک و ماه و پلنگ را به انگلیسی ترجمه کرده و با نام خودش میفروشد. در اینترنت اطلاعات غلط و مقدار زیادی از کارهایش بدون اجازه و گاهی حتا بدون نام به فروش میرسد. </span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بنیاد بیژن مفید در پاریس به همت من و دو پسرم مزدا و نیما ثبت شده است.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">بیژن برای اموزشهای تئاتری متنهایی را برای تمرین تمرکز و تخیّل به بازیگران میداد.. بیژن خرسند در سوگ بیژن از قول من نوشته است : آبان 1364</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">جمیله ندایی تعریف میکند : عادت داشت همواره تکه های کوچکی برای تمرین گروه بسازد یکیش این بود. در شهری وبازده ، مردم از ترس بیماری از دست زدن به جنازه هایی که در گوشه و کنار افتاده خودداری میکنند. فقط جوانمردی وجود دارد که بی محابا این کار را انجام میدهد . ووفتی وبا گریبان او را هم میگیرد رو به تماشاچی می ایستد و میگوید : زکی ، مام که رفتیم... و به زمین می افتد و میمیرد....</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;">اما شعله یی که بیژن تابانده بود ، زنده باقی می ماند.</span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div style="text-align: right;"> <b><span class="Apple-style-span" style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;"><br /></span></b></div> <div dir="rtl" style="text-align: right;"> <br /></div> </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-8166983268580175493?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-40134377886053984362010-09-03T14:53:00.000+01:002010-09-03T14:53:17.037+01:00<blockquote> <span></span><div> <a name='more'></a>&nbsp;</div> </blockquote> <br /> <br /> یادم هست یک شب خواب دیدم رفته ام به جنوب ایران در کویری نزدیک شهر چاه بهار. آفتاب گرم و طاقت فرسایی بود من و عده یی از دوستان مدرسه . یادم است عجیب. منوچهر شهسواری جزو دوستان بود. همه ما لباسهایی شبیه بازیگران فیلم ماتریکس بر تن داشتیم و موهای بلند من پریشان بود و همه عینکهای آفتابی بر چشم داشتیم.<br /> <br /> من یک دانه پسته در دست داشتم . پوستش را کندم و دو تکه اش کردم و هر نیمه را در گلدانی که در دو طرف جاده بی انتهایی بود کاشتم. و به زودی بوته های بلندی در دو گلدان رویید که همه گل مریم بود. دو گلدان از هم جدا بودند و جاده در کویر نهایتی نداشت.<br /> <br /> روز بعد ، با شمیم بهار برای پیدا کردن محلّ فیلمبرداری برای فیلم " عاشقانه" به چند محلّ در جنوب تهران رفتیم. دنبال محلّی برای صحنه تئاتر بودیم. یادم هست یک برج کفترخانه پیدا کردیم. که گرد و عجیب بلند بود. شمیم نپسندید و در راه برگشت به تهران خواب را برای شمیم تعریف کردم و نمیدانم چرا یک گل کوچک مریم در ماشینم بود . من خواب را برای شمیم تعریف میکردم و در حال رانندگی بودم و گل مریم بین ما دو نفر بر دسته صندلی بود . ما داستانهای خنده دار تعریف میکردیم و نگران پیدا کردن محلّ فیلمبرداری بودیم. نمیدانم چرا هیچکدام به معنای خواب فکر نکردیم. سال هزار و سیصد و پنجاه و پنج یا شش بود. فیلم ساخته نشد و امروز دیدن این گل" همه زمان از دست رفته " را زنده کرد و .... معنای آن خواب عجیب در آن روزها.<br /> <br /> دو ونیم بعدازظهر سوم سپتامبر 2010 <br /> <br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-4013437788605398436?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-27973014674418860862010-04-25T07:54:00.000+01:002010-04-25T07:54:16.299+01:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> <a href="http://4.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/S9Pm1TvFR_I/AAAAAAAAAUo/PiD3TcRTptM/s1600/jami+1389.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" src="http://4.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/S9Pm1TvFR_I/AAAAAAAAAUo/PiD3TcRTptM/s320/jami+1389.jpg" tt="true" /></a>norouz 1389</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-2797301467441886086?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-25748839569447557552010-03-18T09:47:00.003+01:002010-03-18T09:48:27.506+01:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/S6HoyYpi1II/AAAAAAAAAUQ/-Y_R-sJJDrI/s1600-h/1389.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 400px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/S6HoyYpi1II/AAAAAAAAAUQ/-Y_R-sJJDrI/s400/1389.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5449892976402814082" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-2574883956944755755?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-31282896114993549702010-03-18T09:45:00.002+01:002010-03-18T09:46:42.751+01:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/S6HoZK5Qg-I/AAAAAAAAAUI/0HXwCUnGKxU/s1600-h/norooz+1389.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 296px; height: 400px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/S6HoZK5Qg-I/AAAAAAAAAUI/0HXwCUnGKxU/s400/norooz+1389.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5449892543213896674" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-3128289611499354970?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-64233750234405490962010-02-09T18:30:00.002+01:002010-02-09T18:32:25.839+01:00<a href="http://1.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/S3GcGv9_yHI/AAAAAAAAATA/czT5T5tnVVM/s1600-h/jami.Monmartre260909.jpg"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 300px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/S3GcGv9_yHI/AAAAAAAAATA/czT5T5tnVVM/s400/jami.Monmartre260909.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5436297864982546546" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-6423375023440549096?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-40987043109932378412009-03-25T20:56:00.004+01:002009-04-02T13:26:35.623+01:00آزادی هيچ فردی بدون آزادی ديگری ممکن نيست . نقش زن هنر مند زنان آر تيست در همه جای دنيا برای ماندن و بيان خود در حرفه های مختلف هنری نياز به آزادی دارند. ميزان آزادی در هر جامعه با تصويب و اجرای قوانين در آن جامعه ارزيابی ميشود. در روزهای اول انقلاب ، جحاب اجباری زنان ايران را در خظ اول محدوديتهای اجتمايی و سياسی قرار داد . ارزشهای جديد قانونی همه فعاليتهای زنان هنرمند را منوط به رعايت اصولی نمود که زنان حدود يک قرن براي از بين بردنش جنگيده بودند. کتابهای تئوريک دينی به زبان امروز به وسيله مدعيان اسلام سياسی باز نويسی شد و به صوزت بخشنامه به تمام ارگانهای دولتی و خصوصی ارائه شد.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-4098704310993237841?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-37578746336362671782009-03-25T20:48:00.000+01:002009-03-25T20:50:36.389+01:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/ScqK8Sb0LvI/AAAAAAAAARk/TDFGgJW2xtQ/s1600-h/1388.jpg"><img style="TEXT-ALIGN: center; MARGIN: 0px auto 10px; WIDTH: 400px; DISPLAY: block; HEIGHT: 325px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5317215078409580274" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/ScqK8Sb0LvI/AAAAAAAAARk/TDFGgJW2xtQ/s400/1388.jpg" /></a> <div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-3757874633636267178?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-76907198835566739762009-03-04T12:12:00.002+01:002009-03-04T12:12:58.060+01:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/Sa5iKGedmdI/AAAAAAAAARQ/LqlbbglV3fg/s1600-h/affiche+020309-4+copy.jpg"><img style="margin: 0px auto 10px; display: block; text-align: center; cursor: pointer; width: 275px; height: 400px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/Sa5iKGedmdI/AAAAAAAAARQ/LqlbbglV3fg/s400/affiche+020309-4+copy.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5309288936392989138" border="0" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-7690719883556673976?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-84168761219621751002009-02-27T20:40:00.003+01:002009-02-27T20:43:20.037+01:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/SahCQnpTJ7I/AAAAAAAAARA/H-BNId8V4XM/s1600-h/jami++8mars1979.jpg+IRAN.jpg"><img style="margin: 0px auto 10px; display: block; text-align: center; cursor: pointer; width: 185px; height: 400px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/SahCQnpTJ7I/AAAAAAAAARA/H-BNId8V4XM/s400/jami++8mars1979.jpg+IRAN.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5307565014143674290" border="0" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-8416876121962175100?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-60231948833042989512009-01-01T20:12:00.001+01:002009-01-01T20:14:12.138+01:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://4.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/SV0V5Daoh7I/AAAAAAAAAQI/jXKhrhAZ8rs/s1600-h/bonne+annee+200%C3%A7.jpg"><img style="margin: 0px auto 10px; display: block; text-align: center; cursor: pointer; width: 400px; height: 300px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/SV0V5Daoh7I/AAAAAAAAAQI/jXKhrhAZ8rs/s400/bonne+annee+200%C3%A7.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5286405607516571570" border="0" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-6023194883304298951?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-89207199107265472002008-12-16T01:06:00.003+01:002008-12-16T01:10:47.864+01:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://3.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/SUbxZgf0iRI/AAAAAAAAAQA/GdUpzGufjvs/s1600-h/kaligoola+4+copy.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer; width: 400px; height: 257px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/SUbxZgf0iRI/AAAAAAAAAQA/GdUpzGufjvs/s400/kaligoola+4+copy.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5280173033660909842" border="0" /></a> Jamileh NEDAI Festival of art SHIRAZ- Iran<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-8920719910726547200?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-90830896699690466692008-12-16T00:59:00.002+01:002008-12-16T01:05:26.302+01:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://2.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/SUbv-eosRnI/AAAAAAAAAP4/m0FzJYg24hw/s1600-h/kaligoola+1+copy.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer; width: 400px; height: 292px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/SUbv-eosRnI/AAAAAAAAAP4/m0FzJYg24hw/s400/kaligoola+1+copy.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5280171469793150578" border="0" /></a> CALIGULA d'ALBERT CAMUS Krgah e nemayesh 1973 Director : Arbi OVANESIAN<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-9083089669969046669?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-74252634455317151272008-12-16T00:52:00.005+01:002008-12-16T00:59:00.994+01:00<a onblur="try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}" href="http://1.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/SUbuWePTAMI/AAAAAAAAAPw/M2BbqUzbV28/s1600-h/kaligoola3+copy.jpg"><img style="margin: 0pt 0pt 10px 10px; float: right; cursor: pointer; width: 400px; height: 261px;" src="http://1.bp.blogspot.com/_-H6ih48NAUc/SUbuWePTAMI/AAAAAAAAAPw/M2BbqUzbV28/s400/kaligoola3+copy.jpg" alt="" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5280169682980241602" border="0" /></a> Caligula d'Albert CAMUS DRIECTOR: Arbi OVANESIAN KARGAH e NEMAYESH 1973 Tehran IRAN<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-7425263445531715127?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-27826027281523727772008-12-10T03:21:00.003+01:002008-12-10T03:30:00.162+01:00<div style="text-align: right; font-weight: bold;"><span style="font-size:130%;">تابستان سال 2000میلادی . مقاله ناتمام-- چند سازش كوچك با مرگ-- نوشتن در مورد فيلمهايی كه دوست نداريم كارىعذاباوراست. سينماىبيست ودوسالاخيرايران راههاىپرپى پيچ وخمىرا پيموده است ......بىانكه راه به جايی ببرد ... امروزفيلمسازان ايرانى چنان در ارزشهاى ايده ئو لوژی مذهبى توتاليتاريسم غرق شده اند كه توان بيان حرف متفاوت ندارند .... همه با فرمولهايافرمهاىمختلف كم وبيش يک حرف را مىزنند... فقط مهارتهاى فنى كمى متفاوت است .... ازآن بدتر شنيدن انتقاد ، چنان تحمل را كم كرده است كه منتظرم بعد از نوشتن اين مطلب ، هنرمندان سينماى ايران خواهان سنگسار من شوند .... لب به انتقاد گشودن وحشت مى آفريند.. نبايد خواب اين خاموشان را ، كه با مرگ پيمان بسته اند .... بهم زد . سالهاى اول انقلاب كه آزاديخواهان و مخالفان توتاليتارسم مذهبى يكى يكى، ده تا ده تا صدتا صد تا كشته مىشدند ، سينماى ا يران نه مىتوانست دوباره متولدشود...ونه مىتوانست به راه گذشته ادامه دهد .... درين هياهو، يك مريض روانى حزب الله كه جز از قرآن به زعم خودش ، الهام نمى گرفت، تئوريسين سينما، تئاتر ،قصه نويسى كارگردانى بازىگرى، فكر كردن و فكر نكردن اين حرفه ها شد...... اينهمه كاره اسلامى كه فقط به خدا جوابگو بود و هست با قلع و قمع ديگران ، ميدان فرهنگی را از دانش آموختگان سينما، خالی کرد.... وامروز همان شدند كه توتاليتاريسم مذهبى بر سر انسان تنها مى آورد نقشى ازين توده هم شکل و بی نقش و بی هويت..... در اين بلبشو فيلمسازانى وارد حرفه شدند که درمدرسه يا محيط كار ، حرفه را نيآموخته بودند.... براىفيلمساز شدن کافی بود طرفدار اسلام سياسىباشى.... درين ميان كسانى كه قبل از انقلاب فيلم میساختند يااز صحنه حذف شدند يا به سازشهاى کوچك و بزرگ تن دادند........ عباس کيا رستمی در سالهای طلايی هنرهای زيبا ، درس خوانده است و اولين حرفه اش نقاشی و گرافيسم است.. او همزمان فيلمهای تبليغاتی و گاهی هم عنوانبندی شروع فيلمهای سينمايی را می ساخت… عنوان بندی فيلم رضا مو توری با استفاده از عکسهای امير نادری به کارگردانی مسعود کيميايی از کارهای به ياد ماندنی اوست... فرح پهلوی در سال 1349 كانون پرورش فكرى کودکان و نو جوانان را به وجود آورد.اين مرکز نسبت به وزارت فرهنگ و فرهنگ هنر، از آزاديهای بيشتری بر خوردار بود.درين سالها بسياری از روشنفکران که تشنه تجربه و حرفهای تازه بودند درين مرکز جمع شده بودند. و به بهانه ساختن فيلمهای کودکان فيلمهايی متفاوت با فيلمفارسی های بازار می ساختند ما جوانان شرور سينه فيل که زندگيمان در کانون فيلم می گذشت،از ديدن فيلمهای کانون پرورش فکری لذت ميبرديم .و فيلم (لباسى برا ی عروسى) کيارستمی را فيلمی اجتمايی تحليل ميکرديم ..... .و آرزو داشتيم فيلمهای بعدی او هم به مسايل ديگر اجتمايی و نا هنجاريها بپردازد.... و فكر مىكرديم. مشكل بيان و نوشتار سينمايی اش کم کم جان خواهد گرفت و سينمای جدی او و ديگران بلاخره ،در ايران به وجود خواهد آمدو فيلمفارسی تبديل به فيلم خواهدشد. فيلم بلند گزارش با اينکه موضوعی اجتماعی داشت .ما را نا اميد کرد بعدها ديديم گروه فنی و گروه بازيگر فيلم، هم از فيلم و هم از فيلمساز انتقادات فراوان داشتند........و شايد به همين دليل کيارستمی از حرفه ايها و ارزشهای جدی سينما دور شد...... بعد از انقلاب كيارستمى تصميم گرفت تا آرام شدن اوضاع فيلم آموزشى بسازد... فيلم<<اولی ها >> مستندوار رفتار بسيار خشن مسئولين يک مدرسه ابتدايى با كودكان را به تماشامىگذاشت.. با اينكه درتمام فيلم وضعيت فيلمساز بين پذيزفتن و نپذيرفتن خشونت به كودكان ، نوسان داشت،بى دليل فيلم كنار گذاشته شد.. فيلم بعدى »مشق شب مصاحبه با كودكان هفت هشت ساله ای بود كه قربانىرفتار و انديشه پدران و آموزگارانىبودند كه خواهان آينده اىنظامى تلخ وسياه بودند..... كيارستمىباعينك سياه و سوالهاىسردوآمرانه ، متاسفانه به جاى نزديكىو همدردىباكودكان،به جوارزورگويان و تربيت كنندگان كودكان پيوسته بود ..... اين فيلم هم باوجود همراهىباقدرت موجودبه نمايش درنيامد.. شايدچهره درآينه ديدن سخت بود. كيارستمى تصميم گرفته بود درايران بماند،فيلم بسازد وخودش رابااوضاع روزتطبيق دهد مهمترين مشكل روزهاىاول انقلاب،چهره و نقش زن براكران بود..... كيارستمىواردبازىنشد،فيلمهاىشهرىونقش زن راحذف كردوكم كم گفتگوهاىمعقولانه راهم حذف كردواصلابراىدردسر كمتربه روستا پناه برد ....محيط روستابراىكيارستمىمحيط مناسبىبود... به روستاييان ميگويىكه جملاتی بسيارابتدايى و ساده راكه نمىدانندمعنايش چيست جلوی دوربين، تكراركنند ،بعد ،صحنه هاىساده وبىمعناترىرا فيلم ميگيرى وهمه راازخودراضى نگه مى داری ....... حکومت توتاليتر قرون وسطايى دراين نوع سينما مشكلىنميبيند...و منتقدين غربىكه نمىدانندچگونه اين سينمابوجودآمده ودر چه شرايطی ساخته شده ، انگشت حيرت به زبان مِيگيرند واززبانی جديد در سينما صحبت مىكنند.... وخودفيلمساز كه ميخواهدبه هرترتيبی فيلم بسازدحرفهايش رافراموش مىكند وهيچ نميگويد....وشايد هم اصلا حرفی ندارد. خاصيت روستا اينست كه روستاييان بيچاره رابه هرشكل ووضع كه نشان دهيم ،وهركلامىرابردهان شان بگذاريم كسى وجو د ندارد كه اعتراض كند... وايران ، كشور بسيار مناسبی براىاين نوع آزمايشات است، وامروزبعدازبيست ودوسال تخريب وسركوب بيان و انديشه ،ديگردرهمه جاىايران طرفداران قدرت باهرانسانىهررفتارىبكنند كسىجرات اعتراض ندارد.... درروستا آخرين و مهمترين حرف كيارستمى كلام سهراب سپهرى بود ............. جمله (خانه دوست كجاست) بود ازشعرزيباى سهراب ....در فيلم فقط همين سه كلمه مانده بود و هيچ حس وفكرى ازسهراب و شعر سهراب منتقل نمىشد صحنه هاى طولانى وكسالت آورفيلم چنان به مذاق منتقدان فرنگى كه ازفيلمهاىپرتحرك وداستان گو خسته شده بودند ،خوش آمد كه گفتند اين فيلم با اين ايده بايد پنج دقيقه طول ميکشيد اما دوساعت طول مىكشد و اين هيچ نگفتن ، فوق العاده است كيارستمىبعدفيلم كلوزآپ راساخت..... درواقع سبزيان کارگر بيکار که نقش خودش را بازی ميکرد و بزرگداشت مخملباف ، تئوريسين فرهنگىرژيم درفهم فيلم مشكلاتىراايجاد كرد كه نتيجه بدفهمی ها به نفع كيارستمىشد تصميمگيران فرهنگى رژيم كه هنوز به كيارستمى مشكوك بودند... بااين فيلم وبا سكوت كيارستمى درمحافل بين المللى اوراپذيرفتند.... كيارستمىهمه جااعلام ميكندكه درايران باآزادىكامل فيلمی راكه دلش مىخواهد ، مىسازد ..... </span> </div> <blockquote></blockquote><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-2782602728152372777?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-59087027276383851392008-09-12T09:37:00.004+01:002008-09-12T09:50:34.596+01:00<div align="right"> Entre Egalité et Liberté : Geneviève FRAISSE* ميان آزادي و برابري ما بي شك ميان برابري و آزادي قرار داريم . ميان آن برابري كه همواره در جستجوي آن بوده ايم و آزادي كه گويا آنرا به كف آورده ايم ولي شكننده و ضعيف به نظر مي رسد. اينگونه است كه مي توان وضعيت زنان امروز را تعريف كرد : ميان برابري و آزادي . اين وضعيت مياني ، جايگاهي ميان زمان و فضا، به تقليل آزادي زنان منجر ميشود . مي دانيم كه در نگاه نخست ، » برابري « يك مسئله مركزي در انديشه فمينيستي است . اين مسئله در واقع بيانگر اصلي ايده ها و آمالهاي فمينيستي در نقد تسلّط مردانه و خواست يك تعادل پا يا پاي ميان مردان و زنان است . آنچه ما به عنوان آزادي درك ميكنيم ، ازاين مسئله مركزي منجر ميشود. به عبارت ديگرآزادي زنان هميشه و منطقاً پيام آورد برابري جنسي نيست . اما فعلاً از بررسي آزادي دراين جا صرفنظر ميكنيم وبيشتر به مسئله برابري مي پردازيم . دير زماني ست كه از خود مي پرسم چرا مسئله برابري به تنهايي و به طور مستقل در تفكّر فمينيستي عصر ما وجود ندارد . البتّه گويا ، عنوان برابري به طور رسمي در تخالف با عنوان » تفاوت « Différence قرار دارد. ادعايي كه به نظر من حقّانيت ندارد . چرا كه با اندكي دانش در امر فلسفه در خواهيم يافت كه آنچه باني اين تخالف است نه برابري و تفاوت ، كه هويت و تفاوت است .به بيان ديگر ميتوان گفت كه ما عين يا متفاوت ، و نه برابر يا متفاوت با يكديگر هستيم . ( هگل چاپ 1970) ماندن در تقابل ميان هويت و تفاوت نزاعي ست كه مارا به عقب مي برد. در واقع دوبرداشت از عنوان هويت وجود دارد . هويت چون يكساني با خود يكساني با ديگري اگر هويت به طور كلي يعني همانندي وجودها ، تفاوت عبارت ميشود از آنچه چون ديگري نيست . يعني دويي كه نا يكسانند ، و بهمين شكل اگر هويت به معناي يكساني با خود و يكساني با ديگري باشد ، بنابراين تفاوت حتي به معناي چند گانگي هويت ها در درون يك فرد است . اگر هويت به معناي همساني با ديگري و يا يگانگي فرد باشد ، تفاوت ، اشاره به چند گانگي يا چندگانه شدن دارد. بحث فلسفي براي فمينيستها چنين است . اين بحث به طور مشّخص ، چه از سوي زنان و چه از سوي مردان ، به شكل زير عنوان ميشود: ؛ آيا مي بايست زنان را يكسان ( يكي ) با مردان دانست يا متفاوت با آنها. اما طرح مسئله به اين عنوان مارا در مقابل يك انتخاب ، ميگذارد ، پرسش من آن است كه چرا بايد انتخاب كرد؟ در تفاوت هويت ( يكساني ( ميتوان يك پيوستگي ايجاد نمود . زنان مي توانند در عين شباهت ، متفاوت با مردان باشند. با اينكه اين جمله مي تواند اندكي ساده انگارانه بنظر برسد ، اما مسئله به اين سادگي ها نيست . درين نظر كه زنان ميتوانند در عين شباهت ، متفاوت با مردان باشند ،نوعي پيچيدگي نهفته است . اين جمله معادله اي مي سازد كه امكان يافتن راه حلّي براي آن به سادگي ممكن نيست، چرا كه هم حائز نكات مثبت و هم نكات منفي ست . اما به اين بحث فلسفي يك بحث سياسي هم اضافه ميشود. به نظر من رابطه موجود ميان دو عنوان تساوي و اختلاف رابطه اي سياسي ست . بحث خود را اينگونه بازگو ميكنم : ) تساوي( در تخالف با ) تفاوت ( است . l’égalité s’oppose la différence چرا كه در واقع تفاوت مولّد نابرابري باشد ، و بهمين ترتيب برابري ، حدّ اقل به شكل ايده آل ، در مقابل ) تفاوت( و ) نابرابري ( كه ما حصل آن است ، قرار ميگيرد. بنابراين در واقع برابري در مقابل نابرابري ست. و اگر عنوان ) تفاوت ( در اين معادله در كنار ) نابرابري ( قرار ميگيرد ، تنها دليلش امري سياسي ست . چرا كه باز شناسي تفاوتهاي جنسي در دمكراسي يك خطر محسوب ميشود. در واقع وبه طور ناگزير، از تفاوتهاي جنسي ايدهٌ هيرارشي استنباط ميشود. آنچه ضامن برابري ست هويت (يكساني) ست . بدينگونه است كه ، اين تخالف عجيب و غريب ، ميان برابري و تفاوت مشهود ميشود. و اين همان تخالفي ست كه ميان برابري و نابرابري موجود است . اما طرح اين مسئله به اينگونه از اصالت ويژه اي بر خوردار است ، چرا كه در اينجا بحث فمينيستي ، در جوار پرسشي فلسفي ، با بحث سياسي تلاقي ميكند. در واقع دراين تلاقي ، ميان عنوان سياسي )برابري ( و عنوان هستي شناسانه ) تفاوت ( تخالفي ديده ميشود. بنابراين اگر بتوانيم ازاين تلاقي جلوگيري كنيم ، اگر بتوانيم مانع اين ادغام عناوين شويم ، بحث ما دقيق و خطوط آن روشن ميشود. از يك سو مشكلي فلسفي مطرح است ، واز سوي ديگر ، ناهمآهنگي سياسي . اگر بي جهت تلاش نكنيم كه به ) تفاوت ( ارزشها و عقايد بي مورد بچسبانيم ، از آن هراس نخواهيم داشت ، در صورت كار بست درست ) تفاوت ( در خواهيم يافت كه چگونه ايدهٌ ) برابري ( بدون توجه به ) تفاوت( چه كاركرد ويران كننده اي دارد. در اين بحث اساسي ، پيرامون ) برابري( عنوان ديگري به ميان مي آيد و آن ) مساوات( است .parité ) مساوات ( در اصل اسم موصوف پارادوكسالي ست . اين عنوان ) مساوات ( به ميمنت وجود ) تفاوت( ميان انسانها ، وتفاوت ميان دو جنس به دنبال تسخير جهان است ، مساوات چيست ؟ مساوات عنوان ويژه اي ست كه خود را عين و يكسان مي داند ، به شكلي كه مي خواهد پديد آورندهُ ) يك ( باشد ، بدون از ميان بردن ) دو (. بدين ترتيب) مساوات ( حافظ واقعي) دو( در)يك ( است . ) يك ( سمبوليك ، همان قانون است . در اينجا ، بايد گفت كه اين مفهوم كمبودهاي اساسي دارد و دچار نوعي بي منطقي ست. تلاش ما بايد درك درست كمبودهاي اساسي آن باشد. به تصّور من مفهوم ) تساوي ( درگير يك نوع انديشه ُ افلاطوني در چند شعاع گوناگون است : اين مفهوم در واقع دو جنبش گاه غير هماهنگ در دموكراسي مدرن ، يعني حقوق بشر جهان گير از سويي ، و از سوي ديگر ، دوگانگي جنسي كه خاصّ خوش بيني هاي انقلابي از دوران فوريه و سن سيمون بود ، را بهم مي پيوندد. ايدهٌ ) تساوي ( اين دو سنّت فكري را بهم متصل ميكند و به اين ترتيب نوعي بنياد تاريخي ويژه براي خود بنا ميكند . اما من به بنياد تئوريك و فلسفي ايدهٌ ) تساوي ( ، عميقاً ترديد دارم . بنابراين پيشنهاد نهايي من از يك سو بر پايهٌ فرمول شباهت\ تفاوت ، و از سوي ديگر بر اساس تركيب برابري /تفاوت استوار است . اكنون ميتوان به مسائل و مشكلات ) سياست تفاوت جنسي ( در حوزهٌ پژوهش به خوبي پي برد . پرسش ؟ اگر قرار است بحث فلسفي ، درين باره ، همواره به بحث در حوزهٌ سياسي كشانده شود ، آيا تلاش براي تدقيق مفاهيم ، مي تواند به نتيجهٌ روشني برسد ؟ اين ادغام حوزه ها بي شك به دلايل مثبت و منفي صورت ميگيزد.دليل مثبت آن هنگامي به چشم مي آيد كه در پي يافتن راه حلّي عملي ، مشخّص و تازه باشيم. يعني زاه حلّي سياسي . مثلاً در مورد مفهوم ) تساوي ( اين برخورد صادق است . مفهومي كه در برگيرندهٌ برابري و تفاوت با هم است . دليل منفي آن هنگامي به چشم مي آيد كه بخواهيم يك حوزهٌ پژوهش مستقل بنا كرده و در آن موضوعي چون ) تفاوتهاي جنسي ( را عنوان كنيم . دراينجا از بررسي عنوان) نوع(....... چشم مي پوشيم . با علم به اينكه به نظر من اين عنوان در اين ادغام حوزه ها كه به آن اشاره شد، ناگهان نقشي متضاد در امر اجتماعي و بيولوژيك ، ميان زنان ومردان بازي ميكند. اما متاُسّفانه در اينجا فرصت گشايش اين بحث را ندارم . موضوع تفاوت جنسي Difference des sexes</div><div align="right">از يك تلاش اپيستمولوژيك علمي فلسفي نشاٌت مي گيرد. تحليل ) روابط اجتماعي جنسي ( ،نگارش ) تاريخ جنسي ( ( نگارش تاريخ از زاويهٌ تفاوت جنسي ) ، پرسش پيرامون دلايل غيبت يك برخورد فلسفي به مسئلهٌ )تفاوت جنسي (، امروز همه ، مسايل عادي ومسلّمي هستند . در عين حال كه ميدانيم هيچ يك ازين فصول مسلّم به تحقّق واقعي خود نرسيده اند . اينها همه حوزه هاي گوناگون فكري هستند كه پژوهش پيرامونشان ، به طور مستمر و در طول 20 سال گذشته ادامه دارد . اما از اين به بعد ، اين پژوهشها ، طالب روشني بيشتر و نتايج دقيقتري هستند. در واقع در امر پژوهش ، درست مانند امر سياست ) برابري( و ) تفاوت( با هم تلاقي كرده اند. واين در واقع به معناي تلاقي سياسي و علم است . اين امر مسلّمي ست كه سازماندهي يك حوزهٌ پژوهشي مستقل پيرامون ) تفاوت جنسي( از يك اراده سياسي نشاٌت مي گيرد. اين واقعيت نشان مي دهدكه تا چه ميزان مسئله تفاوت جنسي ، از يك سو و تسلّط جنس مرد در اين امر تعيين كننده اند . اگر اين حوزهٌ پژوهش از سياست نشاٌت مي گيرد تنها به معناي تبعيت علم از سياست است . چرا كه ما علم فمينيستي نداريم . يك علم فمينيستي كه مورد قضاوت درست يا نادرست سياست قرار مي گيرد . مسئله آن است كه هميشه خطر آن وجود دارد كه انديشه از سياست ناشي شود. نبايد خودرا در مقابل سياست ببازيم . نبايد پيش از پژوهش يا در هنگام آن سياست را فراموش كنيم . بايد سياست را با تمكين به علم توليد نمود . اين كار سخت ترين وپرخطرترين اقدام است و تنها از طريق تكيه بر علم متحقّق مي شود. بي شك مي توان برابري را با تفاوت جنسي پيوند داد. اما نبايد فراموش كرد ، اين خود تصميمي بسيار سخت و نيز اپيستمولوژيك( فلسفي علمي ) ست . بنابراين من در اين بحث مدافع يك پژوهش اپيستمولوژيك در امر ) تفاوت جنسي( هستم . در اين حوزه ،هويت هم چون برابري ، هستي شناسي همچون سياست انديشه مي شود. ( بحث من در سال 1995) به عبارت ديگر جداكردن برابري از تفاوت طبعاً به نفع هردوي اين عناوين است . برابري از نقطه نظر ظوابط تفكّر سياسي همان معنا را دارد كه تفاوت جنسي از نقطه نظر ظوابط اپيستمولوژيك . بنابراين پيشنهاد من آن است كه به جهت تحكيم و پيوند درست اين دو عنوان به يكديگر، نخست آنها را از همكديگر به خوبي تميز دهيم و جدا كنيم . اين روش مانع ميشود كه برابري ، كه شرط سياست است ، خود تمامي فضاي سياست را تسخيركند. واين دليلي ديگريست براي ضرورت انفصال تفاوت از برابري . ما همواره در مقابل بردگي زنان در قرن نوزدهم ، يا عنوان رهايي را گذاشته ايم ، كه عنواني قضايي ست يا عنوان آزادي را كه عنواني سياسي ست . رهايي چه چيزي را در نظر داشت ؟ برابري حقوق در مقابل قانون . آزادي چه چيزي در نظر داشت ؟ برابري سياسي . آنچه رهايي مفروض مي داشت يكساني افراد ، يعني مردان و زنان ، در فضاي يك جامعهٌ مدني بود . اما آزادي سياسي در پي بازشناسي آزادي هر فرد در جامعه اي بود كه قدرت تحمّل تفاوتها را داشته باشد. بهر حال ، در هر دو صورت ، خاتمهٌ بردگي ( عنواني كه در قرن 19 به كار ميگرفتند،) چيزي جز كسب آزادي نبود؛ آن آزادي كه ماريان سمبل جمهوري آنرا نمايندگي مي كرد. در زوج هويت ( يكساني) /تفاوت ، برابري مي تواند جاي هويت را در مقابل تفاوت بگيرد. در اينجا بايد اشاره كرد كه آزادي احتمالاً در موازات با تفاوت قرار مي گيرد ( و نه در قطب مخالف آن ) . و ( اين اساسي ترين نكتهٌ بحث است .) چرا كه آزادي زنان تنها به توفيق تفاوتشان پديدار شده است . بنابراين شهامت ترسيم فرمول برابري /تفاوت به واقع نشان از يك قوم مداري ست. مدل اين نحوهٌ برخورد ، مدلي اروپايي و مشخّصاً انگليسي ست . جنگهاي امروز، به طور مشخّص ، جنگ در يوگوسلاوي سابق و در الجزاير ، اشاره به آن دارند كه آزادي زنان همواره يكي از مسايل مركزي ست .البتّه كسي ظاهراً به اين مسئله شك نكرده ،اما خصوصاً افشاء تجاوز به زنان در يوگسلاوي يا در الجزاير ، بايد مارا به باز انديشي پايه هاي فكريمان رهنمود كند . اين جنگ ها خاطر نشان ميكنند كه آزادي زنان درست به مانند برابري در دمكراسي هنوز كمال تحقّق نيافته است. مثلاً آيا در گذشته توانستيم به اندازهٌ كافي در بارهٌ خشونت وآزادي انديشه كنيم ؟؟ در شكل امروزي يك مبارزهٌ دو گانه براي زنان قرن بيستم در ميان است : برابري و آزادي . ما دايم از برابري سخن مي گوييم ، با اينحال بزرگترين تحولات قرن بيستم ( در مسئلهٌ زنان ) بر پايهٌ آزادي تحقّقق يافته است . مثلاً : انقلاب قرص ضدّ حاملگي و حقّ به اختيار گرفتن بدن . اگر توجّهي به كنفرانس قاهره كه در سپتامبر 1994 بر گزار شد ،بكنيم ، در مي يابيم كه در بيانات مطرح شدهٌ از سوي كاتوليك ها و از سوي اسلاميون ، تا چه ميزان اختيار زن براي حقّ )آزادِ مادري( تهديدي جدّي به شمار ميرود . مسئله آن است كه هنوز آزادي واقعي زنان وجود ندارد. يعني ( به نگاه جامعه مرد گرا ) كنترل زنان لازم است .چرا كه زنان ( از نگاه جامعهٌ مرد گرا) همچون شي است ، و موضوع كنترل است فراموش نكنيم كه پيش از اين زنان) موضوع معامله ( بودند، و نه سوژهٌ آزادي . بدين ترتيب عمل تسليما نسرين ، پيش ازآن كه نشان ( تلاش او براي ) برابري باشد ، بيان آزادي او بود. امروزه بحث در بارهٌ ) برابري جنسي ( بايد به بحث پيرامون نياز آزادي زنان پيوند بخورد. و به نظر مي آيد كه اين مسئله به طور جدّي در دستور كار آتي ما بايد قرار گيرد. اگر زنان در قرن بيستم به كسب آزادي نايل آيند ، اين مسئله اساساً مورد پسند ديگران قرار نخواهد گرفت . به اين دليل است كه خشونت جزء مكانيسم نابرابري قرار دارد . به عبارت دقيقتر بايد گفت كه زنان امروزه هرچه بيشتر آزادي خودشان را از دست مي دهند . انكار حقّ آزاد مادر شدن ، ضرورت حجاب اسلامي ، عدم آزادي شغلي و خشونت هاي نژادي، همه نشان از تقليل آزادي زنان است .و بدين ترتيب در مبرمترين مسايل دموكراتيك تغييرات به ضرر آٌزادي زنان به چشم مي خورد. در حال حاضر ، تهديد عليه آزادي به مسئله اي مهمتر از تقليل برابري بدل شده است .مقصود من فراموشي يكي به نفع ديگري نيست . مقصود من انگشت گذاشتن بر روي مبرمترين مسايل است . بي شك تقليل برابري وجود دارد ، نام آنرا ) تبعيض ( گذاشته اند . اما از سوي ديگر تجاوز به حقوق زنان ، كنترل جسمي و اجتماعي آنان نيز هنوز وجود دارد. نام آن خشونت است . روشن است كه تبعيض ، انحرافي اساسي از موازين برابري بر اساس يكساني وجودي انسانهاست . ليكن خشونت چيزي نيست مگر تكذيب و نفي ضابطهٌ آزادي تحت لواي برابري انسانها . مسئلهُ آزادي در هنگام جنگ ومسئلهٌ برابري در هنگام صلح مطرح ميشود ، اما ميدانيم كه جنگ هاي امروزي ، جنگ جنسي هم هستند . بدين دليل مهم است كه به ) جنگ جنسي ( هم توجّه بشود. گرايش عمومي ما برآن است كه اين جنگ را كم اهميت تر از جنگ ) سياسي( بدانيم،چرا كه فكر ميكنم گويا دموكراسي به لحاظ سياسي به مسئلهٌ رابطه و نزاع ميان مردان و زنان به قدر كافي پرداخته است . ازهمين زاويه است كه بيشتر به مفهوم ) برابري( اهميت مي دهيم . با اينحال بايد بدانيم كه امروزه جنگ ها به جهت پيشبرد كارشان از جنگ جنسي استفاده ميكنند . البتّه بديهي ست كه اين مسئله نه به همهٌ جنگ ها كه مربوط به جنگ هاي امروز ميشود . وازين نكته دو نتيجه ميتوان گرفت : يكي آنكه در جنگي كه ) جنگ جنسي ( نام دارد ، اگر تهديدي عليه آزادي زنان صورت ميگيرد، اين به آن معناست كه جنگ وجود آنها را مورد حمله قرار ميدهد . با اينحال براي زنان ، حمله به تن ، عموماً تجاوز به جنس ( سكس ) آنهاست . به نظر من آزادي زنان همواره به جسم آنها و به تفاوت مسلّم جنسي آنها با مردان مرتبط است . برابري جنسي به همساني ميان مردان و زنان ا شاره دارد. و آزادي زنان به طور مسلّم اشاره به تفاوت (آنها با مردان ) دارد. ما براي برابري مبارزه ميكنيم ؛ ليكن در واقع جنگ ها قرار است مارا به آزادي هدايت كند. ما به برابري شهر وندان زن با شهر وندان مرد مي انديشيم ، اما در واقع حملات و تهديدهاي پي در پي به آزادي زنان تاٌكيد براين واقعيت است كه تفاوت جنسي از ميان نرفته است . به يك نكته پيشين باز گرديم :در بارهٌ ايدهٌ ) تساوي ( بايد گفت كه اين عنوان مدافع صلح ميان زن و مرد است . مدافع نوعي جمع تفاوتها در يك هويت يگانه است . اينرا هم بايد به حساب آخرين تلاشهاي زنان در مسير آزادي به طور مشّخص و عمومي گذاشت . با اين حال تمايل به برابري ،به تنهايي، هر چقدر با ارزش ، قادر به تحقّق آزادي زنان نخواهد بود. آزادي به نظر من ، همچون اشارهٌ مداومي ست به شكنندگي و لغزندگي برابريهاي كسب شده . من از جنگ و از كشورهاي (جهان سوم)صحبت ميكنم ،با اينحال آزادي در زمان صلح نيز مي تواند و مي بايست كه موضوع بحث قرار گيرد، مثلاً در محدوده هاي اقتصادي. به عنوان نتيجه گيري تاُكيد ميكنم كه تفاوت جنسي به جهت كرنش به سوي برابري ، ممكن است ، فراموش شود . اما نبايد فراموش كرد كه مسئله آزادي زنان اساساً تاُكيد بر تفاوت اساسي آنان با مردان است. به نظر من اشاره به دو متن لازم است. يكي جلد پنجم كتاب ) جمهوري افلاطون (چاپ 1993 كه در آنجا به برابري مردان با زنان در محدودهٌ گذر به مقام پاسداري ) سيته ( انديشه شده و كتاب ) سه پني( ( سه شاهي) اثر ويرجينيا وولف 1938 كه در آن مسئلهُ اساسي ، اينست كه چطور زنان ميتوانند به جنگ خاتمه دهند. براي افلاطون انديشه به مسئلهٌ برابري زنان با مردان ، زماني مطرح ميشود كه بخواهد زنان را مسلّح ترسيم كند . دراين نگاه غلّو آميز ، برابري بيشتر به معناي بر طرف كردن تفاوت جسمي ست و كمتر سياسي. البتّه افلاطون تفاوتهايي در زمينهٌ قدرت جسمي ميان مردان و زنان را در نظر دارد. در اينجا شهروند نخست ، پاسدار ) سيته ( است . ليكن در جريان انقلاب فرانسه شاهد بوديم كه چطور كلوب زنها را بستند و با صدور يك فرمان قانوني آنها را از شركت در جنگ منع كردند . زن در ارتش تصوير غلّو آميزي از برابري ست. نگاه ديگر ، نگاه ويرجينيا ولف است كه در اثر خود ) سه شاهي ( در پاسخ به يك نامه مينويسد : جنگ را قطع كنيد . زنان در پي جنگ نيستند ، آنها در پي برابري بنيادين با مردان در حوزهٌ تربيت ، آگاهي و استقلال اقتصادي اند. اين پاسخ وولف به مردي ست كه از او پرسيده بود ، چگونه ميتوان به جنگ خاتمه داد؟ تاريخ وولف و تاريخ زنان بهم پيوسته است . تاريخ زنان از تفاوت جنسي مسئله اي تاريخي ساخته است . وير جينيا وولف بيانيهٌ عدالت ، برابري و آزادي را امضا نكرد. او به نويسندگان آن بيانيه ، سومين و آخرين کتاب سه شاهي را فرستاد ، چرا كه هدف وي ، يعني هدف همهُ مردان و زنان يكي بيش نبود : جلوگيري از جنگ . آخرين تصوير برابري ميان زنان و مردان ، تصوير همساني ميان همهٌ بشريت است .ليكن بشريتي كه با تفاوتهايشان پايه گرفتند ژنويو فرز فيلسوف در » مركز پژوهشهاي علمي « در حوزهٌ فلسفه سياسي و اقتصادي و اجتماعي پژوهشگر است </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-5908702727638385139?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-53121936289214738032008-09-10T18:07:00.005+01:002008-09-12T11:00:21.996+01:00<div align="right">Jamileh Nedai </div><div align="right"></div><div align="right">آواي زن شماره 28 آواي زن را چند روزي ست دريافت كرده ام</div><div align="right">. 1- عكس روي جلد ، بسيار زيباست و مرا ياد زندگي سخت زنان روستايي مي اند ازد. ا ما روسري بر سر اين زن روستايي مرا مي آزارد. روسري اين روزها در اروپا موضوع بحثهاي فراواني ست . بالاخره زنان مدرن كشورهاي شرقي و مسلمان بايد روشن كنند تعريفشان از روسري و حجاب چيست ؟ سشصت هفتاد سال پيش مادر بزرگهاي ما ، روسري و چادر را باعث عقب ماندگي و محروميت زن ، تعريف كردند و رهايي و برابري حقوقي و اجتماعي ، برداشتن چادر و راه يافتن به مدارس و فعّا ليتهاي فرهنگي و اجتماعي بود.بسياري از زنان نسل ما كه زندگي اجتماعي را تجربه كرده بودند ، با شركت در انقلاب خواهان آزادي و برابري در جامعه اي عادل بودند.. فرداي انقلاب بنيادگرايان در واقع دونكته مهّم را براي شروع سركوب آزاديها در دستور عمل قرار دادند. حجاب اجباري براي زنان و بستن مطبوعات كه مدافع آزادي و بخصوص پايگاه روزنامه نگاراني بود كه نگاه انتقادي به هر اشتباه دولت را داشتند. آن روزها بسياري از زنان آزاديخواه تعريف سياسي خودشان را از حجاب دادند. وتا سركوب كامل در ايران ، براي ابتدايي ترين حقّ انساني شان جنگيدند.. متاٌسّفانه سازمانهاي سياسي به مسئله آزادي پوشش كه سنبل آزادي زن شده بود توجّه نكردند. و حتّا خيلي از مبارزين پرداختن به آزادي زن را تا زمان از بين رفتن طبقات وپيروزي بر امپرياليسم جهاني عقب انداختند. . امّا همين بي توجّهي پي آمدهاي ديگر داشت . سركوبي يكي يكي آزاديها ازروسري اجباري شروع شد. قوانين شرعي بر ضدّ زنان وقتي تصويب شد كه هنوز دعوا بر سرقدرت ادامه داشت و حكومت كاملاً تثبيت نشده بود . امروز ديگر تبعيض جنسي در ايران بر هر كسي روشن شده است . تعريف سياسي و ايدئولوژيك از حجاب كه دايماً از طرف حكومت تبليغ ميشود، از برنامه هاي اصلي صدور برنامه هاي حكومت اسلامي به جهان است ، ونتايجش را در كشورهاي ديگر مسلمان ميبينيم . حجاب سلاحي اساسي براي مبازره با آزادي و پيشرفت زنان و بدين ترتيب آزادي طبقات محروم اجتماع است .زنان آزاديخواه و مدرن بايد تعريف خودشان را از موضوع داشته باشند. . امروز ديگر روسري ، معناي انتخاب شخصي و مذهبي ندارد. انتخاب روسري ، تا وقتي كه در ايران قانوني رسمي ست و زنان و دختران جوان با زور و تحقيرمجبورند بر سر بگذارند ودر صورت سر پيچي به زندان بروند و تنبيه و شكنجه شوند ،بي توجّهي و ساده گرفتن و توجيه كردن آن به هر طريق ، تاُييد نظر ولي فقيه است. انتخاب عكس روي جلد تعريف سياسي ماست.يادمان باشد اولّين بار مجلّه گردون به دليل يك طرح مشكوك از حجاب زن توقيف شد. زن روستايي كه به دليل فقر يا راحتي براي كار در مزرعه روسري بر سرش گذاشته است البتّه مقصّر نيست ، امّا زن مدرني كه در سوئد زندگي ميكند و ويراستار يك مجلّه فمينيستي ست نمي تواند به موضوع بي اعتنا بماند. - در مورد مصاحبه هما سر شار ، ياد آوري چند نكته ضروري ست . هما سر شار خبرنگار قديمي وورزيده اي ست ودر صحبتها و كارهاي اجتماعي اش ، كم اشتباه ميكند . امّا در گفتگو با شما چند نكته را فراموش كرده است.در ماه مارس گذشته وقتي تصميم گرفت بنياد را ترك كند، از او خوستم با تمام سوء تفاهمات شخصي و خستگي ، بهتر است در تماسهايش ، همبستگي اش را با جنبش زنان ايران حفظ كند. افسوس. 1 - گلناز امين بعد از ملاقاتش با مسئول اخذ گذرنامه ، با هما سرشار ، با كميته برگزاري هفتمين كنفرانس بنياد ، با من و با هر دوست ديگري ، حرفهايش با مسئول سفارت را بازگويي كرد و آن آدم مطلّع اگر مسئول سفارت نباشد ، خود گلناز امين است . در ضمن او به عنوان رئيس بنياد جوابگوي هرسوٌالي در هر موقعيتي است .او در جواب به مسئول گفته است ما از هيچ ارگاني كمك نميگيريم .در اين پنج سال گذشته كه از دور و نزديك شاهد فعّاليتهاي بنياد هستم مقرّرات سازماني در بنياد نديده ام و همه كارها هميشه در روابط دوستانه و اعتماد به همديگر پيش رفته است ، 2 - هيئت مديره بنياد در واقع ، گلناز امين ، رئيس و هما سر شار مدير بوده اند، قبل از نوشتن اين يادداشت ،از هما سرشار دوباره سوٌال كردم ، او گفت » كميته بر گزاري كه هر سال در يك شهر به ما كمك ميكنند جزو هيئت مديره محسوب مشوند .« از گلنازامين سوُال كردم گفت » مسئول بنياد من هستم . دوستان ديگري كه در نقاط مختلف دنيا زندگي ميكنند، براي برگزاري و انتخاب سخنرانها، به من كمك ميكنند ، « بنابراين مشاوران و همكاران بنياد هيچ مسئوليتي در مقابل بنياد ندارند.و هر لحظه كه مايل نباشند ميتوانند همكاريشان را قطع كنند. 3 - در نامه رسمي هما سرشار براي عدم همكاري با بنياد ، به هيچ نكته اي در مورد صداي پاي جمهوري اسلامي ، اشاره نشده است . 4 - در مورد توضيح شفاهي هما سرشار به حضّار در جلسات كنفرانس ، منهم فكر ميكنم نبايد وقت بخصوصي به او داده ميشد ، چون آنچه بين گلناز و هما گذشته است به خود آن دو نفر مربوط است. البتّه اگر هنوز موضوع زنان براي هما سرشار جدّي ست ، بايد در جلسات زنان شركت كند و حرفش را بزند. 5- در مورد سخنراني پروانه حاتم عجيب است كه موضوع سخنراني ايشان فراموش شده است . پروانه حاتم در رژيم گذشته قاضي بوده است و فعلاً كارمند وزارت دادگستري ست . ايشان تحقيقي كرده اند درباره جرايمي كه زنها در ايران مرتكب ميشوند و به آن دلايل به زندان مي افتند . در سمينار ي كه موضوعش حقوق بشر بود ، بررسي وضعيت زنان در زندان عمومي ، مهّم بود . در ضمن پروانه حاتم را ، شيرين عبادي معّرفي كرده بود ، كه شيرين عبادي را هم من معّرفي كرده بودم .فكر ميكنم براي همه روشن است كه از ايران كسي براي صحبت از زندانيان سياسي زن نميتواند شركت كند . ايشان به دليل تصادف شديد خواهرشان در كنفرانس شركت نكردند. در ضمن نميدانم چرا در كنفرانس ششم ، كه محسن سعيد زاده از فيضيه قم آمده بود ، هما سرشار حساسيت نشان نداد و حتا اعتراضات مارا در جلسه نا وارد دانست ؟ در ضمن براي همان كنفرانس قرار بود خانم شهلا حبيبي مشاور رفسنجاني را دعوت كنند ، كه ايشان خواسته بودند از طرف دولت دعوت شوند كه هماسرشار مخالفت كرده بود و گفته بود ما از اشخاص دعوت شخصي ميكنيم ، بر همه ما كه در پكن سخنان خانم شهلا حبيبي را شنيديم و مبازراتش را براي اضافه كردن چادر بر حجاب اجباري و سر سپردگيش را به رژيم ولايت فقيه مي شناسيم ، روشن است كه طرح دعوتش به كنفرانس زنان خود ، سركوب زنان آزاديخواه محسوب ميشود. 6- در مورد تورنتو و مشكلات مالي كه پيش آمد تا آنجا كه يادم هست هما سرشار بسيار عصباني بود ، امّا يادم هست كه گلناز اشك ريزان گفت به هر ترتيب ضرر را متقبّل خواهد شد حتا اگر مجبور شود خانه اش را بفروشد.شايد درگيري مالي گلناز و هما از تورنتوشروع شده باشد. 7-ّ تصميم به بر گزاري سمينار در پاريس يا آتلانتا چه اهميتي ميتواند داشته باشد ، هما سرشار و گلناز امين در پاريس با همان زنان تماس دارند. در مورد پاريس ، در كنفرانس چهارم ، پنجم ، ششم ، پيشنهاد كننده هميشه من بوده ام .و در لوس آنجلس با پيشنهاد من موافقت شده بود. شايد موقعيت مالي دوستان آتلانتا هما سرشار را به آنها متمايل ميكرد . در پاريس ما فقط وقت و توان شخصي مان را ميتوانيم صرف كنيم . يادم هست در لوس آنجلس خانمي در سالن سوٌال كرد شرط همكاري با بنياد چيست ؟ هما سرشار جواب داد » اگر پول داريد ميتوانيد به ما ملحق شويد « امّا درك من از مصاحبه شما با هما سرشار اينست ، < حقّ و حرف آخر با كسي ست كه پول دارد > 3- در مورد گزارش هفتمين سمينار و خانم ماهباز كه ميل دارند همه موافق نظر ايشان باشند ، ياد آوري يك نكته ضروري ست . در تمام جلسات سمينارهاي مختلف ، شركت كنندگان همانطور كه در گردهمآيي هاي دموكراتيك مرسوم است ،هميشه حقّ داشته اند با سخنران ، بحث و گفتگوي انتقادي داشته باشند . واين امر از دست آوردهاي مهّم اين جلسات است، مباحث زنان ايران به راستي بسيار پيشرفت كرده است. من فكر ميكنم گزارش » آواي زن « بسيار درست و بي طرفانه است . خانم عفّت ماهباز انگار براي اوّلين بار بود كه در جلسه يي اين چنين شركت ميكرد ، چون از شروع جلسات و سخنراني خانم فروهر شروع به طرفداري از سخنران و انتقاد از سوٌال كننده ، كرد. من فكر كردم او از ايران آمده است و عادت به جلسات بحث و گفتگو ندارد . بعد ديديم بحث او نه تحليل ، بلكه شهادت است . به معرّفي نامه ها نگاه كردم ديدم اوعضو كميته مركزي يك سازمان سياسي هم هست .و خب بعضي از ما توقّع داريم از مسئولان سياسي انتقادات بيشتري نسبت به شرايط بشنويم . امّا ايشان بدون اينكه بدانند در سمينارهاي قبلي چه گذشته است ، به جلسه خانم مهرانگيز كار در كنفرانس چهارم در لوس آنجلس اشاره كرده اند . فيلم تمام كنفرانسها از كنفرانس سوّم در وين،( اطريش ) تا آخرين كنفرانس موجود است . خانم كار بدون توجّه به وقتي كه داشتند ،سخنراني خيلي طولاني تهّيه كرده بودند. وبا وجود اين، به در خواست شركت كنندگان نيمساعت بيشتر بر تريبون ماندند و هيچكس از ايشان نخواست كه تريبون را ترك كنند . اگر بحث و گفتگو تا صبح روز بعد ادامه پيدا ميكرد ، بسياري از شركت كنندگان از لحن ونحوه برخورد ايشان با مسايل زنان انتقاد داشتند.ومنتقدين خانم كار نه يك نفر بلكه زنان بسياري بودند و هستند . امّا نميشد و نبايد سخنرانان ديگر حذف ميشدند. فيلم سخنراني خانم كار را به بسياري نشان داده ام .چون شايعات بيشتر وقتها از طرف طرفداران جمهوري اسلامي دامن زده ميشود. بر حسب اتّفاق آنكه جلسات را فيلمبرداري ميكند بنده حقير هستم . خانم ماهباز ، عرصه مبارزات زنان را اشتباه كرده اند . در اين عرصه انتقاد و بحث حربه اصلي است . مازنان تا رسيدن به حقوق ابتدايي و انساني مان را هي طولاني در پيش داريم .بحث ما بر سر تاُييد وضع فعلي زنان ، يا تغيير اساسي وضعيت آنان در ايران است و محدود به مخالفت با خانم ماهباز يا خانم كار نميشود.و در ضمن جنبش زنان ايران نوپا نيست و حدود يك قرن سابقه دارد . خانم ماهباز كه تازه به صف مبارزه زنان پيوسته اند نه با حذف ديگران بلكه با شناخت وبحث وراهيابي به خودشان و زنان مبارز كمك خواهند كرد . *************************************************************************** بعد از سفر پكن ، با هما سر شار كه در لندن بودصحبت كردم ، پيشنهاد من اين بود كه حتماً در مورد پكن بايد برنامه اي در كنفرانس وجود داشته باشد، و حتا يادم هست از وقايع پكن ، آنقدر عصباني بودم كه گفتم اگر كسي دوباره بخواهد در جلسات شرايط را توجيه كند ، به صورتش تف خواهم كرد.بعد هم گلناز هم هما چند بار به من زنگ زدند و از جمله شيرين عبادي را از تهران من پيشنهاد كردم ، كه از تنها زناني است كه از شرايط موجود در مورد زن انتقاد ميكند.. با تجربيات پيشين عدّه زيادي از شركت كنندگان تصميم گرفته بوديم در مورد مهمانان ايران ، از قبل بدانيم چه كساني با كدام نظريات در كنفرانس شركت ميكنند. بخصوص آقاي محسن سعيدزاده كه سال قبلش از حوزه علميه قم دعوت شده بود ودر نتيجه با تمام بحث و گفتگو در تورنتو ايشان همچنان در مجلّه پيام زن به توجيه حكومت ولايت فقيه مشغولند و اخيراً عدّه اي از محققّين علمي خارج كشور مثل زيبا ميرحسيني كه در فقه اسلامي به دنبال حقّ زن ميگردد، با ايشان و مجلّه پيام زن همكاري دارند.هما سرشار در برنامه ها يي كه به ماميگفت در واقع هيچ تعريفي از شخص نميداد در مورد روسري من تعريف سياسي آن را دارم و هر زني به هر دليلي بر سرش ميگذارد ، تا وقتي كه در ايران قانون است ، به طور ضمني تاٌييد آنهاست . *********************************************************************************** paris fevrier1998 **************************************************************************************** آزأدي خواهي و مبارزه با جهل و خرافات ، از مشروطيت شروع نميشود ،از زمان قاجاريه ، روشنفكران تجّدد طلب ، با تفكّر روشنگري و جنبش هاي زنان نقاط ديگر دنيا آشنابودند و از هر امكاني براي تغييرات شرايط آموزشي و حقوقي زنان استفاده ميكردند . صديقهٌ دولت آبادي در سال 1305 در پاريس نطقي به زبان فرانسه در مورد شرايط زنان ايران ايراد كرد كه از مباحث امروز بعضي از زناني كه خود را فمينيست ميدانند ، در خيلي از موارد پيشرفته تر بود . مبارزات زنان از آزاديهاي سياسي و اجتماعي نميتواند جدا باشد . بهمين دليل قدرتهاي حاكم اين مبارزات و جنبش ها را به نفع خودشان ثبت كرده اند. مسئلهٌ حجاب قبل از اينكه به نام رضا شاه با خشونت همراه شود، از سالها پيش بين متجدّدين مطرح بود .و زنان چهار نسل پيش از حجاب تعريفي سياسي براي سركوب و عقب ماندگي زن ، داشتند . از فرداي انقلاب اخير كه به انقلاب واقعي نينجاميد ، بررسي و نگاه به تحوّلات فرهنگي دهه هاي سي ، چهل ، پنجاه ، فراموش شد . در آن سالها مسئلهٌ برابري زنان و مردان به جايي رسيده بود كه همهٌ زنان و مردان آزاديخواه ، فقط به سقوط رژيم شاهنشاهي ميانديشيدند.در آن سالها، زناني كه در سازمانهاي مخفي ميجنگيدند ، هيچكدام به شرايط واقعي خانوادگي و اجتماعي زنان فكر نميكردند . اگر مردي زنش را كتك ميزد و يا اورا ميكشت ، تقصير بورژوازي حاكم بود . فيلمفارسي كه از طريق بخش خصوصي عرضه ميشد و تماشاچيان طبقات محروم و فقير كه سالنهاي سينما را پر ميكردند ، همه نقشه هاي امپرياليسم بود . جالب اينكه امروز هم ، آنها كه تفكّر سياسي ترقّي خواهانه دارند ، باز همان فيلمفارسي ، و خوانندگان واريته را ، برنامهٌ فرهنگي محسوب ميكنند، و حتّا مذهبي هاي تهران در خلوت همان فيلمها و همان موسيقي را گوش ميدهند . جالب اينكه فيلمفارسي كه امروز به شكل ايدئولوژي مذهبي رايج است ، فيلمسازاني دارد كه مورد پذيرش تبعيديهاي سياسي است . خانم رخشان بني اعتماد كه به شيوهٌ فيلفارسي در تبليغ چند زني و صيغه و سركوب فرهنگي طبقهٌ محروم فيلم ميسازد ، از طرف روشنفكران و به طور عجيبي زنان تشويق و تاٌييد ميشود . شرايط امروز ايران نتيجهٌ تعليمات و تحميل ارزشهاي اخلاقي اسلامي ست . وقتي مرد ، حقّ مالكيت برزن و فرزند دارد و طبق قانون ميتواند ، حتّا آنها را بكشد ، به كدام تحوّل ميشود اميد بست . كلمات مفهوم خودرا از دست داده اند ، تغيير ، تحوّل ناميده ميشود.زنان چون مخّل جامعه هستند ، بايد از حضور آنها در استاديوم ورزشي جلوگيري كرد ،چون مردان تماشاچي و ورزشكار ازديدن آنها با چادر و روسري دگرگون ميشوند . و تمام نشريات زنان و مترقّي تمام صفحات خودشان را به اينكه حضور زنان مشكل اخلاقي ايجاد ميكند يا نه ؟ اختصاص داده اند . به نظر من انقلاب بعدي ، انقلاب زنان نيست ، انقلاب جنسي ست . مردان در تمام مصاحبه هايي كه با نشريات فرنگي انجام ميدهند ، خيلي روشن از صيغهٌ زنان مطلّقه و نوع همخوابي با دختران باكره را توضيح ميدهند . رابطهٌ جنسي ، هنوز نوع استفادهٌ جنسي از زن تعريف ميشود . زنان هنوز صاحب تن خود نيستند.خانم معصومهٌ ابتكار مشاور خاتمي در امور زنان در مصاحبه با تلويزيون فرانسه ، ماه گذشته گفت » قرآن براي تمام زمانها رابطهٌ زن ومرد راتعيين كرده است و در ايران هيچ مشكلي براي زنان وجود ندلرد « ميبينيد كه اين زبان چوبي راهگشاي هيچ بحث ترقّي خواهانه يي نيست . زنان اگر در ايران نتوانند مباحث ممنوع را طرح كنند ، يعني اگر نتوانند مالكيت واقعي تنشان را به دست بياورند ، شهروند يك جامعهٌ دموكراتيك نخواهند شد. مبارزات زنان نميتواند جدا از بي عدالتيهاي اجتماعي و تفاوتهاي طبقاتي مطرح شود . اگر انقلابي پيش روي داريم ، بايد تعاريف خودمان را از آزادي ،قبل از برابري داشته باشيم ، و انقلاب زنان بدون انقلاب مردان معني ندارد ، شايد انقلابي كه صحبتش را ميكنيد ، انقلاب فرهنگي و تعاريف جديد از ارزشهاي انساني ست ؟ كه آنهم بدون آگاهي زنان و مردان در مورد تجدّد و سنّت مفهومي نخواهد داشت. ================================================================= - آنها كه ميگويند فمينيسم پديده اي غربي ست ، در مورد آزادي ، روشنگري ، جدايي دين از دولت ، ازبين رفتن طبقات اجتماعي ، اقتصاد ، ارزشهاي فرهنگي و تجدّد هم ، همين نظر را دارند . جامعه شهري و فرهنگ اجتماعي ما ، اگرمي خواهد در سنّتهاي قرون وسطي باز سازي شود ، بايد اصلاً زندگي شهر نشيني و استفاده از تكنولوژي جديد و تحوّلات فكري مدرن را كنار بگذارد .واقّعيت اينست كه زنان آزادي طلب از روزهاي اوّل انقلاب آنقدر در ايران و تبعيد سرو صدا راه انداختند كه حكومت موجود راهي نداشت جز اينكه زناني را پيدا كند كه از ارزشهاي سياسي مذهبي و ولايت فقيه دفاع كنند ، چند فيلمساز زن در سينما نتيجهٌ همين سياست است . وقتي زنان مدرن كار كردن با ارزشهاي حزب الله را رد كردند ، ناگهان خانم پوران درخشنده و رخشان بني اعتماد ، كارگردان شدند . يادم هست اوّلين زن نمايندهٌ مجلس خبرگان خانم منيرهٌ گرجي در مصاحبه با مجلهٌ زن در مبارزه كه از انتشارات اتّحاد ملّي زنان ( زنان چپ ) بود ، سياست دولت را در رابطه با زن كاملاً روشن كرد. خانم گرجي كوچكترين سابقهٌ فعّاليت اجتماعي و مبارزاتي نداشت ، هرگز خارج از خانه كار نكرده بود ، در مجلس باهيچ موردي مخالفت نكرده بود ، تنها دلخوشي اش ازين پست ، سرسپردگي به ولي فقيه و عافيت طلبي بود . تعداد اين زنان در هيجده سال اخير در تمام امور اجتماعي افزوده شده اند . امّا اين خانمها جز اسلامي كردن و مطيع كردن زنان ، براي خواستهاي اسلام سياسي ، وظيفهٌ ديگري ندارند . مجلهٌ زنان كه از طرف بعضي ازمحقّقين ايراني امور زنان درخارج از كشور ، مجلهٌ فمينيستي اسلامي ناميده شده است ، هنوز با مقالاتي در توجيه چند زني و اهميت مادري و خانه داري ادّعاي دفاع از زنان را دارد</div><div align="right">. فمينيسم كه معناي آزادي خواهي و برابري طلبي زنان در امور سياسي و اجتماعي معني ميدهد با نگاه ديني ، چه اسلام باشد يا اديان ديگر مغايرت دارد </div><div align="right">. در اروپا زناني كه در امور ديني كار ميكنند با اينكه خواهان تغيير و تحّول دين به نفع زنان هستند خود را فمينيست نمي نامند . در فرانسه تمام انجمنهاي غير دولتي كه براي حقوق زنان مبارزه ميكنند ، آنها كه خودرا فمينيست مينامند در طيف چپ قرار دارند . در واقع كلمهٌ فمينيسم را ماركسيستها ، براي مبارزات اجتماعي و سياسي زنان ، بر گزيدند . جنبش 68 در فرانسه ، مباحث اصليش در مورد جنبش زنان ، تعريف جديد ماركسيستي از مبارزه زنان بود و بهمين دليل ، زنان فمينيست چپ ، با انتقاد از سازمانهاي سياسي به سازماندهي تشكّل مستقّل زنان پرداختند ، بدون آنكه آرمانهاي سياسي ماركسيستي را كنار بگذارند .به نظر من آزاديخواهي و برابري طلبي ، شرقي غربي ندارد . مبارزه براي حقوق فردي و اجتماعي و سياسي ، حقّ طبيعي و ابتدايي هر انساني در هر نقطهٌ دنياست . نميدانم چرا زن ايراني ،بايد ازين حقوق آنهم باجملهٌ بي معني غرب زدگي ، محروم شود . *************************************************************************************** تشكّل مستقلّ زنان وقتي به وجود ميآيد كه نيروهاي سياسي رسيدگي به مسايل زنان را تا رسيدن به مدينهٌ فاضله و جامعهٌ سوسياليستي عقب بيندازند . زنان مبارز اين تحليل را رد ميكنند و حتا آنرا سركوب طبقاتي مينامند .براي دستيابي به برابري حقوقي ، اقتصادي، اجتماعي و سياسي براي زنان دو را ه وجود دارد ، يا با عضويت در سازمانهاي سياسي ، با حسّاس كردن مردان به مشكلات زنان بپردازند و خواهان پستهاي سياسي در مراجع مهّم تصميم گيري شوند ، يا با تاٌسيس كردن انجمنهاي زنان ، و دامن زدن به جنبشهاي اجتماعي به اهرمهاي ضد قدرت تبديل شوند . تشكّل هاي مستقّل زنان همواره دو موضوع را دنبال ميكنند . - بحث و تفحّص در امور حقوقي و آموزشي زنان و راهيابي براي تغييرشرايط و پيشرفت زنان در مراجع مهم تصميم گيريهاي سياسي و اجتماعي . - انتقاد و تحليل و براندازي همه ٌارزشهايي كه به نام سنّت ، فرهنگ وقانون ، زنان را شهروند درجه دوّم كرده است . راستش من محافل زنانه را كه به مبارزه اجتماعي و سياسي نمي پردازند ، تشكّل مستقّل زنان نميدانم . تشكّل مستقلّ زنان تشكّليست كه در مورد تمام جنبشهاي اجتماعي و سياسي در دنيا ، نظر و تحليل سياسي ابراز ميكند . محفلهاي زنانه البتهّ ميتوانند به امور خيريه مثل سواد آموزي و كلاسهاي آموزشي و انجمنهاي ادبي و جشنهاي زنانه بپردازند ، اما اگر خود را تشكّل زنان مينامند ، بايد برنامهٌ مبارزاتي اجتماعي سياسي داشته باشند . در ايران آينده بايد حساب محافل را با تشكّلهاي سياسي زنان جدا كنيم . =================================================================== سازمانهاي چپ ايراني ، هنوز با نگاهي پدر سالارانه به جنبش زنان مي پردازند . چپ سنّتي مثل حزب توده و نظرهاي نزديك به آن مثل فداييان اكثريت هنوز ، حضور زنان حزب اللّه در جامعه ايران را دليل پيشرفت زنان ميدانند و با دفاع از حكومت قانون خاتمي ، خواهان اجراي قوانين ضدّزن جمهوري اسلامي ايران هستند . نشريات آنها ازسينماي اسلامي كه زن را با تعاريف پدر سالارانه و جنسي به پرده ميكشد دفاع ميكنند .و در واقع با ملّايان در مورد زنان اختلاف نظر ندارند . چپ نزديك به مجاهدين مثل خود مجاهدين از تعاريف سكتاريستي كه كاملاً مرد سالارانه و پدر سالارانه است فراتر نميروند . نيروهاي ديگر مثل هميشه از برابري زن و مرد در تمام امور اجتماعي و سياسي صحبت ميكنند ، امّا زنان اين سازمانها هنوز پستهاي مهم سازماني ندارند و مباحث اساسي زنان در بر نامه هايشان وجود ندارد. ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ سازمان راه كارگر، در گنگره دوّم بندي در برنامه اش گذاشته است كه كلمهٌ فمينيسم ، در آن به كار رفته است ، بي ترديد اين بند نتيجهٌ كوششهاي زنان اين سازمان است و پيشرفت فكري درفهميدن مسايل زنان محسوب ميشود . حتماً ميدانيد كه يكسالي ست كه يكي از سازمانهاي كارگري سوئد ، نامش را به سازمان كارگري سوسيال فمينيست تغيير داده است . يكي از اعضاي اين حزب كه نمايندهٌ پارلمان اروپاست ، در يك كنفرانس در پاريس از كوششهاي زنان در اين سازمان سخن ميگفت . او معتقد بود با اينكه زنان دراين سازمان پنجاه در صد پستهاي مهم تصميم گيري را بدست اورده اند و موفق شده اند نام سازمان را تغيير دهند ، اما هنوز موفق به تغييركامل ذهنيت پدر سالارانه نشده اند . او ميگفت تاوقتي كه خشونت در خانواده و اجتماع نسبت به زنان وجود دارد ، فرهنگ پدر سالارانه و مرد سالارانه در جامعه حاكم است . براي فمينيزه كردن سازمانهاي سياسي يك راه بيشتر وجود ندارد ، زنان بايد مسئوليتهاي خانوادگي را به درستي با مردان تقسيم كنند و شركت در امور سياسي و اجتماعي را از وظايف انساني شان بدانند . براي رسيدن به اين مسئله بايد به تحقيق و بررسي رابطهٌ اجتماعي زن و مرد پرداخت ، بايد روابط خانوادگي، وظايف خانوادگي .و قوانيني كه تعيين كنندهٌ رابطهٌ زن و مرد هستند خيلي موشكافانه زير سوٌال برود . تربيت و آموزش و پرورش از نكات مهم و حسّاس جنبش زنان است . در اين چند سال ، زنان ايراني كه با جنبشهاي زنان ديگر كشورها آشنا شده اند ، در روابط و نگاهشان به جامعهٌ ايراني تغييرات اساسي رخ داده است و شايد زمان آن فرا رسيده كه اين تجربيات به سازمانهاي سياسي موجود هم منتقل شود . </div><div align="right"></div><div align="right">. نگاه كنيد به . مقالهٌ آزادهٌ آزاد . هشنمين كنفرانس بنياد پژوهشهاي ايران پاريس . </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-5312193628921473803?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-8449225549914565182008-09-10T17:53:00.001+01:002008-09-10T18:00:15.188+01:00<div align="right">Jamileh Nedai </div><div align="right"> </div><div align="right"> آنان را كه دوست داريم هرگز نميميرند . اين حس را در غربت چشيده ام . به خودم ميگويم خيلي ها در ايران هستند ، ومرا كه راه نميدهند يك روز راه خواهند داد و ديدارها تازه خواهد شد. در غربت تئاتر ايران هم در غربت است . كار زياد ميشود امّآ تئاتر نيست . اوّلين دليل اينكه تماشاچي تئاتر نداريم . تماشاچيان آدمهاي غمگيني هستند كه از ريشه دور افتاده اند ، و حرفهاي دلشان را انتظار دارند . در مقابل كار خوب تئاتري گيج ميشوند و در مقابل پيامهاي آبكي هيجان زده . بدتر اينكه بعضي بطور جدّي خودرا در توهّم تئاتر غرق كرده اند و دكانداراني كه درشرايط ديگر حتماً بقّاالي را بيشتر به صرفه ميدانستند داعيه دار فرهنگ در تبعيد شده اند . اغر ا ق نكنم گاهي كار زيبايي ميبيني كه به دليل نبود تماشاچي ، چون بغضي در گلوي گروه ميماند. زاهد متني را( به فرانسه ) از هدايت كار كرده بود كه قبل از آنكه به رشد اجراهاي متعدد برسد ، تمام شد .كار فوق العاده دقيق و زيبا بود.. تابستان نود و هفت ، شكوه ، دعوت ساعدي را براي كنفرانس بنياد در پاريس اجرا كرد . كار او دقيق بود اما تماشاچيان فرياد سياسي ميخواستند.. نيلوفر بيضايي با استعداد خارق العاده متوني مينويسد و به صحنه ميبرد كه پيامهاي دل خنك كن دارد امّا ربطي به تئاتر ، لااقل آنطور كه ما ميشناسيم ندارد .اين روز ها متني نوشته و به صحنه برده ، از من هم نظر خواسته ، نميدانم چه بگويم كه آزرده نشود . متن در باره دو هنرپيشه جوان است كه ميخواهند زندگي كاري دو هنرپيشه زن نسل پيش را كه آنتيگون و مدآ كار ميكرده اند بررسي كنند ، يكي ازين زنها در ايران مانده و ديگري به غربت گريخته است . نيلوفر چنان در ميان جاهلان تئاتري وضدّ زن گير كرده كه تمام نيرويش صرف دفاع از ارزشها در مقابل مزخرفات باب طبع قدرت ميشود و تئاتر فراموش ميشود. سرت را درد مي آورم ، صحبت تلفني ماست كه مرا پر حرف ميكند .حرفهاي تمام اين سالها. فهيمه جان پروژه فيلم بيژن بدون تهيه كننده كه نميدانم اصلاً كجا پخش خواهد شد از آنجا پيدا شد كه ديدم اين طرف و آنطرف اطّلاعات غلطي در مورد كار او ارائه ميشود . و از آنطرف نسل جواني پيدا شده كه ميخواهد بداند كه نسل گذشته چه كرده است ؟ فهيمه جان به دليل حرفه ام امكانات فنّي را دارم .اما تحقيق وقت زيادي خواهد برد . ميخواهم از شروع كار بيژن ، هنرستان دانشگاه ، گروه هنر ملّي ، كارگاه ، جشن هنر ، تئاتر شهر ، لوس آنجلس ، مرحلهٌ كار تئاتري بيژن و دوبلاژ ، راديو ، كانون پرورش فكري كوكان و نوجوانان ، قصّه براي كودكان ، موسيقي و شعر بيژن تحقيق كنم . در پاريس با آربي ، غفّاري ، زاهد صحبت كرده ام . براي تصاوير و مصاحبه ها حدود ده ساعت فيلم دارم . به پراگ و لوس آنجلس و تورنتو و نيويورك هم خواهم رفت . دنبال هر جور مدرك و عكس و نوشته و بروشور و فيلم هم هستم . تو نزديكترين همكار و دوست بيژن در تقريباً تمام مراحل كاري بيژن بوده يي و نظرت و همكاري ات برايم خيلي مهم است . فهيمه جان در سالهاي قبل از غربت پنج فيلم مستند براي فرهنگ و هنر ساخته بودم كه دوتا از آنها در مورد تئاتر است . در غربت يك فيلم در مورد مهشيد اميرشاهي - يكي در مورد مهرانگيز دولت شاهي و پانزده فيلم در مورد كنفرانس جهاني زنان در پكن ساخته ام كه بعضي از آنها در فستيوالها و مراكز فرهنگي مختلف نمايش داده شده است . كاش يك روز فيلمي در مورد تو بسازم . آخرين پروژه فيلم مستندم در مورد غزاله عليزاده است كه بودجه يي براي ساختنش پيدا نكرده ام. زندگي ام از راه تدوين فيلمهاي مستند ميگذرد . بعد از سالها كوشش در حرفه حرمتي دارم . اين توضيحات مفصّل را نوشتم كه بپذيري قابليت انجام اين پروژه را دارم . هرچند فيلم ساختن به تنهايي بيشتر به روٌيا ميماند..در مورد اين پروژه خود را موظّف ميدانم . اگر تاريخ خودمان را ننويسيم ، بقيه دست و پا شكسته نمي دانم چه خواهــــــند نوشت ؟ </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-844922554991456518?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-35270465901280881432008-09-10T17:44:00.002+01:002008-09-10T17:52:30.027+01:00<div align="right"> آوريل 1997 فروغ عزيزي در دورهٌ <<باران كلمات>> * ، اسطوره ها و نشانه ها از قديم تا جديد مشغله ذ هني اش بود . و در تمام اين نشانه ها با انتخابي آزادانه از ماده و رنگ ، به دنبال انسان و جاي انسان در جامعهٌ مدرن ميگشت. در دوره اخير ،ا مّا انسان او فقط در جستجو و شناخت دوباره وبيان امروزي اسطوره ها نيست ، انسان امروزي تابلوهاي فروغ ، به انسان ديگر مي انديشد . انسان جديد ، باانسان ديگر گفتگو دارد . در فضاي جديد ، رنگها تپش ديگري به زندگي داده اند. رنگها ، رقصان در پروازي بي نهايت ،از گذشتهٌ منجمد، رها شده اند و با زبان جديد ، به انسان نيرو مي دهند. در افسانه هاي قديمي ، پريان آواز خوان اقيانوسها ،با نواي جادويي صدايشان ماهيگيران و دريانوردان را به قعر درياها مي كشاندند . آنها نشانهٌ مرگ بودند. اوليس ، در سفر هاي درياييش ، به گوش خود و پاروكشان كشتي اش ، موم فرو ميكند .، تا بتواند از آواز پريان و جادوي صدايشان بگريزد و نجات پيدا كند. در نزاعي ديگر با پريهاي دريايي ،ارفه با نواي چنگ و آوا ي مردانه اش چنان بلند مي خواند كه صدايش ، صداي آنها را محو ميكند، و پريان پس از خودكشي دسته جمعي ،به سنگ هاي سخت كوهها تبديل مي شوند و براي هميشه خاموشي مي گيرند. اوليس و ارفه دو قهرمان مرد افسانه ها ، از آواي زن ميگريزند. زيرا صداي زنان وسوسه انگيز و مرگ آور است. امّا پريان فروغ، آوايشان تبديل به كلمات قابل درك شده است، كلماتي، طلايي و نقره يي كه نور مي پراكنند و ظلمت شب ديگر ترس آور و كشنده نيست . ديگر انسانها به خرافه و جادو ها و ناشناخته ها، متّكي نيستند. عصر جديد براي فروغ ، عصر ديگرباره انديشيدن و دوباره آفريدن اسطوره هاست.در تعريف فروغ، رنكها ، قهرمانان مرد و پريهاي ترس آور زن را تبديل به انسانهاي معمولي و زميني كرده اند. انسانهايي كه به كمك انديشه و تبادل كلمات، از آسمانهاي وهم آور رها شده، وخود حاكم آسمانهايند. پرواز و تبادل كلمه، دو تم دايمي تابلوهاي اخير فروغ است. تابلوي آدم و حوّا خلق دوبارهٌ افسانه ها در باره اوّلين برخورد زن ومرد است . دو فضاي بزرگ رنگي بر تابلو، نماي حسّ، بيان، و حضور زن و مرد ا ست ، كلماتي كه بين آنها رد و بدل ميشود، انگار هرگز به زبان نيامده اند . فروغ با بيان امروزي اش از اسطوره زمان و مكان يگانه اي به دو انسان زن ومرد مي دهد . و بارش كلمات ، بين دو انسان، حرفهاي بر دل مانده وگفته نشدهٌ همهٌ زمانهاست . ديگر زن اين زمان، موجود فاقد عقل و در نتيجه فاقد كلام نيست . زن بافضايي كه اشغال كرده است ، متّكي به كلام است . كلاماتش در محيط دور و بر به درستي بر تابلو نشسته است و نوع رقصان و براّ ق حرفهايش ، به گوش رنگ ديگر ، مرد مقابل ميرسد ، بي آنكه او را دچار وسوسه هاي مرگ آور كند . گفتگو و هماهنگي دو موجود بر تابلو، زندگي امروز را مي آفريند. اين دو فضاي رنگي ، دو اسطورهٌ امروزي شده و تبديل شده به وجود ، يعني موضوع اصلي ، هم به هم شبيه اند ، چون تكه هاي همگون يك فضا هستند. و هم متفاوتند ، چون رنگهاي متفاوتي دارند مثل تفاوت جنسي زن ومرد. براي فروغ هر دو موجود بازيگران و سازندگان تاريخند. ديگر مرد ، بر ديگري كه زن نام دارد بر تري ندارد و كلام در اختيار كامل او نيست . از لحظه اي كه برابري درفضا و مكان به هر دوداده شده ، اين دو در امواج كلام شناور ميشوند،و به همديگر جان و زندگي مي دهند. برابربودن واز آن طرف متفاوت بودن آدم و حوّا بر تابلوي فروغ، جدايي و تقابل نمي آفريند . بلكه تفاوتهاي دو موجود، از انها مجموعي همراه ميسازد. و هر كدام در حالي كه رنگ مستقل و متفاوت خود را دارند، همزمان، گوياي خود و ديگري هم هستند. اسطوره در كار فروغ، ديگر تصوير خاك خورده و قديمي و قهرمان گويي ندارد .اسطوره مادّه اوليه اي ست كه فروغ با مهارت ودرايتش ، شادي وحّس پرواز و لذّت آزادي را منتقل ميكند. جميله ندايي *25 تا 18 ماه مي ، نمايشگاه نقّاشي فروغ عزيزي در مركز فرهنگي انجمن ايرانيان وال-د- مارن ، در حومه پاريس بر قرار است.. *تيتر نمايشگاهش، در گالري لسان ( Les Cent)، پاريس 1990</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-3527046590128088143?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-21722227341827999702008-09-10T17:36:00.000+01:002008-09-10T17:43:23.447+01:00<div align="right">Jamileh Nedai چند نكته انتقادي در مورد برنامه 14 مارس99 پاريس انجام اين برنامه مهم بود . تخريب انجمنهاي زنان از سال 1985 تا امروز در پاريس كوشش فراواني لازم دارد كه به راه درست بيفتد .و اين قدم كوچك قابل تقدير است . 1- تداوم برنامه آشفته بود و موضوعهايي كه پشت هم مي آمد ربطي به يكديگر نداشت . 2- عدم بحث و گفتگو با سالن غير دموكراتيك و بخصوص سوٌ تفاهم انگيزاست . و نكاتي كه بد فهميده شده است ، بسياري مواقع به قضاوت در مورد سخنران مي انجامد. 3- شعر هايي كه ميان سخنراني ها خوانده شد بايد ياد آوري ميشد كه از كيست ؟ 4- حضور نسرين مهمّ و گفتارش لازم بود ، حيف كه بعد سوٌال و جواب نشد كه بعضي نكات روشنتر شود 5- فيلم تظاهرات زنان ايران ضدّ حجاب اجباري بايد بعد از گفتار نسرين پخش ميشد. عدم توجّه زنان مبارز به نام فيلم كه آن را فيلم حجاب مينامند ، واقعاً نه تنها تاٌسّف آور ، شايد حاكي از بي اعتقادي دروني آنان به مبارزه آزادي طلب زنان است . 6 - بحث عزيزه بسيار طولاني و اشاره به نكته هاي فراواني را در بر داشت كه بد فهمي بخصوص در مورد اسلام سياسي ايجاد كرد . پرداخت فقط به يكي دو قانون ضدّ انساني و بحث با سالن نظر انتتقادي او بر قوانين اسلا مي ايران و بخصوص مخالفين اين قوانين ومبارزين زن را روشن ميكرد.. 7- بزرگداشت زنان مهم تاريخ ، ايران اراني ، رزا لوكزامبورگ ، سيمون دو بوار بايد كنار هم بيان ميشد. در اين شكل زائد و بي معني جلوه كرد 8- بحث مهمّ مهري در مورد فرهنگ پدرسالاري بدون بحث با سالن ناقص ماند . وبخصوص فخري نبايد يادداشت شاعر را ميخواند . مهم اشارات مهري به سخنان بزرگان شعر و ادب براي سركوب زنان است 9- گفتار شهلا شفيق كه قرار بود متن سخنراني در برلن را مطرح كند و به درد دلهاي خصوصي پرداخت نه تنها توهين آميز بلكه نشان از عدم احترام او به ديگران و بخصوص مبارزات زنان است . نظرهاي گوشي و عامّش در مورد فمينيسم ومبارزين فرانسوي نشان بي علاقگي و عدم اعتقادش به مبارزات زنان است . نظرش در مورد دوبوار كاملاً غلط بود و دقايق طولاني به فاميل چپ به خصوص فداييان حاضر پرداختن ، وقت كشي بودو طلب محبوبيت شخصي.( كاش دلفي و ميشل رابخواند ) 10- معرّفي انجمن مردان فمينيست كاملاً زائد بود.. وقتي حتّا يك گفتار تئوريك و يا حتّا تحليلي از وضعيت زنان وجود ندارد زنان برنامه ريز ، عدم آگاهي و عدم علاقهٌ خود را به مبارزات زنان ابراز كردند 11- بحث افغانستان موقعي معني پيدا ميكرد كه بحث زنان تاجيكستان و گفتگو با سالن امكان داشت 12- حذف سيزده دقيقه در مورد سيمون دو بوار يك عمل سياسي ، و ردّ آشنايي با مباحث اصلي مبارزات زنان ، ومخالفت با جنبش مستقلّ زنان و سخنگويش جميله ندايي بود . كاش تمام روز برنامه انجام ميشد و صحبتهاي حضوري به گفتگو و پيشبرد اهداف مبارزات زنان كمك ميكرد. </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-2172222734182799970?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-5111859708362858382008-08-17T09:56:00.002+01:002008-08-17T10:08:52.262+01:00<div align="justify"> <a href="http://shahrvand.com/fa/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=471:2008-08-12-18-00-35&amp;catid=42:2008-07-14-20-33-14&amp;Itemid=109">http://shahrvand.com/fa/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=471:2008-08-12-18-00-35&amp;catid=42:2008-07-14-20-33-14&amp;Itemid=109</a></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-511185970836285838?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-69062533541168816182008-08-16T19:29:00.004+01:002008-08-16T19:40:10.897+01:00<div align="right">جمیله ندایی .... با چه کسی میرقصیم؟؟ ..... این روزها در همه کشورهای اروپا و آمریکا مراسم بسیاری برای یادآوری کشتار زندانیان سیاسی سالهای شصت و شصت و هفت جریان دارد. بازماندگان و خانواده ها تلاش می کنند این جنایت بشری بر یادها بماند. اما خود جنایتکاران چه میکنند؟ چگونه با اعمال ضدّ انسانی و جنایتهای خود کنار آمده اند؟ آنها در خلوت خود به چه میاندیشتد؟ کی جامعه ایران خبر خواهد شد؟ کی همه این جنایتها در ایران، در ایران بر ملا خواهد شد؟ در فیلم «رقصیدن با بشیر» آری فولمان ،فیلمسازاسراییلی به جستجوی روزهای جوانیش میرود. روزهای جنگهای بیهوده، جنگهای نابرابر. درمیان کابوسهای شبانه می داند شاهد کشتار بیگناهان بوده است. کدام کشتار؟؟ کی؟؟ کجا؟؟ چرا؟؟ فیلم حکایت یک سرباز اسراییلی ست که پس از گذشت بیست وپنج سال ازجنگ لبنان و قتل عام " صبرا و شتیلا " به دیدن همه سربازانی میرود که با او در جبهه بوده اند. آنها هر کدام به نحوی یا ماجرا را به یاد نمی آورند و یا با کابوسها و احساس گناه از سکوت خود در مقابل جنایت ، به زندگی خاموش و محدودی تن داده اند. آری فولمان زبان نقّاشی متحّرک را برای فیلمش انتخاب کرده است. انتخاب رنگهای نزدیک به سیاه و سفید و سادگی خطوط ، حسّ شاعرانه ودرونی فیلم را چند برابر کرده است... روال فیلم روال یک فیلم مستند است. یک جستجوگر با سوال و جواب ازشاهدان عینی یک دوره تاریخی می خواهذ آن دوره سیاه را بررسی کند. دوره یی که همه و هر کس به نوعی فراموش کرده است. دوره یک جنایت عظیم تاریخی. فیلم از یک قهوه خانه شروع میشود . آری و دوست دیرینش بر پشت میزی نشسته اند. او و دوستش و دیگران همه چهره های گرفته و مظطربی دارند. دوست آری از کابوس دیرینش میگوید. بیست و شش سگ اورا دنبال میکنند و میخواهند او را بدرند. او میداند جرا این کابوس رهایش نمیکند. در جوانی ، در دوره سربازی، شبی او و گروهش را به یک دهکده فلسطینی فرستاده اند که ده را آماده حمله ارتش کنند. وظیفه او کشتن سگهای ده است. معمولا سگها با واقواق کردن اربابهایشان را خبر میکنند که دشمن نزدیک است. بدین ترتیب اهالی قبل از حمله جنگجویان از خانه وده میگریزند. اودر آنشب بیست و شش سگ را کشته است. بعداز آن تاریخ سگها کابوس او شده اند. او هرشب این کابوس را میبیند. بعد از شنیدن این داستان ،همان شب آری تصویری از آن دوران را به یاد میاورد که قبل و بعدش را فراموش کرده است. از این لحظه به بعد آری میخواهد بداند چه چیزی ،چه صحنه یی از یاد او رفته و چرا؟ چرا این دوره از زندگی از ذهنش پاک شده است؟ آری درین تصویر خود و دو دوستش را میبیند که نیمه شب در دریای مقابل شهر بیروت مشغول آبتنی هستند. روبروی آنها شهر زیر بمباران روشن میشود واسمانخراشها تخریب میشوند. او اوّل به دیدن دوست روانشناسش میرود. حرفها و نظرهای علمی روانشناس کمکی نمیکند. آری تصمیم میگیرد تمام دوسنان آن دوره را پیدا کند واز آنها بپرسد آنشب بر آنها جه گذشته است؟ روایت رایج اینست که فالانژهای مسیحی به انتقام قتل بشیر جمابل در جنگهای داخلی لبنان ، ساکنین دهات « صبرا و شتیلا» را در یک شبانه روز قتل عام کردند. گویا شارون در جریان بوده است. و به ژنرالهای اسراییلی دستور داده است که سربازان اسراییلی شهر را محاصره کنند وبگدارند که فالانژها ی فاشیست جنایت را به پایان برسانند.و فقط شاهد قتل عام باقی بمانند. شدّت جنایت انقدر وخیم است که یک افسر، یک خبرنگار اسراییلی را خبر میکند. خبرنگار نیمه شب به شارون زنگ میزند . شارون با خونسردی میگوید دنبال میکنم.خبرنگار به صحنه جنایت میرود و خود جنایات را از نزدیک میبیند. خبر به سرعت به همه جهان مخابره میشود وهمه ازین جنایت مهم بشری مطّلع میشوند. سربازان از دور بر روی تانکهایشان شاهد صحنه هایی از قتل عام مردم عادی از پیر و جوان بوده اند و حالا بعد از سالها به یاد می آورند. آنها جنایات فاشیسم هیتلری را با گوشت و خون می شناستد و حالا خود شریک فاشیستها برای قتل عام فلسطینیان هستند. سربازان جوان آن روزها، صحنه ها را به یاد میاورند و از سکوت خود شرمگین و افسرده اند. آنها بعد از گذشت بیست وپنج سال از خود می پرسند چرا به این بی عدا لتی تن دادند؟؟؟ جوانانی که فرزندان باقیماندگان کوره های آدمسوزی هستند. مگر نازی ها اقوام آنها را نا عادلانه در کوره ها نابود نکرده بودند؟؟ چرا سکوت؟؟ چرا به فالانژها کمک کردند که در مقابل چشم آنها پیران و بچّه ها و زنان بی دفاع را قتل عام کنند؟؟؟ چرا در مقابل جنایتکاران ساکت ماندند. ؟؟؟ چرا از جنایتکاران دفاع کردند؟؟؟ آری می خواهد بداند خود او آنشب چه کرده است؟ آنشب دقیقا چه اتّفاقی افتاد؟. هر کدام از همرزمان او صحنه هایی ازترسهای جنگ را به یاد می آورند ، اما هیچکدام تصاویر مشترکی به یاد ندارند. هیچکدام تصویر کابوس آری را به یاد ندارد. این خود آری ست که در صحنه آخر فیلم تصویر کابوسش تبدیل به تصویر حقیقی میشود. آری در کابوسش خود و دوستانش را میبیند که از دریا به ساخل پا میگدارند . لباسهایشان را میپوشند و به درون شهر خالی و مخروب پای میگذارند. در همه شهر عکس بشیر جمابل بردرودیوار است و صدای شیون به گوش میرسد. درین آخرین صحنه فیلم ، ناگهان تصاویر نقّاشی به تصویر حقیقی خبری آن روز تبدیل میشود. زنان وکودکان نجات یافته از قتل عام جلوی دوربین شیون میکنند. آری فولمان حالا میداند شاهد وقایع صبرا و شتیلا بوده است. سینما بیش از روانکاو او را یاری داده است... در صحنه یی از فیلم ،یکی از سربازان به یاد می آورد که یک روز دریکی از خیابانهای بیروت، یک جوخه سرباز،بین ساختمانهای بلند مقاومت کنندگات گیر کرده بودند. آنها در چاله های خیابان پناه گرفته بودند و از تمام ساختمانهای بلند به طرف آنها شلّیک می شد. ناگهان یک سرباز از وحشت دشمن ، از پناهگاهش بیرون میپرد و می چرخد و می چرخد و به همه طرف شلّیک می کند. چرخش دیوانه وار او به یک رقص والس می ماند .یک والس با موسیقی اشتراوس ... وما ، مای تماشاچی حس میکنیم و متوجّه میشویم، این سربازان با بشیرجمایل ، با فالانژهای بشیر رقصیده اند.. در ماه ژوییه امسال در پاریس سمینار «سی سال جمهوری اسلامی و شکل گیری جامعه مدنی ایران» برگزار شد. و من دوروز شنونده بحث وجدل اصولگرایان و اصلاح طلبان و کارگزاران و مستقلّان قدرت سیاسی ایران بودم . در تمام مدّت تصاویر این فیلم به نظرم میامد. بخصوص وقتی سه جوان سمینار علی هنری، محّمد مالجو و فاطمه صادقی بیهوده تلاش میکردند در ظلمت افکار توتالیتر مذهبی ، دریچه یی به تعّقل و واقعیّت بگشایند. از خود میپرسیدم آیا می دانند باچه کسی می رقصند؟ اوت دوهزار و هشت. پاریس این فیلم در قسمت مسابقه فستیوال کان 2008 نمایش داده شده است. </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-6906253354116881618?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-23415524011759790442008-02-25T21:49:00.001+01:002008-02-25T21:52:04.978+01:00<a href="http://bp1.blogger.com/_-H6ih48NAUc/R8MqTTjb6YI/AAAAAAAAAEs/4r8oAhitIhY/s1600-h/norooz1387.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5171023308306246018" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://bp1.blogger.com/_-H6ih48NAUc/R8MqTTjb6YI/AAAAAAAAAEs/4r8oAhitIhY/s400/norooz1387.jpg" border="0" /></a> <div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-2341552401175979044?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1661608258712170082008-02-19T12:16:00.002+01:002008-02-19T12:19:00.963+01:00<a href="http://bp3.blogger.com/_-H6ih48NAUc/R7q6_Djb6XI/AAAAAAAAAEk/Qjt0zun1BsY/s1600-h/No%C3%AAl+2008.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5168649114809526642" style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://bp3.blogger.com/_-H6ih48NAUc/R7q6_Djb6XI/AAAAAAAAAEk/Qjt0zun1BsY/s400/No%C3%AAl+2008.jpg" border="0" /></a> <div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-166160825871217008?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1640122335785424632007-03-21T15:59:00.000+01:002007-03-21T16:00:33.108+01:00<a href="http://bp0.blogger.com/_-H6ih48NAUc/RgFIgxj2hQI/AAAAAAAAACk/J44gU-7ZxZo/s1600-h/norouz1386.gif"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;" src="http://bp0.blogger.com/_-H6ih48NAUc/RgFIgxj2hQI/AAAAAAAAACk/J44gU-7ZxZo/s400/norouz1386.gif" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5044392785528390914" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-164012233578542463?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-32463481948880708912007-01-28T09:13:00.000+01:002007-01-28T09:19:11.531+01:00بی هيچ کاری بی هيچ فکری بی هيچ يادی. مرهم تنهايی روی زخم تنهايی<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-3246348194888070891?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-37698654364885630892006-12-30T10:17:00.000+01:002006-12-30T17:54:48.410+01:00<a href="http://bp1.blogger.com/_-H6ih48NAUc/RZYvVZ0A1sI/AAAAAAAAAAU/L3VQcW3dn-o/s1600-h/bonne+anne%CC%81e.jpg2"><img style="display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;" src="http://bp1.blogger.com/_-H6ih48NAUc/RZYvVZ0A1sI/AAAAAAAAAAU/L3VQcW3dn-o/s320/bonne+anne%CC%81e.jpg2" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5014247279876429506" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-3769865436488563089?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1159808042364632212006-10-02T17:50:00.000+01:002006-10-22T19:54:07.417+01:00<a href="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/1600/mah%20%20va%20palang%205%20copy.jpg"><img style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/320/mah%20%20va%20palang%205%20copy.jpg" border="0" /></a> <p>Bijan Mofid - Jamileh Nedai</p><p>Mah va Palang</p><p>Shiraz ART Festival 1970</p><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-115980804236463221?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1149488467048576242006-06-05T06:42:00.001+01:002008-07-02T19:40:09.000+01:00<div align="right"><span style="font-size:0;"></span><strong>مصاحبه با بصير نصيبی</strong></div><div align="right"> س : برای من که از سالهای دور با تو دوست بوده ام در جریان کار ها وفعالیت های گسترده تو هستم کار مشکلی است که بتوانم در یک گفتگو برای نشریه سینمایی در همه زمینه هایی که تو کار وفعالیت داشته ای سوال طرح کنم ، از شروع کار تو در تیاترگرفته تا کار رادیو وتلویزیون، کارگاه نمایش وکانون پرورش فکری ... واز آغاز و ادامه کار در سینما ، نقد نویسی پیرامون سینمای وتیاتر مسایل هنری ، حضور وسخنرانی در کنفرانس ها، وسمینار ها ویک فعال سیاسی جدی و پیگیر مسایل زنان، چون مصاحبه را کتبی انجام می دهیم شکل گفتگو متفاوت خواهد بود به ناچار من باید چند سئوال تنطیم وبرایت بفرستم ، کوشش می کنم که بیشتر در زمینه سینما صحبت کنیم نقش زن در سیما ایران وبه خصوص در سینمای جمهوری اسلامی. اما شایسته است خودت بطور فشرده به کوشش هایت از آغاز تا کنون اشاره ای گذرا داشته باشی تا خوانندگانی که احیانا با بخشی از کارنامه تو آشنانیستند هم در این مورد یک اطلاعات کلی کسب کنند. <strong><span style="font-size:180%;">ج :</span></strong> در تهران ، لندن ، وپاريس درس سينما و تئاتر خوانده ام. فعالِيت اجتماعی من از سالهای 1343در تئاتر شروع ميشود. .نمايشنامه های راديويي برنامه دوم. گروه هنر ملی. آتليه تئاتر. گروه بازیگران شهر جشن هنر شيراز : " شهر قصه. ماه و پلنگ.بزک نمير بهار مياد. کاليگولا" کارگاه نمايش : " صغرا دلاک. جان نثار. ترس و نکبت رايش سوم. کاليگولا. سهراب ،اسب،سنچاقک." سينمای آزاد : اولين فيلم . " ميتوان چون شبي ماند خاموش" وزارت فرهنگ وهنر : پنج فيلم مستند در مورد تئاتر،موسيقي ، رقص برنامه راديويی : کودکان. ادبيات. موسيقي فيلم. کانون پرورش فکری کودکان: " داستانهای کودکان تنظيم و اجرای نمايشی.نوار و صفحه صدا" نقد هنر در روزنامه های صبح : " تئاتر ، ادبيات،شعر، سينما،نقاشي " مقدمات فيلم بلند سينمايي . انقلاب. رد تمام پروژه های نمايشی و فيلم مستند از طرف مسئولين جديد شروع مبارزه در جنبش زنان . رد حجاب اسلامي . تبعيد اجباری در پاريس ، ادامه تحصيل دانشگاهی . سينما و تئاتر . ساختن فيلم مستند. ادامه فعاليتهای اجتماعی.مدرس و محقق سينما . مدرس و محقق امور زنان .. <strong><span style="font-size:180%;">س</span></strong>: در مورد نقش زن در سینمای ایران تو هم پژوهش کرده ای وهم نوشته ای وهم سخنرانی داشته ای. نخستین سئوال من می تواند در این مورد باشد اما این خود مسئله گسترده ای است، برای اینکه به سئوال های دیگر هم برسیم، بهتر است از مطرح کردن سینمای متداول یا همان فیلمفارسی بگذریم و به نقش زن در فیلمهای سینمای روشنفکرانه ایران قبل از انقلاب بسنده کنیم.چه فیلمهایی در سینمای ایران قبل ا ز انقلاب در این مورد برجسته تر بوده وچه فیلمهایی مخرب ؟ <strong><span style="font-size:180%;">ج.ن</span></strong> : در سِينمای قبل از انقلاب اتفاقا در چند فيلمفارسی نقش زن هويت انسانی داشت. مثل مريم و مانی به کارگردانی </div><div align="right">شهرزاد، کبری سعیدی . فکر می کنم با گدشت اين سالها، دوباره بايد به اين فيلم نگاه کنيم . درين فيلم ، برعکس داستانهای فيلمفارسی که هميشه نقش اول و پيشبرد داستان به عهده مردان است ، يک زن مرکز تمام ماجرا هاست. مريم ( پوری بنايی ) دختر بزرگ يک خانواده پر جمعيت، تنها نان آور فاميل است . او اعتماد به نفس دارد، و به تنهايی بدون نظرحواهی از مردان، به جنگ تمام مشکلات اجتمايی و خانوادگی ميرود. جالب اينکه برخورد مردان با او بسيار احترام آميز است. مشکل فيلم نوشتار سينمايی ست . يعنی درک فيلمساز برای تعريف اين داستان ، همان روش کليشه های فيلمفارسی ست... متاسفانه تربيت فزهنگی مرد محور منتقدين سينمايی ما، مارا از تحليل اين فيلم کنار گذاشته است . اما سينمای روشنفکرانه ، يا مولف ما همه ، پدرسالار و مردسالار بود و هست. بهرام بيضايی در فيلمهای متفاوت خود ، مثل رگبار و کلاغ ، دو زن خيالی و ايده آل مردان فيلم را به نمايش گذاشت ، که ظاهرا زمينی بودند اما ارتباطی به زنانی که در دور و بر خودمان ، در جامعه ميشناسيم ندارند . در رگبار، مرد معلم ، تنها و بيگانه ،در محلّه يی غريب، دل به تصوير زنی ميبندد که دنيای تاريک او را کمی روشن ميکند . اما در هيچ صحنه فيلم نه مرد فيلم و نه </div><div align="right">کارگردا ن و نويسنده حتا کنجکاوٍٍ شناختن اين زن معصوم و ساکت و زيبا را نيستند در فيلم کلاغ ، زن اصلی فيلم ، دايم با مادر مرد به يک تصوير تبديل ميشود و هيچ رابطه يی بين او و مرد ساخته نميشود درفيلم «آرامش در حضور ديگران» ( فيلمنامه غلامحسين ساعدی و کارگردان ناصر تقوايی) چند زن ايده آل مردان را در جامعه امروزی ايران ( سالهای پنجاه) ميبينيم. .... نکته مهم فيلم اتفاقا ، نقش زنان مدرن است . اما وقتی به روابط زنان و مردان نگاه ميکنيم ، متوجه ميشويم که بازهم مثل هميشه ، اين زنان ، همان زنان ذهنی مردان هستند ، با کمی تفاوت. درين فيلم ثريا قاسمی ، نقش زن سرهنگ باز نشسته يی را بازی ميکند. ، زنی فداکار که از زنده بودن استعفا داده است و فقط در خدمت شوهر مريض است. در صحنه های متعددی از فيلم، او را با چهره يی گرفته در یک صندلی راحتی ، در بالکن ، در حالتی عصبی مي بينيم که تاب ميخورد. دو دختر سرهنگ، همسن زن پدرشان هستند . آنها به عنوان زن متجدد، به تعريف فيلمساز ، سر به هوا و آرادی طلبند. البته مردان زندگيشان را خود انتخاب ميکنند، اما هيچ کدام ازين مردان خواهان ساختن يک زندگی مشترک با آنها نيستند. همه اين مردان بسيار آزاديخواه و پيشرو، با چنين زنانی فقط وقت ميگذرانند و بس. مردها برای همسرگزينی در جستجوی زنی مثل زن سرهنگ هستند، که مطيع و ساکت و فداکار است. منوچهر آتشی در نقش مرد شاعر ، عاشق زن سرهنگ است . اگر آن زن با شاعر زندگی ميکرد ،احتمالا شاعر کتابهای بيشتری منتشر ميکرد و دچار شبگرديها و افسردگيها نبود که سر از بيمارستان در بياورد. </div><div align="right">در صحنه های ديگر ميبينيم که اين دخترهای جوان افسرده و پريشان ، آينده يی ندارند. ديگر فيلمهای موّلف هم کم و بيش همين کليشه ها را استفاده ميکنند. به نظر من مشکل اصلی ، نوع تفکّر مردان فيلمساز است. آنها در روابط اجتمايی با زنان، خواهان فهميدن و شناخت نيستند . آنها غرق توهّمات ذهنی خود، آرزوی زن زيبا و خاموشی را دارند که در خدمت شبانه روزی اميال و خواستهای مرد باشد. زنی که در شرايط مختلف ، برای پيشرفت اجتمايی مرد، شکلهای متفاوت فداکاری را ارائه دهد. می پرسی فيلمهای مخرب ؟ به نظرم هيچکدام ازين فيلمها، کمکی به شناخت زنان از خودشان و دنيای دور و برشان نميکند. زنها دايم بايد نقش ذهنی مردان را بازی کنند. اين شرايط ، زنان را از خود بيگانه، مضطرب و افسرده ميکند. <strong><span style="font-size:180%;">س</span></strong>: با نزول رژیم جمهوری اسلامی وقتی ارتجاع مذهبی هم به فضای مرد سالارانه تزریق شد خوب وضعیت اسفناکی پیش آمد می دانم که شکافتن موقعیت سینمای جمهوری اسلامی هم در مورد مسئله زن وقت زیادی میگیرد به ناچار از تو میخواهم که به چند فیلم که فیلمسازان زن ساخته اند و این ادعا را داشته اند که در جهت دفاع از حقوق زن حرکت می کنند اشاره ای بنمایی. <strong><span style="font-size:180%;">ج.ن</span></strong> : کودتای اسلام سياسی در انقلاب مردم ايران، تاثُير عميقی بر فرهنگ ايرانی به طور کلی و نقش زنان در تمام رشته های هنری و فرهنگی گذاشت. به نظر من ، اين تخريب عظيم فرهنگی تاسالهای زيادی ، جبران نا پذير خواهد بود. برا ی بيرون رفت ازين معضل، که ضد ارزشها درونی وهويتی شده اند، نسلهای آينده نيروی عظيمی صرف خواهند کرد. در ايران ، سينمای پروپاگاند و تبليغی از تمام ايده ئولوژیهای توتاليتر در فرهنگهای ديگر گرفته شده، تا به نفع قدرت اسلام سياسی در ايران عمل کند. در بيست و هفت سال گذشته، اسلاميون کاملا بدور از حرفه هنر و فرهنگ، مسئولين تصميم گيری و قانونگذاريهای فرهنگی</div><div align="right">شده اند. روزهای اول انقلاب ، اولين کوشش اين بی فرهنگان، تحميل حجاب اسلامی و حذف زنان مدرنی بود که در انقلاب شرکت کرده بودند. به سرعت جای خالی اين زنان مدرن با زنان غلام حلقه به گوش پر شد ، که در شرايط عادی شايد هرگز وارد حرفه فرهنگ و يا سينما نمی شدند. چند نفر ازين خانمها ، مثلا پوران درخشنده در تلويزیون تهيه کننده اداری برنامه های تلويزيونی بود و ناگهان با بودجه های هنگفت به کارگردانی فيلمهای سينمايی پرداخت . و حتا با ترکيب هنرپيشه های تئاتر آن زمان و گروه فنی حرفه یِی ، نتوانست ازچارچوب </div><div align="right">بی دانشی و فرصت طلبی خودش و ندانم کاريهای ايدئولوژيک اسلامی فراتر برود. ديگری رخشان بنی اعتماد که تاگهان اسلامی شد و دستورات محسن مخملباف در کتاب تئوريک و ايدئو لوژيک مذهبی ( يادداشتهايی برای نويسنده،نمايشنامه نويس ، کارگردان سينما و تئاتر مسلمان) را به کار گرفت . او در فيلمفارسی اولش « خارج از محدوده » با استفاده از هنرپيشه خوب تئاتر ، مهدی هاشمی و ستاره محجوب فيلمهای اول بيضايی ، پروانه معصومی ، مضحکترين شيوه های سينمای اسلامی را ارائه کرد. در صحنه يی ازين فيلم خانم معصومی با پوشش اسلامی ( روسری ضخيم و مانتو )يعنی همان پوشش کوچه و خيابان، به رختخواب ميرود. و شوهرش مهدی هاشمی کاملا لباس عوض ميکند و پيژامه ميپوشد و داخل رختخواب ميشود. البته زن و شوهر در دو اطاق که بهم راه دارد ميخوابند و پشت بهم مکالمه ميکنند. بنی اعتماد در فيلم «نرگس» چند زنی را تبليغ و توجيه کرد. و در ديدگاه مرد پرستی و مرد محوری چنان از مردان پيشی گرفت که نقش اول فيلم ، پورعرب ، دزد معصومی ست که فقط به دليل بی اعتناعی مادر و زنان زندگی اش به بدراهی کشِده ميشود و زن دوم و جوان، با فداکاری و بخصوص تقبيح زنان ديگر کمر همت به نجات مرد ميبندد. بعد در فيلم «روسری آبی» دختر کارگری به بهانه نجات خانواده از فقر، صيغه يک حاج آقای پير ميشود وادعا ميکند عاشق اين مرد پير کارخانه دار است. دختر جوان از استقلال مالی و کار اجتمايی دست ميکشد و کارگر جنسی در خانه در بسته مرد ميگردد. درين فيلم صحنه زننده يی وجود دارد از مرد کارخانه دار که در اطاق خوابش بر روی تخت خواب به خود می پيچد، و عکس دختر جوانش را که در سفر است در آغوش گرفته است. اين نوع داستانها در سينمای زنان ، مردان منتقد و دست اندر کار فرهنگ را بسيار شيفته کرده است. جامعه يی بهتر ازين برای آپارتايد جنسی؛ برتری مردان و فرودستی زنان نميشود تصور کرد. نکته تاسف آور اينکه بسياری از مردان روشنفکر جامعه امروز ايران ،که خواهان تغيير قدرت سياسی درايران هستند و دايم دم از آزادی انديشه و مبارزه طبقاتی ميزنند، اين نوع فيلمها را تاييد و تحسين ميکنند. و از آن بدتر بسياری از زنان « فمينيسم اسلامی» مثل مجله زنان اين نوع فيلمها را تاييد میکنند. زن ديگر فيلمساز که درين کوير فرهنگی از معماری به کارگردانی فيلم روی آورد ، تهمينه ميلانی ست. او در اولين فيلمش « بچه های طلاق » به موضوع خشونت در خانواده پرداخت . اما به جای تقبيح تنبيه بدنی، به توجيه شکنجه خانگی پرداخت . در اين فيلم پدر خانواده چون در کودکی از پدرش کنک می خورده ، بنابراين حق دارد زن و فرزند را شکنجه کند . و در تمام فيلم آن کس که بايد بپذيرد و لب بر نياورد ، زن خانواده است. در سومين سمينار بنياد پژوهشهای زنان ايران ،که در انتخابهای فرهنگی اشتباهات فاحشی را مرتکب ميشود،اين خانم ادعا کرد که مسئولين سانسور وزارت ارشاد اسلامی ، با باز نويسی چندين باره فيلمنامه ، او را راهنمايی کرده اند که فيلم بهتری بسازد . و در جواب سوالات زنان که ازِين تعاريف انتقاد ميکردند، گفت که با ايده های ضد زن اين مسئولين موافق است . . تهمينه ميلانی در فيلمهای بعدی حتا ادعای فمينيسم هم داشت . اما مثلا در « نيمه پنهان» اگر از مردی انتقاد ميکند ، از مرد ديگری که اتفاقا بازيگر نقش، شوهر خانم ميلانی در زندگی خصوصی ست ، ستايش بسيار کورکورانه ميکند. اما مدّاحی از رژ یم ايده ئولوژيک اسلامی با کيارستمی شروع شد. کيا فکر ميکرد ميتواند ممنوعيات را دور بزند و با بی اعتنايی به فرهنگ سينما روش هيچ گفتن را پيش بگيرد. روش او يک نوع زيبايی شناسی خاصّی را پيش آورد . هيچکس در دنيای آزاد باور نميکرد که کسی اينگونه وقت تلف کند ، بنابراين،تمام نماهای خالی او در همه فيلمها، فضای دلخواه مفاهيم بی ربطی شد ه که به فيلم تحميل ميشود ، اما اين فضای خالی ميدان مفاهيم بی ربط ذهنيات منتقدين پر حرف است. و صفحات بسياری سياه ميشود که هيچ ربطی به سينما ندارد. ديگرفيلمسازان هم از او آموختند . و سالهاست که شاهد توجيهات فيلمسازان زن و مرد ايرانی در اجتماعات خارج کشور از فيلمهايشان به شيوه کيارستمی ُُُُُُُُُُُُُُُُهستيم. در جلسه يی چند ماه پيش آقای جعفرپناهی را ديدم که چنان امر به او مشتبه شده است . که ادعا ميکرد _ او و ديگر فيلمسازان در تمام فيلمها در حال انتقاد از رژيم هستند و رژيم چنان از آنها ميترسد که جرأت ندارد به آنها دست بزند. ما هرچه دقت کرديم ، نه در فيلمهای او و نه در فيلمهای ديگر ، نکته يی که رژيم را نگران کند نديديم. تمام ادعای او در فيلم « خون و طلا» سرخوردگی يک جوان مسلمان است، که سالها پيش در فيلم خوش ساخت فيلمساز اسلامی حاتمی کيا « آژانس شيشه یی» ديده ايم. کيارستمی بعد از ممنوعيت فيلم «اولی ها» و «مشق شب» تصميم گرفت به روستا ها پناه ببرد که آدمهای شهری شناخت کمی از زندگی اجتماعی روستا داشتند و سادگی و عقب ماندگی و سکوت روستا هم باب ميل مسئولين فرهنگی بود. درين نوع فيلمها که به سرعت همگانی شد ، تخيل فيلمساز می تواند در همان محدوديت روستا به سکوت بگذرد. کيارستمی در جوانی گرافيست بود و در دوران طلايی دانشکده هنرهای زيبا، همراه هنرمندان مهم نقاش تحصيل کرده بود. کيارستمی بعد از فيلم «کلوزآپ» که وفاداريش را به ايده های رژيم ثابت کرد، به روستاها پناه برد. مناظر آرامبخش و سکوت ممتد دهات شمال ايران، نوعی نگارش هيچ گويی در سينما شد . منتقدين فرنگی که از جامعه صنعتی و سرعت تکنولوژی خسته اند ، شيفته مناظر ايران شدند . و جمهوری اسلامی که در داخل با مشکل فيلمسازان و فيلمسازی روبرو بود، در خارج از ايران ناگهان مدعی صدور سينمای اسلامی شد. با شناختی که از کيارستمی دارم ، فکر نميکنم که خود کيا عميقا با اين ايده موافق بود. اما پذيرفتن اين نکته، تنها شانس او برای فيلمسازی بود. او تنها فيلمساز مدرن جمهوری اسلامی بود که در مقابل سوالات خبرنگاران به توجيه شرايط سانسور در ايران پرداخت . روش او، راهگشای نظريه پردازان سينمای اسلامی و فيلمسازان آسان طلب شد. که روز به روز بيشتر به تخريب سينمای ايران پرداختند. اما اين سکوت و آسان طلبی کيارستمی بيش از هر کس خود او را به سرسرای توهمات خودمحور بینی و تحجّر سوق داد. تا جايی که امروز بعد از بيست و هفت سال، فيلمساز « لباسی برای عروسی» که در جوانی ما نويد سينمای انسانی واجتماعی را ميداد، فيلم «ده» را میسازد. فيلم «ده» ضدّ زن و ضدّ انسانی ترين فيلمی ست که تا امروز ديده ام. فيلمهای پورنوگرافيک در غرب از زنان ، ماشين سکس و روابط حيوانی ميسازند و ازين طريق به محروميت جنسی مردهای مريض جامعه جواب ميدهند. اين نوع مردان با پذيرفتن ارزشهای فيلمهای پورنوگرافيک، عقب ماندگی فکری،اطاعت از زورگو، خشونت به زنان، و نابرابری و جهل را ميپذيرند. به نظر من فيلم «ده» با وجود حجاب اسلامی ،و تصاوير بی معنا و زشت ، يک فيلم پورنو گرافيک است. زنان اين فيلم، تصوير زن ذهنی کيارستمی با ديدگاههای ايدئو لوژی اسلامی ست. اگر چنين زنانی در جامعه ايران وجود داشته باشند، همه قربانيان آموزشهای دينی و فرهنگی اين تماميتگرايان مذهبی هستند. کاش کيارستمی به اين نکته آگاهی داشت و در يک نما لااقل ازين بربريّت ، متاسف بود. اما کيارستمی با ادعای فيلمی در باره زنان ايران، چنين فيلمی را به فستيوال کان ميفرستد. برای من چنين سقوطی از طرف او غير قابل تصّور است. متاسفّانه بايد بگويم شايد شناخت من از او به عنوان يک انساندوست در سی سال پيش اشتباه بوده است. شايد هم او آنقدر با مجتهدان قلّابی حکومت معاشرت کرده است که ديگر مثل آنها مينديشد. جالب اينکه بسياری از مردان ظاهرا مدرن، هم مثل او فکر ميکنند زنان ايران اينگونه اند. مذهبی، مردپرست، جاهل و سرگردان. بدترين ضربه اين فيلم، ورود خانم مانيا اکبری هنرپيشه اصلی فيلم به عالم سينما بود. خانم اکبری بعد ازين که ادعا کرد موضوع فيلم «ده» ايده اوست، چنان راحت به سينما رسيده بود که خود به کارگردانی پرداخت. آشنايی با کيارستمی و ساده انگاری رياکارانه کيارستمی، او را کاملا دچار توهّم کرد و از آنجا که قصّه آبکی « ده» بهر حال تعريف کيا از زنان ايرانی بود ، مانيا اکبری قصّه خودش را نوشت. البته حضور در فستيوال کان و آشنايی با آقايان پولدار هم امکانات بيشتری برايش فراهم کرد که فيلم بسازد. فيلم « بيست انگشت» را در کانال چهار تلويزيون انگليس ديدم. يک فيلم پورنوگرافی زنانه از ديد يک زن . تفاوت اين فيلم با فيلم ده» فيلمبرداری تورج اصلانی ست. لا اقل در هفتاد و چهار دفيقه،از نماها و فصلهای طولانی، شاهد چند نمای سينمايی هستيم. درين کپی ناشيانه ، خانم مانيا اکبری همان ديدگاه قرون وسطايی از زن را منتها باباور خودش از زن بودن به نمايش ميگذارد. جملات ابلهانه ، با ادعای صراحت، تبديل به وقاحت جنسی بی معنايی شده است. لحن فيلم ، ياد آور خاطرات جنسی زنان روسپی گرانقيمت است که در ميانسالی روابط جنسی ، نه روابط عاشقانه با مردان را به قلم ميکشند. به شيوه فِيلم «ده»چند سکانس طولانی داريم از گفتگوی يک زن و مرد . نقش مرد فيلم را سرمايه گذار فيلم آقای بيژن دانشمند بازی ميکند. همه پيشبرد فيلم را ميشود با تدوين درست در پنج تا ده دقيقه از هفتاد و چهاردقيقه توضيح داد. در صحنه بی تصوير اوّل، يک دختر سر به هوا در داخل يک اتوموبيل ، با يک مرد ،در تپه های قيطريه – ( در تهران قديم ، مشهور به تپه سيخکی)- مرد به دختر تجاوز ميکند . البته تماشاچی بايد حدس بزند. جملات کودکانه دخترک و کلمات بی معنی مرد اين تصاوير را تداعی ميکند. صحنه بعد همان تصوير تکراری کيارستمی. مردی با موتور و زنی با يک بچه در رکاب. زن ميخواهد سقط جنين کند و مرد موافق نيست. صحنه بعد، زن و مرد در داخل يک کابين تله سيژ . مرد عصبانی زن را ملامت ميکند که شب پيش با مردی رقصيده است. صحنه بعد در يک کابين قطار، زن اعتراف ميکند که با زن ديگری خوابيده است و مرد او را کتک ميزند. و صحنه آخر بر پرده تاريک به شيوه کيارستمی در فيلم « آ ب ث آفريقا» صدای زن را ميشنويم که از قول مادربزرگش ميگويد اگر زنی با بيست نفر –( تعداد انگشتان دست وپا ) رابطه جنسی داشته باشد، فاحشه است. و در مورد مرد، هيچ نظری نميدهد. تنها نکته مثبت فيلم نمابندی زيبای تورج اصلانی ست. فيلمساز جوان ديگر ميترا فراهانی ست ، که ادعا ميکند جامعه ايران جنسی ست و فقط ميخواهد در مورد امور جنسی فيلم بسازد. فيلم الکن و فقير « من يک زن هستم» مصاحبه با يک ترانسکسوئل ايرانی ، به دليل موضوع ممنوعه مورد توجه جمعی قرار گرفت و يک تهيه کننده فرانسوی از او خواست فيلمی در باره مشکل جنسی در ايران بسازد. فيلم «تابو» که پخش وسيعی پيدا کرد ، اما موفقيتی نيافت. موضوع بکارت و حفظ آن به شيوه اسلامی جز بدفهمی و سوتفاهم ،نکته يی را روشن نکرد. ميترا فراهانی که روش سوال کردن را نياموخته، و خفقان جامعه ايران فقط به او جرات داده است که وصف لذّتهای ممنوع را بدون بر خورد مسئولانه ، اگر نخواهيم بگوييم عاقلانه بر پرده بياورد . و نتيجه باز يک پورنوگرافی اسلامی ست . بدون حتا يک جمله از رابطه يی که ميتوانست عاشقانه باشد . همه زنهای فيلم به نظر ميرسد که تن فروش هستند . و گويا در واقعيت دوستان فيلمسازند. مصاحبه های طولانی با زنان در مورد رابطه جنسی و صحنه های بی معنی يک دختر و پسر جوان نيمه برهنه که از دست مرد ريشويی ميگريزند . ارزشهای بهم ريخته جامعه اسلامی با ندانم کاری فيلمساز آميخته و بيش از آنکه مشکل جنسی در جامعه ايران را افشا کند ، سانسورچيان را جری ميکند. اين دو خانم فقط نمونه هايی از فيلمسازان مولف سينمای ايران هستند. ملاحظه ميکنيد در چه لجنزاری ، صحبت سينماست. سينمای امروز ايران به چنين تخريبی رسيده است. می پرسی چگونه ازين منبع جهل ميتوان رها شد؟ من به جوانانی دل ميبندم که آبشخور افکارشان جهان ديگری ست. بعضی فيلمفارسی های بازاری صحنه های درخشانی دارند. آيا اين استعدادهای جوان روزی از خاکسترشان خواهند روييد؟ به اميد آن روز. <strong><span style="font-size:180%;">س</span></strong>:وقتی جو خارج از کشور در مورد محس مخملباف توهم داشت تو توجه دادی که او یک فرصت طلبی است که برای جا بازکردن در جشنواره ها در ریا کارانه خودش را متحول نشان می دهد ، دراین باره کمی برای ما توضیح بده. <strong><span style="font-size:180%;">ج .ن</span></strong>: در ميان آدمهای فرهنگی غرب هيچ توهمی نسبت به مخملباف وجود نداشت . منتها همه کنجکاو بودند کشف کنند چگونه آدم جاهلی مثل او موفق ميشودفيلم سينمايی بسازد. و البته روابط اقتصادی با ايران در ين وضعيت بی تاثير نبود. اين توهم برای سرمايه گذاران و تجار وجود داشت که جدی گرفتن اِين فيلمساز در غرب ، بازار محصولات غرب در ايران را تضمين ميکند.بيشتر روشنفکران در غرب ، به درستی، او را نماينده فرهنگی حکومت مذهبی جمهوری اسلامی ايران ميدانند. نظريات تئوريک اسلامی او ديديم که به تمام فيلمسازان ايرانی تحميل شد و اين نکته از چشم متخصصين سينما دور نماند.. کيارستمی با سکوت و همه سازشکاری با رژيم، سالهای زيادی صرف کرد تا بتواند جای فيلمساز رسمی رژيم ايران را تصاحب کند . و امروز البته فيلمسازان اسلامی بیشتری ايده های اسلامی حکومت را تبليغ ميکنند. مشکل روشنفکران سياسی ما اينست که از شروع انقلاب ، تبليغات و فعاليتهای فرهنگی رژيم را نا ديده گرفتند . از آن طرف حزب توده و حزب اکثريت را نبايد فراموش کرد ، که سازمانده امور فرهنگی جمهوری اسلامی دربيست و هفت سال گذشته هستند..و نبايد فراموش کنيم که در سينما و تئاتر ايران ، اولين کسانی که چارقد اسلامی به سر کردند و به سرکوب ديگر زنان پرداختند ، زنان طرفدار حزب توده و اکثريت بودند. مخملباف به عنوان فيلمساز حزب الله و تئوريسين فرهنگی رژيم در سالهای اول انقلاب، به قلع و قمع همه ديگر دست اندر کاران فرهنک پرداخت. و با حذف ديگران تبديل به ماشين جهالت اسلامی شد. او هفته يی يک رمان مينوشت و سالی چند فيلم ميساخت و ادعای اجتهاد در تمام رشته های فرهنگی داشت. و البته بزودی از طرف فرصت طلبان به عنوان نابغه اسلامی شناخته شد. بهترين کادرهای فنّی سينمای ايران ، برای پرداخت نان روزانه با او همکاری کردند . و گويا ايشان در امور مالی از ديگران بسيار بد حسابترند. فيلم « بايکوت» و همه رياکاريهای ظالمانه را نبايد فراموش کرد. مخملباف چند صحنه فيلم را در زندان عادل آباد شیراز فيلمبرداری کرد. و به زندانيان سياسی و عقيدتی آن زمان در زندان قول داد که اگر در فيلم او شرکت کنند ، تخفيف جرم خواهند گرفت. نميدانم بر سر همه اين سياه لشگران سياسی چه آمد؟ يک روز با دوستی که در پاريس پناهنده سياسی بود ، به ديدن این فيلم رفته بوديم ( سينمايی به نام کارتيه لاتن سال نود يا نود ويک) دوست من باديدن صحنه های زندان تمام مدت اشک ميريخت و مطمئن بود يکی از دوستانش که درين صحنه ها شرکت داشت ، بعدها اعدام شده است. حضور زندانی کمونيست و تحقير کمونيستها و دروغ فيلم در مورد مبارزه مسلحانه اسلاميون که انقلاب راه انداخته اند ، تماشاچی را از اينهمه وقاحت ، متحيّر ميکند. دو سال پيش در يکی از مراکز هنری پاريس چند جوان بودجه يی به دست آورده بودند که با تکه پاره کردن فيلمهای تاريخ سينمای ايران ، با همکاری بی فرهنگان جمهوری اسلامی ، يک مرور از فيلمهای ايرانی که شهر تهران را به نمايش ميگدارد ، به نمايش بگذارند. بعد از نمايش فيلم « بايکوت» سردبير چپ «لوموند ديپلوماتيک» در گفتگو با حاضرين در سالن از ساخت بد فيلم انتقاد کرد . اما توجهی به سو استفاده از زندانيان سياسی نکرد و مثل مباحث گرم اين روزها فکر ميکرد مشکل اصلی ، حضور امپرياليسم آمريکا در منطقه است. و سوالهای محجوب چند ايرانی در مورد رياکاريهای مخملباف بی جواب ماند. در پايان جلسه از مسئول مرکز فزهنگی سوال کردم آيا ميداند که در تيتر بندی آخر فِيلم از زندانيان سياسی زندان عادل آبادتشکر شده است؟ و چطور ميشود ازين نکته اخلاقی چشم پوشی کرد؟ او در جواب گفت مخملباف اين فيلم را پيشنهاد کرده است . وتمام آنها که مسئول برگزاری اين فستيوال هستند او را در جريان نگذاشته اند. می بينيم که تمام هياهوی تغييرات نظری و بالا رفتن شعور مخملباف ، دروغی بيش نيست. مخملباف از همه امکانات رژيم استفاده ميکند که ثروتمند شود . و البته با ناهنجاريهای شديد روانی ، ادعا ميکند فيلمساز اسلامی ست و فيلم ميسازد که لابد آدم نکشد. سوال اينست آيا فرهنگ کشی و بد آموزی خود جنايت نيست؟ مخملباف ، در محافل فرهنگی غرب ( لااقل فرانسه) به عنوان پديده يی عجيب بر رسی ميشود. از اعتبارهای قلابی ميگذرم . کشور فرانسه به دليل روابط اقتصادی و سود سرسام آور نفت ( سرماگذاری کلان توتال در ايران) گاهگاهی هدايای ناقابلی به ايرانيان محبوب جمهوری اسلامی ميدهد . مثل نشان لژيون دونور و کارت اقامت برای مصرف ثروت خانواده مخملباف در کشور فرانسه ، به آقای مخملباف <strong><span style="font-size:180%;">س</span></strong>: در سینمای ایران در تبعید چه فیلم ویا فیلمهایی که محتوای آن به مسایل زنان توجه شده نظر تورا جلب کرده است؟ <strong><span style="font-size:180%;">ج.ن</span></strong> :جالبترين فيلمی که اين سالها ديده ام اولين فيلم سينمايی سوسن تسليمی است که در سوئد ساخته شده است. « جهنم درخانه» يک زن و شوهر ايرانی بعد از چندين سال زندگی در تبعيد ، هنوز گرفتار ارزشهای جامعه يی هستند که تابوها و ممنوعيتهای جنسی همه رابطه های انسانی را تابود کرده است. پدر خانواده مرد زحمتکشی ست که از طريق آشپزی در خانه برای سفارشهای ديگران امرار معاش ميکند. مادر مرد بعد از چند سال به ديدن مرد آمده است و دايم ايرادهای پدرسالارانه ميگيرد و دختر بزرگ خانواده که از خانه و کشور سوئد گريخته است ، به خانه ميايد که در مراسم ازدواج خواهرش شرکت کند . جمع شدن اين جمع از هم گسيخته و زنجيرهای سنتهای فرهنگی مرد سالار و مرد ارزشگذار ، خانه را به جهنم جديدی تبديل ميکند. موضوع اجتمايی فيلم ، مهاجرت يک خانواده از طبقه متوسّط به سوئد، و مشکلات رابطه پدر با مادر ، پدر با فرزندان،و فرزندان با جامعه ميزبان. دختر بزرگ خانواده باگريز از خانه برای فهميدن دنيا، قيمت گرانی پرداخته است.مواد مخدّر، فحشا،بی خانمانی. در طول فيلم ميبينيم که پدر با تحميل آن ارزشهای پوسيده قديمی به کودکان دلبندش ،زندگی آنها را تباه ميکند و خود در خفا به هيچکدام آن ارزشها پايبند نيست. فيلم ديگر « مرکز کمک خانواده» از سودابه آبادی در باره مراکز کمک رسانی تهران به خانواده ها و تحميل ارزشهای سرکوب و تحقير به زنان . جذابيت فيلم راهيابی خانواده های مرفه است که در جلسات جمعی با حضور يک روانپزشک به شناخت روابط ويران بين زنان و مردان ميپردازند . اما زنان فقير ناچار به مراکزی پناه ميبرند که حاج آقاهای بازاری اداره ميکنند و تنها وظيفه آنها تحکيم ديدگاههای کورکورانه اسلامی ست. فيلم ديگر « تن فروشی زير چادر» ساخته ناهيد پرسون که در همين مجلّه در باره اش نوشته ام. کم کم با گذشت سالها فيلمسازان زنی در تبعيد پيدا شده اند که به مسايل جدّی جامعه ايران می پردازند . و تمام کوششهای جاهلانه و ظالمانه مسئولين جمهوری اسلامی در ايران و خارج از ايران نميتواند آنها را به سکوت وادارد. <strong><span style="font-size:180%;">س</span></strong>: مدتی بطور پیوسته در زمینه سینما ودیگر مسایل هنری مطلب می نوشتی چرا این کار رها کرده ای ؟ <strong><span style="font-size:180%;">ج.ن</span></strong> :نوشتن در مورد سِنما وقت و انرژی زيادی می طلبد. می دانی که رشته تخصصی و تحصيلی من فرهنگ و کالبد شکافی فيلم است گاهگاهی معنای فيلم و چگونگی تداوم يک داستان سينمايی در مرحله تدوين يا مرحله نوشتن را تدريس ميکنم. در آمد تدريس چندان نيست . و برای گذران زندگی ، فيلم مستند ميسازم و تدوين ميکنم..فيلهای مستند بلند روز به زور با اشکالات مالی بيشتری مواجه است. فروش يک پروژه وقت زيادی ميگيرد . مرخله تحقيق و جستجوی موضوعی که پخش کننده ها را راضی کند خود حکايت ديگری ست و مرحله وقت بر و گران پست پروداکشن ( تدوين و صداگذاری ) را نبايد فراموش کرد. تو خود ميدانی فارسی نوشتن در خارج ازکشور ، کاری کاملا مجانی و مبارزاتی ست. بايد برای نوشتن وقت گذاشت. البته کسانی را ميشناسم که دايم مينويسند ، نمی دانم چطور وقتشان را تنظيم ميکنند. در مورد پروژه ها يی که در دست دارم می پرسی پروژه های متعددی دارم . يا در مرحله نوشتن يا در مرحله تدوين. از کنفرانس چهانی زنان در پکن پانزده فيلم ساختم . از ميان اين پانزده فيلم ، دو تا « يادداشتهای چين » و « زن پيشرو ، زن بنيادگرا» به نمايش درآمده و پنج فيلم در مرحله ميکساژ ،شش فيلم در مرحله تدوين ، و دو فيلم دز مرحله فيلمبرداری متوقف شده است. يک فيلم در باره کارهای بيژن مفيد دارم که از مرحله تحقيق به فيلم برداری رسيده است . پانزده ساعت فيلمبرداری کرده ام و بايد فصلهای ديگری را فيلم برداری کنم. زمانی که در مورد بيژن کار ميکردم سند جالبی از اجرای نمايشتامه « تاگهان ...» نوشته نعلبنديان،و کارگردانی آربی اوانسيان و باريگری بيژن مفيد پيدا کردم . قصد دارم با صدای اين نمايش ، عکسهای متعددی را که خودم از اجراها گرفته ام با صدای نمايش بياميزم. يک فيلم در باره شيرين عبادی و جايزه نوبل ، يک فيلم در باره يک تئوريسين فمينيست و آهنگساز، سه فيلم در باره کودکستان ، يک فيلم در باره سيرک و آتش بازی، و فيلم آخرم « کارزار زنان » در مرحله تدوين مانده اند. سال گذشته سی و پنج فيلم داستانی کوتاه تدوين کردم که مرا بسيار فرسوده کرد. قول تدوين دو فيلم مستند بلند راداده ام ، که برای گذران مالی زندگيم مهم است.اما مرا از انجام پروژه های شخصی عقب میندازد. امسال يک پروژه تحقيقی برای زنان در مورد لاييسيته و نقش زنان در سينمای امزوز ايران کار کردم که متاسفانه سمينار بنياد پژوهشهای زنان نپذيرفت. بايد در سمينار ديگری آن را ارائه کنم . در مورد نقش زنان و نوع ارائه زنان از ديدگاه فمينيستی متاسفانه خيلی کم کار ميشود و متاسفانه معمولا زنانی که برای سمينارهای بنياد تصميم ميگيرند، هیچکدام در خرفه های هنری و نمايشی تخصصی ندارند و معمولا آنچه به هتر مربوط ميشود برنامه حاشيه یی ست. در مورد فيلم و سينما گاهی فلم ميزنم ، من هيچ کدام از پروژه ها و ايده هايی را که فکر ميکنم برای فهميدن دنيا و پيشرفت زنان لازم است رها نکرده ام. <strong><span style="font-size:180%;">س</span></strong>: الان در کمیته ضد سنگسار فعال هستی این کمیته چه گونه فعالیت می کند وتا حالا چه کرده است ؟ <strong><span style="font-size:180%;">ج.ن</span></strong>: کميته ضد سنگسار اِيده چند زن از جنبش زنان ايرانی بود که در چهارمين کنفرانس جهانی زنان در پکن شکل گرفت. </div><div align="right">هر کدام از ما زنان تبعيدی مدرن که از کشورهای مختلف اروپايی و امريکا در جلسات متعدد کنفرانس جمع شده بوديم، به شکهای مختلف به افشای ارزشهای ضد زن و قوانين غير انسانی جمهوری اسلامی پرداختيم . و بعد از برگشت به کشوزرهای ميزبان با اين نام انجمنهايی ايجاد کرديم که در واقع نه فقط قانون ضد بشری سنگسار ، بلکه تمام قوانين و روابط اجتمايی سياسی که به فرو دستی زنان و نا برابری زن و مرد بينجامد ، را افشا ميکند. در پاريس تصميم ما تحليل و بررسی تمام قوانين ضد زن در جمهوری اسلامی و تمام حکومتهای اسلامی ديگر و تبعيض قانونی به زنان است. هدف ما آگاه کردن افکار عمومی و محافل حقوقی و سياسی از وضع وخيم زنان در ايران و جهان است. کميته ضد سنگسار در پاريس ، عضو مجموعه انجمنهای زنان فرانسوی کله و عضو لابی اروپايی زنان است که چهارهزار انجمن اروپايی را در بر ميگيرد <strong><span style="font-size:180%;">س</span></strong> : ما معمولا 5يا 6 سوال را درگفتگوهایمان مطرح می کنیم .در باره تو و فعالیت گسترده ات با یک گفتگو نمی شود به همه فعالیت های تو حتی اشاره ای گذرا دا شت. شایسته است در گفتگویی دیگر حرفهایمان را دنبال کنیم .میماندسپاس از تو به خاطر پذیرش دعوت ما · <strong><span style="font-size:180%;">ج.ن</span></strong> : ملاحظه ميکنی که در مورد هر سئوال خيلی خلاصه جواب دادم. هرکدام از سوالها مطلبی طولانی می طلبد تا درين شرايط خفقان بشود مسايلی را طرح کرد که معمولا رايج نيست. </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-114948846704857624?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1149458035250277862006-06-04T22:47:00.000+01:002006-10-22T19:54:06.012+01:00<a href="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/1600/kaligoola%20Venezeola%20copy.0.jpg"><img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/200/kaligoola%20Venezeola%20copy.jpg" border="0" /></a> Venezuela Caligula 1974<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-114945803525027786?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1142974678202789152006-03-21T21:56:00.000+01:002006-10-22T19:54:05.879+01:00<a href="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/1600/norooz85.jpg"><img style="DISPLAY: block; MARGIN: 0px auto 10px; CURSOR: hand; TEXT-ALIGN: center" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/320/norooz85.jpg" border="0" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-114297467820278915?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com2tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1140522578727222262006-02-21T12:45:00.000+01:002007-05-23T13:29:33.150+01:00<div align="right"> جميله ندايي</div><div align="right"> </div><div align="right"> <span style="font-family:arial;"> </span><strong>27eme festval de films de femmes </div></strong><p><strong></strong></p><p><strong></p><div align="right"> فستيوال فيلم زنان در فرانسه بيست و هفت سال در مقابل وسوسه های سينمای صادراتی ايران که در هر شکلش زن ستيز است</strong></div><div align="right"><strong>مقاومت کرده است. اما امسال يک فيلم مستند از کشور دانمارک در قسمت مسابقه نمايش داده شد که در ايران فيلمبرداری شده است. کارگردان اين فيلم ناهيد پرسون است که از هيجده سال پيش ساکن کشور سوئد است.اين فيلم جايزه بهترين فيلم مستند از طرف داوران 1500 یورو و جايزه بهترين فيلم انتخابی تماشاگران فستيوال 3000یورو را به دست آورد.ناهيد پرسون بر خلاف چند فيلم ديگر که در مورد فحشا ساخته شده فقط به ظبط صدا وتصوير نپرداخته است اوبه دنبال فهميدن درد است ناهيدپس ازهيجده سال دوری ازايران برای ديدار پدر ومادرش به تهران بازميگردد ودراولين برخوردفراوانی فقرو اعتياد دلش را به دردميآورد چرا اينهمه تخريب؟ دليل اين انحطاط اخلاقي چيست؟ او برای جواب سوالهايش با يک دوربين ديجيتال که خيلي شبيه دوربیتهای توريستي ست در کوچه و خيابان به دنبال جواب ميگردد. در جستجوهايش با يک پِيرمرد فال فروش آشنا ميشود. مشتريهای اين پيرمرد همه درآرزوی خوشبختي سکه يي ميپردازند و پرنده کوچک از قفس نوکش را بيرون مياورد و به فالهای چاپي نک ميزند . مشتری يک دم به رويا فرو ميرود و لحظهء بعد دوباره در جنگل شهر گم ميشود .ناهيد همراه پيرمردبه خانه او درجنوب شهر ميرود در خانه پيرمرد با همسايه های او آشنا ميشود اطاقهای کوچک افراد تنها خستگي وفرسوده گی . معماری اين خانه به خانه های بسياری که در سريالهای تلويزيوني وفيلم فارسي ها ديده ييم شبيه است. اما اين بار با آدمهای حقيقي روبروييم نه با شخصيت های ذهنی فيلمنامه نويسان دوزن جوان معتاد به هرويين بادو فرزند گرسنه وکثيف ساکن اين برزخ زمينی هستند.ناهيددرشروع به همه اين فراموش شدگان ميپردازد اما کم کم فريبا وميناوکودکان گشنه همه فضای ذهن اورا پر ميکند. ميناوفريبا در شرايطي ديگر ميتوانستند خود ناهيدباشندناهيد به اين دوزن آنقدر نزديک ميشود که ديگرپرده يي ناهيدومينا وفريبارا جدا نميکندخصوصي ترين حريم اين زنان راناهيد نقش ميکند انگار دوربينی در ميان نيست و سه زن روزها وشبها به گفتگو وبيان دردها نشسته اند درين خلوت فقط صدای رنج و نابودی به گوش ميرسد ظلمت حاکم است وهيچ روزنه يي از اميد پيدا نيست ناهيد شصت ساعت فيلم گرفته است .وآنچه تدوين شده فقط پنجاه دودقيقه است فريبا و مينا هردو متاهل بوده اند و هردو از طريق شوهرشان به اعتياد و بعد به تن فروشی کشيده شده اند بدنهای فرسوده و زخمي دارند همه روز وشب در جستجوی مرگند ازجان خود وتن خود نفرت دارند درین تاريکی بي پايان لحظه های کوتاهی دردود ومواد همه چيز فراموش ميشود وبعد باز دريای سِياهی حاکم است ناهيدبا پشت هم گذاشتن اين تصاوير غمگين سعي ميکند بفهمد چرا در ورطه يي چنين هولناک غوطه وريم؟ در نمايشهای قبلی فيلم هميشه کسي به عنوان ايرانی ازين وضعيت شرمنده شده .وزبان به ملامت گشوده است. ناهيد ميگويد من مبارزه سخت و مداوم زنان کشورم را فراموش نميکنم اما دوربينم را ميخواهم به طرف زناني بگيرم که بر اثر حکومت ايدئولوژيک و مذهبی اِيران از انسانيت خلع شده اند و اشيائي هستند که بعد از مصرف به زباله دانی ريخته ميشوند. زنانی که نه زبان بيان درد دارند نه اميد به آينده ونه کسی يا مسئولي از اداره کنندگان مملکت به آنها مي انديشد. بار دوم نمايش فيلم ژاکي بوئه مدير فستيوال سئانس نمايش را به زنان فيلمساز و خبرنگارانی تقديم کرد که جانشان را به خطر مياندازند تا حقيقت به گوش مردم برسد.تمام درآمد از فروش فيلم به انجمن دفاع برای آزادی فلورانس اوبنا تقدیم شد که سه ماه است در عراق به گروگان گرفته شده است. ژاکي با اين ژست شهامت ناهيد را ستود که به قيمت تبعيد هميشگی حقيقت را پنهان نکرد. داوران فيلمهای مستند بدون استثنا همه به اين فيلم رای دادندووقت اعطای جايزه همچون مدعوين جشن پايانی از حرفهای ناهيد و يادآوری تصاوير فيلم اشک برگونه داشتند. اين فيلم روز سي ويک مارس در سالن سينمای فيلمسازان پاريس نمايش داد ه خواهد شد .چند کانال تلويزيوني اروپا فيلم را خريده اند و به زودی شاهد نمايش آن بر پرده خواهيم بود ژاکی بوئه مدير فستيوال با دفاع از ارزشهای زنان فمينيست نه تنها امکانات توريستی ومهمان نوازيهای جمهوی اسلامی را از دست ميدهد. حمايت متحدين مالی حکومت ايران راکه بودجه فستيوالها را تامين ميکنند نيزنميتواند جلب کند </strong>ا </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-114052257872722226?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1135005807658936222005-12-19T16:21:00.000+01:002006-10-22T19:54:05.752+01:00<a href="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/1600/2006C.jpg"><img style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/320/2006C.jpg" border="0" /></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-113500580765893622?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1134570554598085152005-12-14T15:22:00.000+01:002007-05-23T13:43:05.980+01:00<a href="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/1600/paysage7.jpg"><img style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/200/paysage7.jpg" border="0" /></a> <div align="right">جميله ندايی</div><div align="right"> </div><div align="right"> پاييز 1998 </div><div align="right"> <strong><span style="font-size:180%;">خانه هنوز سياه است</span></strong> </div><div align="right"> <strong><span style="font-size:130%;">رابطهٌ شاعرانهُ فروغ از نگاه زنانه ، با زبان سينما</span></strong></div><div align="right"> </div><div align="right"> <strong><span style="font-size:130%;">جستجوي فروغ براي آموختن و فهميدن تصوير و سينما</span></strong></div><div align="right"> </div><div align="right"> <strong><span style="font-size:130%;">رابطهٌ فروغ با ابراهيم گلستان تنها معّلم و تنها شانس او براي آموختن حرفه و ورود به حرفه</span></strong></div><div align="right"> لازم به توضيح نيست كه من به عنوان يك زن فمينيست به موضوع نگاه ميكنم</div><div align="right"> </div><div align="right"> امّا چرا هنوز خانه سياه است</div><div align="right"> </div><div align="right"> . </div><div align="right"> </div><div align="right">وبر اساس سه نكته 1- </div><div align="right">چه كسي با كدام نگاه و تفكّر و با كدام دانش سينمايي اين فيلم را ساخته است . 2 - </div><div align="right">فيلم مستند در تعريف و زبان سينمايي 3-</div><div align="right"> <strong><span style="font-size:130%;">از دست رفتن بيان و زبان سينما در هنرهاي ديگر ، درين بحث ، شعر</span></strong> تحليل من از فيلم » خانه سياه است « با نگاه به حسّهاي دروني شاعر ِ شعر عروسک کوکی، تعريف ميشود بر اين اساس با توجهّ به چند نكته بحثم را شروع ميكنم</div><div align="right"> </div><div align="right"> . <strong>1-</strong></div><div align="right"> </div><div align="right"> <strong><span style="font-size:180%;">رابطهٌ شاعرانهٌ فروغ از نگاه زنانه ، با زبان سينما</span></strong></div><div align="right"> </div><div align="right"> فروغ فرخزاد ديماه 1313 در تهران متولّد ميشود ، در شانزده سالگي ازدواج مي كند ، در هفده سالگي مادر ميشود ، اولين مجموعهٌ شعرش را در سال 1331 به نام » اسير« منتشر ميكند ، 1334 طلاق ميگيرد و طبق قانون از ديدن تنها فرزندش محروم ميشود ، دوّمين مجموعهٌ شعرش ،» ديوار « را در سال 1335 منتشر ميكند. وسال بعد ، 1336 مجموعهٌ شعر ديگري به نام » عصيان « منتشر ميكند . درين سالها ، در مورد ساختمان و وزن و كاربرد كلمات بحثها داغ است ، فروغ ميگويد : » من به دنياي اطرافم ، به اشياي اطرافم و آدم هاي اطرافم و خطوط اصلي اين دنيا نگاه كردم ، آن را كشف كردم، و وقتي خواستم بگويمش ديدم كلمه لازم دارم . كلمه را وارد كردم . به من چه كه اين كلمه هنوز شاعرانه نشده است . جان كه دارد ، شاعرانه اش مي كنيم « به اين جملات توجّه داشته باشيد ، چون دير تر در سينما فروغ سعي ميكند ، با همين تعريف كار كند . سال 1337 فروغ در » سازمان فيلم گلستان « به عنوان ماشين نويس و مسئول بايگاني استخدام ميشود و از سال بعد به تدوين فيلمهاي به تعريفي » مستند « اين سازمان مي پردازد . بايد ياد آوري كنم فيلبرداري اين فيلمها به شيوهٌ فيلمهاي خبري، بدون برنامه ريزي قبلي فيلمبرداري ميشود . يعني فيلمبردار، مثل يك عكّاس از هر زاويه و با هر نوع حركت دروبين كه درلحظه به ذهنش مي رسد ، فيلم ميگيرد . بعد در سالن تدوين ، با چسباندن اين تصاوير متّحرك ، سعي ميشود تداومي به دست آيد كه موضوعي را به تماشاگر منتقل كند . فروغ كه شيفتهٌ آموختن و كشف است با تصّور اينكه دانش سينمايي و زبان سينما را ميتواند از گلستان بياموزد ، به كار شبانه روزي در استوديو مي پردازد . آن روزها در ايران كسي از آموزش زبان سينما صحبتي نميكند . بين رو شنفكران بحث سر اين است كه بايد به سينماي ديگري غير از فيلفارسي پرداخت ، سينمايي كه فقط هدفش سرگرمي و تحميق تماشاگر نباشد ، سينمايي كه تماشاگر را آگاه كند وبه فكر وادارد. صحبت از مطرح كردن كدام موضوع هست ، امّا صحبتِ موضوع را چگونه و چطور بيان كنيم نيست . اگر براي شعر گفتن به فارسي لااقل بايد زبان فارسي را بدانيم ، براي فيلم ساختن هم بايد زبان سينما را شناخت . فقط كاربرد تكنيكي وسايل فيلمبرداري و صدا و تدوين ، كافي نيست . استفاده از تصوير متحّرك بدون آشنايي با زبان ، مثل اينست كه كلمه هايي از زبان ديگر را از دائره االمعارف در بياوريم و پهلوي هم بگذاريم و بگوييم ما زبان چيني حرف ميزنيم . البته مفاهيمي را مي شود اينگونه منتقل كرد ، امّا دريافت هركس متفاوت خواهد بود. سانسور عقيدتي و شرايط اجتماعي سياسي هم مشكل ديگري بود و هست كه تصوير سازان به آن بهانه از آموختن زبان مي گريزند . و وقتي صحبت از چگونگي زبان ميشود ، به بهانهٌ اينكه بايد حرفها را سربسته و غير مستقيم زد ، الكن بودن فيلم توجيه مي شود . در ايران ، براي ساختن فيلم مستند ، در حال ساختن فيلم مستند نيستيم ، در حال ساختن تصوّرمان از فيلم مستند هستيم . براي فيلم مستند بايد مستقيم به واقعيت مراجعه كرد ، امّا رژيم ديكتاتوري شاه و رژيم توتاليتر مذهبي ملّا ها از استناد به واقعّيت تعريف خودشان را دارند. فروغ در چنين محيطي ، از شعر و كلمه و حسّ شاعرانه و زنانه اش كمك ميگيرد و عكسهاي متّحركي را كنار هم ميچيند و بعد كلماتي را بر آن عكسها مي نشاند . بدين معنا تا سينما ، هزاران پلّه فاصله است</div><div align="right"> </div><div align="right"> </div><div align="right"> . </div><div align="right"><strong>2-</strong> </div><div align="right"> </div><div align="right"><strong><span style="font-size:180%;">جستجوي فروغ براي آموختن و فهميدن تصوير</span></strong></div><div align="right"> </div><div align="right"> فروغ در استوديوي گلستان ، اوّل سعي ميكند تصاوير را كنار هم بچيند و ببيند چه معنايي ميشود از آنها درآورد . نتيجه كار راضي اش نميكند و استاد و راهنما و عشق بزرگ او گلستان هم تعريف محدودي از سينما دارد ، اّما چون در آن لحظه نويسنده مشهوري ست و به زبان انگليسي تسلّط دارد و بخصوص يك استوديوي فيلمسازي مستقلّ دارد ، تنها آدم اين رشته است كه فروغ ميشناسد . نكته مهمّ ديگر اينكه گلستان در رابطه عاشقانه با فروغ ، هرچند معلّم و مراد است ، امّا شعر و موقعيت اجتماعي فروغ هم برايش مهمّ است . و سعي دارد فروغ را با دنياي وسيعتري از هنر آشنا كند . فروغ شيفتهٌ اين رابطه در نظرهاي سينمايي و هنري گلستان شك نميكند . و چون آيه و حكم ، مسحور كلمات سحرآميز گلستان در بارهٌ سينما و جهان است . آن روزها هم مثل امروز ، دانش و زبان در سلطهٌ مردان است و براي به دست آوردن آن از طلبگي و مريدي بايد شروع كرد .و براي يك زن راه ديگري وجود ندارد . بايد عاشق مرد شد ، بايد خود را فراموش كرد ، بايد در زبان بيگانهٌ مردانه و پدر سالارانه دانش اندكي آموخت . فروغ روحيه يي سركش دارد و در مصاحبه يي ميگويد » من بايد خودم سرم به ديوار بخورد و بشكند ، تا بفهمم درد يعني چه ؟ « امّا آموختن زبان سينما ، در سالهاي چهل در ايران ، سرگرداني محض است . مي شود سر را به ديوار زد ، امّا چاره هاي سردرد ، درمانهاي مغشوشي دارد. مثلاً فروغ مي خواهد بداند دو بندِ مي توان همچون عروسكهاي كوكي بود با دو چشم شيشه اي دنياي خود را ديد« را چگونه ميشود به زبان سينما بيان كرد ؟ آيا نماي درشتي بگيريم از يك عروسك كوكي ؟ دوربين را در كدام زاويه بگذاريم ؟ از نگاه بالا به پايين ؟ از نگاه پايين به بالا ؟ از نگاه روبرو به عروسك ؟ :كدام لنز را به كار ببريم ؟ در نماي بعد نگاه شيشه اي از دنيا را چطور نشان دهيم ؟ اگر بخواهيم حسّ شاعر را نشان دهيم كه قصدش از تصوير عروسك كوكي ، زني ست كه بي عشق شرايط تحميل شدهٌ اجتماعي را مي پذيرد بي آنكه خوشبخت باشد . كدام تصوير را انتخاب خواهيم كرد ؟زن تن فروش كه براي لقمه ناني در بستر مردهاي متفاوت ، با فشار هرزهٌ دستشان ميگويد » آه من بسيار خوشبختم « و يا زن شوهر دار كه با فشار هرزهٌ يك دست ، دست شوهر ، هر شب ميگويد » آه من بسيار خوشبختم « ؟ چطور ميشود زني را نشان داد كه نميخواهد شيئ ، عروسكي ، فقط براي هوسهاي جنسي يك مرد باشد ؟ آيا فقط عكسي از زن فاحشه در لباسي از تور و پولك در كنار خيابان در شبي تاريك كافي ست ؟ يا اورا در سكس شاپ نشان دهيم يا در اطاق هتل محلّه هاي گرم ؟ زن شوهر دار چه ؟ اورا بايد در آشپزخانه نشان داد كه مشغول غذا پختن براي شوهر است ؟ يا در رختخواب؟ او را در حين صحنهٌ عشق ورزي شوهر نشان دهيم كه ميبينيم برايش تفاوتي ندارد كه اين زن باشد يازن ديگر ؟ يا اصلاً به تصوير بسته يي از نگاه غم آلود يك زن ، خيره به خارج نما بسنده ميكنيم ، كه اين كلمات چون صداي درونش با تصوير شنيده ميشود ؟ آيا تاثير هركدام ازين تصاوير را مي شناسيم ؟ آيا مطئنيم كه تصويري كه ما انتخاب ميكنيم همان حرف ، همان حسّ ، همان بيان را كه قصد داريم بيان ميكند ؟ اين تصاوير را چگونه بايد فيلمبرداري كرد ؟ در كدام لحظه از روز ؟ با كدام نور ؟ در چه اندازه يي از نما ؟ با كدام حركت دوربين ؟ بايد چند نما ، يا چند عكس گرفت ؟ اندازه هاي نماها چيست ؟ نماي درشت ؟ نماي دور ؟ نماي متوسّط ؟ اگر چند نما ميگيريم ؟ نماي يك و دو وسه كدامند ؟ چگونه پشت هم قرار ميگيرند ؟ زمان هر نما چقدر است ؟ حركت آدمها در عكس چگونه است ؟ تداوم كلمات شعري چگونه به زبان سينمايي ترجمه ميشود ؟ فروغ شايد اين سوٌالها را از خودش كرده باشد ، امّا جواب را از كه بگيرد ؟ فروغ فيلم سفارشي جذام را مي پذيرد و شاد به جذامخانه ميرود . به او هيچكس نياموخته است فيلم مستند را چطور بايد ساخت ؟ روش تحقيق نمي داند . مفاهيم اندازه هاي نماها را نمي شناسد . نميداند براي كدام معنا دوربين را حركت بدهد . او فقط ميداند تصوير اين آدمها بر پرده شايد حسي را بر انگيزد . فروغ نگاه شاعرانه اش را به جذاميان ميدوزد و در نمايي از كودك جذامي ميخواهد كه در جواب معلّم كه مي پرسد : » يك جمله بساز كه كلمه ٌ زشت درآن باشد « ، بگويد : دست ، پا ، سر براي شاعر كه عاشق زيبايي ست ،داشتنِ دست و پا وسرِ زشت ، منتهاي بي عدالتي ست . همين . ما تماشاگر فيلم . در نماهاي قبلي و بعدي و در كلّ فيلم نميفهميم اين بي عدالتي از كجاست ؟ عدل الهي ست ؟ شرايط اجتماعي ست ؟ بچه يي كه اين كلمات را ميگويد مي داند كه به او ظلم شده ؟ او اگر تصويرش را ببيند چه حسّي خواهد داشت ؟ تحقير خواهد شد ؟ عصباني خواهد شد ؟ عصيان خواهد كرد ؟ ما تماشاگر چه حالي پيداميكنيم ؟ حسّ ترّحم و همدردي ؟ آيا بعد از ديدن اين فيلم ، بلافاصله به مراكز بهداشتي كمك مالي خواهيم كرد؟ دولت و سازمانهاي بهداشتي را به انتقاد خواهيم كشيد ؟ عليه سيستم حكومتي - كه به فقر و عواقب آن دامن ميزند - طغيان سياسي خواهيم كرد؟ فروغ با گروه فيلمبرداري دوازده روز در ميان جذاميان زندگي ميكند و از هر تصويري كه به نظرش ميرسد فيلم ميگيرد . تهيه كننده فيلم ، گلستان ، همان امكانات را به آنها داده است كه به گروه فيلمبرداري از چاههاي نفت ميدهد . گفتيم در مورد فيلمهايي كه گلستان از مناطق نفتي ميسازد هم ، همين روش به كار ميرود ، فيلمبرداران ورزيده از وقايع فيلمبرداري ميكنند و در اطاق تدوين ، تصاوير به هم چسبانده ميشود و بعد معمولاً گفتاري استعاري براي فيلم نوشته ميشود . در آن روزها گلستان ، چون بسياري از روشنفكران به سياستهاي رژيم انتقاد دارد امّا انتقاد مستقيم ممكن نيست و هركس در رشتهٌ خودش به نحوي غير مستقيم سعي ميكند حرفش را بزند. كار كردن به اين نحو سخت است بايد روشي به كاربرد كه ساواك متوجهّ نشود و مردم و تماشاگران متوجهّ بشوند . فروغ فيلم » خانه سياه است « را بدون تداوم سينمايي تدوين ميكند و براي گفتار، آيه هايي از تورات را بر ميگزيند . كاربرد كلام خدا از نظر مقامات ايرادي ندارد . امّا فروغ ميتواند به بهانهٌ خدا غير مستقيم شاهنشاه را كه سايهٌ خدا بر زمين است ملامت كند كه اينهمه زشتي آفريده است . يا با دامن زدن به شرايط اجتماعي موجود ، باعث فقر و امراض ناشي ازآن شده است . اولين گفتار صداي ابراهيم گلستان است » دنيا زشتي كم ندارد . زشتي هاي دنيا بيش تر بود اگر آدمي بر آن ها ديده بسته بود . امّا آدمي چاره ساز است .» ازين جمله دو برداشت وجود داشت 1-</div><div align="right"> جذام مرضي ست كه ميشود معالجه اش كرد 2- </div><div align="right">زشتي هاي جامعه را بشناسيم و عليه آن مبارزه كنيم بعد تر جملهٌ ... » </div><div align="right">جذام همه جا هست ... جذام با تنگ دستي همراه است</div><div align="right"> ... و بعد تر جملهٌ » به ياد آور كه زندگي من باد است و ايام بطالت را نصيب من كرده يي</div><div align="right">« اين جملات دو پهلو مفهوم سياسي فيلم را مي رساند . فيلم » خانه سياه است « اسفندماه 1341 در كانون فيلم تهران نمايش داده ميشود. بعد از نمايش فيلم احمد فاروقي فيلمساز كه در فرانسه تحصيل كرده است مي گويد : » اين اولّين فيلم ايراني ست كه كثافت هاي ايران را به خوبي نمايان ساخته است و اقاي كوشان و ديگران ازين فيلم خوششان نخواهد آمد « مقصود از آقاي كوشان و ديگران ، تهيه كنندگان بخش خصوصي هستند كه فيلمفارسي مي سازند و براي فيلمهاي موُلّف حاضر نيستند سرمايه گذاري كنند ، چون نيروي مقابله با مقامات سانسور را ندارند. محّمد متوسّلاني از هنرپيشگان فيلمفارسي آن زمان جواب مي دهد : » دكتر كوشان و ديگران متاٌسّفانه ، مثل سازندگان اين فيلم ، آزادي بيان براي كثافت هاي اجتماع ما را ندارند.« گلستان براي جلوگيري از ادامه اين بحث مي گويد : » مطلقلاً ما در ساختن اين اثر جنبهٌ انتقاد از اجتماع و محيط را در نظر نداشته ايم «ولي هم گلستان و هم روشنفكران در سالن ميدانند كه پيام فيلم لااقل به تماشاچيان كانون منتقل شده است . هژير داريوش فيلمساز ديگري كه او هم در فرانسه تحصيل كرده است مي گويد : » اين عدّه كه سينما سرشان ميشود و در اين جلسه حضور دارند و سوٌال ميكنند كه آيا اين فيلم دردهاي اجتماع را طرح ميكند و موفقّ است يانه ؟ چرا نمي پرسند كه اين فيلم از لحاظ سينما چه ارزشي دارد ؟ « ووقتي از ساختمان وفيلم مستند سوٌال ميشود، كه » چرا از نحوه ٌ زندگي و ميل و آرزوهاي جذاميان چيزي در فيلم نيست ؟« گلستان و فرّخ غفّاري طفره ميروند و به عنوان استادان سينما شناس تماشگران را به سخره ميگيرند . فرّخ غفّاري مي گويد : » آن چه كه ديديد مشتي جذامي بودند حالا زياد عجله نداشته باشيد همين روزها ( وقتي جذاميها مي خوابند ) « به صورت فيلم ديگري تهيه خواهد شد « غفّاري هنوز هم در مورد سينما و قدرت حاكم اينگونه نظرها را دارد . او معتقد است زنان به زير چادر رفتهٌ فيلمهاي بعد از انقلاب نشانهٌ پيشرفت سينماي ماست ، همان نظري كه مقامات فرهنگي مذهبي دارند. بعد گلستان با ا شاره به مطالب ستاره سينما كه از فيلم انتقاد كرده اند ميگويد : » اگر جراُت داريد همين جا حرفتان را بزنيد « ستاره سينما در جواب مي نويسد » با كمال احترام خدمت آقاي گلستان عرض كنيم همين كه ايشان جراُ ت دارند حرف بزنند براي ما كافي ست ما كه مثل ايشان پشت مان اين قدر قرص نيست ! توجهّ ميكنيد كه ديگر بحث بر سر روابط حسنه بارژيم ا ست . ازيك طرف بحث زبان سينما مننفي ميشود و از طرف ديگر به محض اينكه اشارات اجتماعي سياسي طرح ميشود ، از جواب صريح طفره مي روند ، چون مشكلات بارژيم پيش مي آيد . و منتقدين و روشنفكران همه مي دانند كه ازهم ديگر ميتوانند انتقاد كنند امّا در مور د مسايل اجتماعي بايد حدود خودشان را بشناسند . آنها كه به طبقات بالاتري تعلّق دارند و يا جوري براي كاركردن با مقامات كنار مي آيند ، از نظر ديگران مشكوك به نظر مي رسند . گلستان چون با شركت نفت قرار داد دارد و براي آنها فيلم ميسازد لابد از نظر رژيم مطمئن است كه اين امكان را به دست آورده است . او هرچه غير مستقيم بخواهد حرفهاي مردمي اش را مطرح كند ، باز كساني خواهند گفت كه او پشتش قرص است و ميتواند حرف بزند و اگر كس ديگري همان حرف را بزند خواهد رفت به آنجا كه عرب ني انداخت. امّا فيلم وقتي به فستيوال اوبرهاوزن مي رود داستان ديگري ست . در سالهاي شصت وهفتاد ، شرايط سياسي آلمان و اروپا نسبت به ايران حسّاس است . دانشجويان ايراني كنفدراسيون بسيار فعّالند و با نيروهاي چپ راديكال در تماس هستند و بخصوص سينماي مترّقي آن سالها مسايل سياسي مجامع و فيلمهايي را كه به اين مسايل توجّه ميكنند جدّي ميگيرند و نوشتار و زبان سينمايي مسئله شان نيست و در واقع پيام فيلم برايشان مهم است . اين فستيوالها فكر ميكنند ، با نمايش فيلمهايي از كشورهاي ديكتاتوري و توتاليتر ، به آزادي بيان و پيام روشنفكران آن ملّت ها كمك ميكنند . فقط كافي ست نگاهي به ليست جوايز اين فستيوالها بيندازيم مي بينيم كه سينماي شوروي و كشورهاي سوسياليستي سابق همه، دايم جوايز را درو ميكردند ، امّا با گذشت سالها اثري ازين فيلمها در تاريخ سينما نيست . سال 1964 جايزه فستيوال به خانه سياه است تعلّق ميگيرد. فستيوال اوبرهاوزن از فيلم پيام سياسي ميگيرد و برناردوبرتولوچي كه آن زمان دستيار پازوليني ست . و به عنوان ماركسيست ، نگاه فيلمساز به مسايل سياسي و اجتماعي جامعه برايش مهم است ، بر تو لوچي فيلم فروغ را سياسي مي بيند و از او در مصاحبه يي مي پرسد : فيلم شما در مورد جذام است ، امّا شما قصد بيان موضوع و مفهومي عميق تر از مسئله جذام را داشته ايد . فروغ جواب ميدهد : جذامخانه براي من نمونه يي بود از دنياي وسيعتر ...با تمام بيماريها ، ناراحتيها ، گرفتاريها... برتولوچي مي پرسد : آيا در ايران با مسايل زيادي رو به رو هستيد ؟ فروغ از جواب صريح طفره ميرود و جواب ميدهد : اگر بتوانيم اين دوره را دورهٌ شلوغ بناميم ، بايد ببينيم اين ساختمانها يي كه به عنوان پيشرفت مملكت ساخته ميشود به كجا مي رسد . و در جواب سوٌال ديگري در مورد رابطهٌ روشنفكر ان ايراني بامردم مي گويد : رابطه وجود ندارد ، روشنفكر ايراني تماشاگر جامعه يي ست كه به او پشت كرده است . فروغ اگر صريح تر حرف بزند با ساواك گرفتاري پيدا خواهد كرد. متوجهّ هستيد كه آن روزها هم مثل اين روزها ، بهر دليلي به فيلمها جايزه بدهند رژيم استفادهٌ خودش را ميكند ، به شرطي كه فيلمسازان صراحت بيان نداشته باشند . در پرده حرف زدن خوبي اش اينست كه ميشود در مقابل هر سوٌالي جوابهاي متعدّد داشت . براي روشنفكران غرب پيام سياسي فيلم آنقدر روشن است كه چند سال بعد جايزه يي به نام فروغ در فستيوال اوبر هاوزن . تعيين ميشود كه به دو فيلم از چكسلواكي و يوگسلاوي تعلّق ميگيرد . نام فيلم يوگسلاو » مردان بيكار « است . همه ما مي دانيم كه آن روزها در كشورهاي سوسياليستي ادّعاي اين هست كه بيكاري وجود ندارد. چند سال بعد كريس ماركر فيلمساز سياسي و كمونيست انقلابي فرانسوي- كه در فيلم مشهورش » پايان افق سرخ است « يك فصل مفصّل در مورد ايران و انقلابيون ايراني دارد -، در مورد مرگ فروغ مينويسد : » فروغ به اندازهٌ همهٌ آنها كه حرفه شان نا اميدي ست ، جنبهٌ وحشتناك جهان را مي شناخت « كريس ماركر ميگويد كه زبان سمبوليك فيلم مرض جذام را به جذامهاي ديگر جهان وصل ميكند و اضافه ميكند كه اين فيلم » زمين بي نان « ايران است . » زمين بي نان « فيلم مستند لويي بونوئل فيلمساز ماركسيست اسپانيايي ست كه با ساختن اين فيلم ، ازكشورش بوسيلهٌ فرانكو تبعيد شد . و تا پايان جنگ داخلي اسپانيا و رخت بربستن فاشيسم از اسپانيا به كشورش بر نگشت . امّاخاصيت اين جايزه ها اينست كه نوشتار فيلمي و زبان سينما بالكلّ فراموش ميشود و در مورد ايران مثل بيشتر كشورهاي جهان سوّم اين توّهم به وجود مي آيد كه اصلاً براي فيلم ساختن نيازي به آموختن نداريم ، همينكه كار با وسايل فنّي را فرا بگيريم كافيست . فروغ كه بعد ازين فيلم در توهّم فيلمسازي گرفتار ميشود، در مطلبي در مجّله زن روز بهمن ماه 1344 ميگويد : » سينما سه عامل اصلي دارد ، فكر ، فنّ ، سرمايه . » يعني اگر حرفي براي گفتن داشته باشيم كافي ست كه وسايل فنّي را به دست بياوريم و حرفمان را بزنيم . نحوهٌ بيان و دانستن زبان فيلم ، مهم نيست . فروغ اين حرف را در مورد فيلم » خشت وآينه « مي زند كه فيلم سينمايي اوّل گلستان است و موفقّيت گيشه نداشته است . فروغ عدم موفقيت فيلم را در تماشاچي ها جستجو ميكند . و مي نويسد ؛ » اگر يك تماشاچي يا عدّهُ معدودي ازين فيلم خوششان نيامده ، بايد عوامل واخوردگي آنها را در پسيكولوژي خود آنها جستحو كرد « فروغ فكر ميكند چون تماشاگر ايراني به فيلمفارسي ، سينماي تخديري عادت كرده است ، نميتواند فيلم جدّي را بفهمد . يادآوري كنم كه همان زمان كه در ايران فيلمفارسي ساخته ميشود ، فيلمهاي مهّم موٌلّفان سينما مثل جان فورد ، هوارد هاوكز ، آلفرد هيچكاك ، رائول والش ، اتو پرمينجر ، ژان رنوار ، فريتزلانگ ، فدريكو فليني ، روبرتو روسليني . لوكينو وسكونتي ، نمايش عمومي دارند و با وجود سانسور بعضي صحنه ها موفّقيت گيشه را هم دارند. ابراهيم گلستان كه ادبيات مهّم و مدرن اروپا و آمريكا را ميشناسد و مترجم آثار مهّمي ست و خود نويسندهُ نامداري ست ، مطلقاً به سينمايي كه از ادبيات مدرن الهام ميگيرد و زبان و كاربرد نوشتاري آن توجّه ندارد . و فروغ در دانش گلستان به عنوان استاد در زبان سينما ترديد نميكند . او كه در كاربرد زبان شعري آنهمه وسواس دارد و براي نوشتن يك شعر ماهها كار ميكند ،براي سينما ، فقط دانستن كاربرد وسايل تكنيكي را كافي ميداند . و فكر ميكند ا گر فيلم خشت و آينه درك نميشود ، اين تماشاگر است كه مشكل دارد نه فيلمساز. فروغ همچنان ستايشگر و مسحورگلستان مي ماند. <strong>3-</strong></div><div align="right"> </div><div align="right"> </div><div align="right"> </div><div align="right">... <strong><span style="font-size:180%;">رابطهٌ عاشقانه، دوستانه ؟ يا</span></strong></div><strong><span style="font-size:180%;"></span></strong> <div align="right"> فروغ به زندگي كسالت بار بي عشق پشت كرده است و قيمت گران آزادي ، محروميت از ديدار تنها فزرند است .</div><div align="right"> وقتي كه چشم هاي كودكانهُ عشق مرا با دستمال تيرهٌ قانون مي بستند واز شقيقه هاي مضطرب آرزوي من فواره هاي خون به بيرون مي پاشيد وقتي كه زندگي من ديگر چيزي نبود، هيچ چيز به جز تيك تاك ساعت ديواري دريافتم ، بايد ، بايد ، بايد ديوانه وار دوست بدارم</div><div align="right"> (2</div><div align="right"> </div><div align="right"> فروغ شيوهٌ سنتّي عاشقي را نمي پذيرد . شيوهٌ نيست شدن در معشوق . بي رنگ شدن از زنانگي و انسان بودن . خود را فداي خانواده و فرزند و شوهر نمودن . آزادي و آزادگي فروغ ترس مي انگيزد . جمع مردانهٌ روشنفكران رابطهٌ دوستانه با زن را نمي شناسند .از يك طرف فروغ زن مطلّقه يي ست كه مردان بين خودشان مي گويند بازار آزاد ، يعني رابطه جنسي با آنها تعهّدي به دنبال ندارد و باكره نبودنشا ن شانس بزرگي ست و از آن طرف شاعر بي پروايي ست كه رابطهٌ جنسي بدون عشق را به سوٌال ميگذارد و نمي پذيرد . در نو جواني درشعر » گنه كردم گناهي پر ز لذّت « رابطهٌ جنسي بدون عشق را گناه مي نامد و در رابطه با مرد چيز ديگري ميجويد . البتهّ مردان روشنفكر آن زمان تعريفشان از شعر فروغ تعريف ديگري ست بيشتر آنها فكر ميكنند او خودش به گناه كار بودنش اعتراف دارد و اگر موفّق شويم وبا او به رختخواب برويم ، تقصير اوست و اوست كه مرتكب گناه شده است . شجاع الّدين شفا در مقدّمه كتاب اسير مينويسد : آنچه درين مجموع جالب است اعترافات يك زن است. وگرنه موضوع گناه به قدمت وجود انسان است . چه كسي وجود دارد كه هوس گناه نداشته باشد ؟ ايرج صابري در مجلّهُ فيلم و هنر ، اسفند 1341 مينويسد با اشعار خانم فرّخ زاد در مطبوعات ( احياناً خوب يا بد و اغلب منحرف ) آشناييم . اين تعريف مردانه ، معناي ديگري هم دارد كه معناي رابطه با زن يعني رابطه جنسي . اين همان تفكّر است كه در اديان تك خدايي از زن موجودي براي لذّت جنسي مرد ميسازد و همهٌ قوانين ضدّ زن ازين نوع ذهنيت سر چشمه ميگيرد. در آن دوره ، بين روشنفكران مرد مسابقهٌ نزديك شدن به فروغ وجود دارد . اكثر آنها بدشان نمي آيد با او سر و سرّي داشته باشند .وحتّا اگر سروسرّي نداشتند ، وانمود كنند كه به او نزديكند . فروغ اين برخوردها را ميبيند و سعي ميكند جاي خود را درين دنياي مردانه پيدا كند . گلستان در سازمان فيلم خودش چند شاعر و مترجم و اديب را جمع كرده است . او در مصاحبه يي در مجلّهُ سخن ،شماره 34 ، سال 1369 ميگويد : » درين ميان كسي چيزي از فيلمسازي نميدانست ، تنها به شوق با كنجكاوي به راه افتاديم و از صفر شروع كرديم . اين دوستان مرد زبان سينمارا نمي دانند امّا ارزشهاي اخلاقي يي دارند كه به راحتي زن آزاد را نمي پذيرند .« اخوان ثالث مي گويد : كساني فروغ را به گلستان توصيه كردند . گلستان از من نظر خواست ، چون زياد به آدمهايي كه او را معرّفي كرده بودند نظر خوشي نداشت . من گفتم بايد به او مجال بدهيم ، او ديگر آدم قبلي نيست. شعرهاي اخيرش نشان ميدهد كه ميخواهد از دنياي قبلي اش جدا بشود ...فروغ در جستجوي كار بود و به عنوان آرشيويست در سازمان فيلم گلستان استخدام شد . و گلستان اوّلين كاري كه كرد قطع معاشرت هاي قبلي فروغ بود ... اين كار به سود فروغ و سود ادبيات ما تمام شد. مي بينيد كه كه پدران جديد تصميم به اصلاح فروغ ميگيرند و فروغ موفقيتّهايش را مديون اين پدراني ست كه به او روش تفكّر و اخلاق و زندگي آموخته اند . به معناي مبتذلش اب توبه بر سرش ريخته اند . فروغ كه عاشق آزادي ست و مي خواهد زن مدرن باشد با چنين تفكّر پدرسالارانه يي روبروست . فروغ ّعاشق گلستان ميشود ، امّا گلستان زندگي خانوادگي و كارش را و لااقل ظواهر زندگيش را عوض نميكند و هميشه به عنوان حامي و معلّم و رهبر فروغ نمايان ميشود . هنوز نميدانيم آيا گلستان هم عاشق فروغ بوده است يا نه ؟ چراغهاي رابطه تاريكند چراغهاي رابطه تاريكند</div><div align="right"> ( 3 ) درين روابط مردانه آنچه فروغ جستجو ميكند يعني برابري و دوستي رنگ ميبازد ، چون مردان روشنفكر زنان را همتاي خود نمي دانند . پيشرفت و تحوّل فروغ به پاي گلستان نوشته ميشود . او كه خود سر به ديوار مي زند و مي آموزد ، رنگي ندارد چون زن است . همواره از اوسوٌال ميكنند تاٌثير گلستان بر شعر شما چيست ؟ هرگز از او نمي پرسند تاٌثير شما بر داستانهاي گلستان چيست . فروغ غير مستقيم براي نشان دادن استقلال خودش تاٌثير گلستان را رد ميكند . امّا دايم به حمايت او نياز دارد. گلستان هم تاٌثير بر فروغ را رد ميكند . امّا جامعهٌ پدر سالار تصورّ زن مستقل را نمي پذيرد . اوايل سالهاي هشتاد از سيمون دوبووار پرسيدند آيا شما بدون ژان پل سارتر ، سيمون دوبوار ميشديد ؟ او جواب داد سارتر بدون من ژان پل سارتر نميشد . <strong></strong></div><div align="right"><strong>4 -</strong> </div><div align="right"> </div><div align="right"><strong><span style="font-size:180%;">خانه هنوز سياه است</span></strong></div><div align="right"> امّا چرا من فكر ميكنم خانه هنوز سياه است . در ايران زبان سينما قبل از اينكه آموخته و فهميده شود در ميان ترسهاي انتقاد در حكومت ديكتاتوري شاه ، الكن ماند . روزهاي انقلاب همه دانشجويان و دست اندر كاران سينما اميدوار بودند آموزش صحيح و بيان آزاد نمايشي با آزاديهاي سياسي اجتماعي عجين شود . امّا حكومت توتاليتر مذهبي ايدئولوژيك اسلامي با تعريف قديمي از آزادي و انسان و روابط زن ومرد تعاريفي را جانشين كرد كه امروز فيلمسازان به نام ايراني با آموختن زبان سينما مخالفند . و سينماي ما الكن و نامفهوم تصاويري ارائه ميدهد كه بيشتر مواقع با خواست فيلمساز مغاير است . دنياي غرب كه حدّ اقل تعريف تصوير را مي داند گاهي تعاريفي از تصاوير فيلمهاي ايراني ميدهد كه اگر مقامات ميشنيدند فوري گروه فيلمساز را به بند ميكشيدند . قوانين ضدّ بشري جمهوري اسلامي ايران روابطي را بين انسانها حاكم ساخته است كه پس از كشتار نويسندگان در ماههاي اخير ، جرايد با خونسردي مينويسند اين آدمها ، آدمهاي مهّمي نبوده اند و وكلا مجبورند در دام اين مباحث ضدّ انساني و با تكيه بر قوانيني كه به نفع قاتلان عمل ميكند ، اين جنايات را دنبال كنند . فيلمساز امروز بيگانه با زبان سينما براي هر مفهومي از نمايش انسان ، بايد به تعاريف مذهبي رجوع كند . رژيم توتاليتر مذهبي ايران تحمّل ترس و بدبيني را هم ندارد . اين رژيم نابود كنندهٌ هر حركتي ست . فيلمساز ايراني نميتواند پيچيدگيهاي شخصيت يك انسان و دلايل عملش را نشان دهد ، چه برسد به روابط انساني . احاديث و كتب مذهبي ابتدايي ترين و دروني ترين و پنهانترين نهاد انساني ، و روابط انساني را تعيين و برايش حكم و مسئله و جواب نوشته است . اين رژيم مخا لف تفكّر و انديشه است . روابط انساني درين رژيم به مرحلهٌ نابودي رسيده است . فشار بر روان انسانها به جايي رسيده است كه افراد متفاوت تبديل به غول عظيم همشكلي شده اند . كافي ست نگاهي به نقش زنان در فيلمهاي اخير بيندازيم ، همه هم شكل و هم لباس ، مطيع و وفادار و مادران نمونه هستند . فروغ نمونهٌ تنهايي ست كه براي آموختن و فهميدن سرش را به هر درو ديواري كوبيد . افسوس كه دانش اندك هم در دست مردان بود و هست . امروز حتّا اين حركت تنها را هم در ميان زنان فيلمساز نمي بينيم. با راه انداختن فمينيسم اسلامي كه از تفاوت طبيعي زن و مرد سر چشمه ميگيرد ، عدّه يي دانشگاهي در آمريكا و اروپا ،كوچكترين حركات زنانه را تشويق و تمجيد ميكنند . زنان نمايندگان مجلس كه تعداد آنها از تعداد نمايندگان زن فرانسه بيشتر است هر روز قوانين ضدّزن تصويب ميكنند و دانشگاهيان » تفاوت گرا « برايشان كف ميزنند . در كتابي كه در مورد فروغ و سينما چاپ شده مطالب سي و پنج سال بعد به مراتب آشفته تر و گمگشته تر از انتقادات آن روزهاست . اشعار فروغ را به بهانهٌ اخلاق حذف ميكنند و آنچه ميماند به عنوان عرفان و ايمان و مبارزات ضدّ امپرياليستي عرضه ميشود. قدرت ولايت فقيه كه قشر آخوند را طبقهُ برتر ميداند با قانوني كردن قوانين ضدّزن ، قدرت مردان را بر زنان رسمي كرده است و طبقهٌ مردها و طبقهٌ زير دست آنها ، زنها را بوجود آورده است كه چون بردگاني در لباسهاي يك شكل به مردان خود و در شكل عمومي تر به جامعهٌ اسلامي خدمت ميكنند . رژيم پدر سالار ولايت فقيه با جا انداختن تفاوت طبيعي زن و مرد ، تربيت اجتماعي و وظايف خانوادگي و اجتماعي و سياسي زن راهم تعيين كرده است . بدين دليل اگر زنان فمينيست ماركسيست ما با نگاه ماترياليستي از وضعيت زن ايراني ، تعاريف جديد به دست ندهند ، همچنان گرفتار تعاريف قديمي و پدر سالار ماركسيسم تا از بين رفتن تفاوتهاي طبقاتي منتظر و در نتيجه اسير روابط و قوانين مردسالار باقي خواهند ماند . مبارز ه براي بدست آوردن استقلال واز بين رفتن قوانيني كه تن و جان زن را به اسارت گرفته است ، اولين قدمي ست كه به طرف برابري بر ميداريم . دروني شدن زن ضعيف ( ضعيفه ) قبول كردن شهروند اسلامي بودن از طرف مبلّغين اسلام سياسي و طرفداران آنها فمينيستهاي اسلامي ، شرايط جديدي براي عقب نگهداشتن زن ايراني ست . ميثاق بين المللي رفع تبعيض از زن در هرشكل ، به نام دين ، فرهنگ ، سنّت ، اخلاق ، شرايط بيولوژيك ، و شرايط اقتصادي فقط وقتي مي تواند مطرح و برايش كار شود كه ذهن خودرا از هر نوع نابرابري پاك كنيم . ما جسم خود را از نظر قانوني و اجتماعي و سياسي وقتي بدست مي آوريم كه دختر بچّه هارا براي زن شدن و پسربچّه هارا براي مرد شدن تربيت نكنيم مسئله بكارت و تربيت جنسي و برخورد با ممنوعيت ها اگر از كودكي به آن توجّه نشود ، عواقب وخيمي دارد كه امروز مبينيد چگونه در گيرش هستيم . نقش جديد ما در جهان آزادي كه برايش مباروزه ميكنيم حتّا مردان هم رزم مارا به وحشت مي اندازد . زيرا نقشهاي تاريخي كه براي زنان نوشته شده نقش برآب مي شود و مردان در رابطه با ما ناچار بايد ارزشهاي جديدي را بياموزند و عمل كنند . خانه هنوز سياه است با كلام فروغ حرفهايم را به پايان مي برم صدا صدا صدا تنها صداست كه ميماند در سرزمين قد كوتاهان معيارهاي سنجش هميشه بر مدار صفر سفر كرده اند چرا توقّف كنم ؟ من از عناصر چهارگانه اطاعت ميكنم و كار تدوين نظامنامهٌ قلبم كار حكومت محلّي كوران نيست.</div><div align="right"> ( 4) 1-</div><div align="right"> عروسك كوكي : تولّدي ديگر 2- </div><div align="right">پنجره : ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد 3- </div><div align="right">پرنده مردني ست : ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد 4-</div><div align="right"> تنها صداست كه ميماند : ايمان بياوريم به آغاز فصل سرد اي ماهوت با تني انباشته از كاه سالها در لابلاي تور و پولك خفت مي توان با هر عروسك كوكي بيش از اينها آه ، آري بيش از اينها مي توان خاموش ماند مي توان ساعات طولاني با نگاهي چون نگاه مردگان ، ثابت خيره شد در شكل يك فنجان در گلي بيرنگ بر قالي در خطي موهوم بر ديوار مي توان با پنجه هاي خشك پرده را يكسو كشيد وديد در ميان كوچه باران تند مي بارد كودكي با بادبادكهاي رنگينش ايستاده زير يك طاقي گاري فرسوده اي ميدان خالي را با شتابي پر هياهو ترك مي گويد مي توان بر جاي باقي ماند در كنار پرده ، امّا كور ، امّا كر مي توان فرياد زد با صدايي سخت كاذب ، سخت بيگانه » دوست مي دارم « مي توان در بازوان چيرهٌ يك مرد ماده اي زيبا و سالم بود باتني چون سفرهٌ چرمين با دو پستان درشت سخت مي توان در بستر يك مست ، يك ديوانه ، يك ولگرد عصمت يك عشق را آ لود مي توان با زيركي تحقير كرد هر معناي شگفتي را مي توان تنها به حلّ جدولي پرداخت مي توان تنها به كشف پاسخي بيهوده دل خوش ساخت پاسخي بيهوده ، آري پنج يا شش حرف مي توان يك عمر زانو زد با سري ا فكنده، در پاي ضريحي سرد مي توان در گور مجهولي خدا را ديد مي توان با سكّه اي ناچيز ايمان يافت مي توان در حجره هاي مسجدي پوسيد چون زيارتنامه خواني پير مي توان چون صفر در تفريق و جمع و ضرب حاصلي پيوسته يكسان داشت مي توان چشم ترا در پيلهٌ قهرش دگمهٌ بيرنگ كفش كهنه اي پنداشت مي توان چون آب در گودال خود خشكيد مي توان زيبايي يك لحظه را باشرم مثل يك عكس سياه مضحك فوري در ته صندوق مخفي كرد مي توان در قاب خالي ماندهٌ يك روز نقش يك محكوم ، مغلوب ، يا مصلوب را آويخت مي توان با صورتك ها رخنهُ ديوار را پوشاند مي توان با نقشهاي پوچ تر آميخت مي توان همچون عروسك هاي كوكي بود با دوچشم شيشه اي دنياي خود را ديد مي توان در جعبه فشار هرزهٌ دستي بي سبب فرياد كرد و گفت » آه من بسيار خوشبختم « </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-113457055459808515?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1133429061559727082005-12-01T10:21:00.001+01:002008-02-19T13:00:12.361+01:00<div align="right">سخنرانی: بنیاد پژوهشهای زنان استکهلم 2001سوئد</div><div align="right"></div><div align="right"> <strong>جنبش زنان ايران ومشكلات</strong></div><div align="right"> <strong><span style="font-size:180%;">جنبش مستقل زنان ايران ومشكلات</span></strong></div><div align="right"></div><div align="right"> درين بحث قصد دارم به جنبش زنان ايران از1357 شمسي تا امروز نگاه مختصري بكنم و بعد نكاتي كه معتقدم جنبش زنان ايران در برنامه مبارزاتي امروز و فردا بايد درمدّنظر داشته باشد بپردازم . اول روشن كنيم جنبش زنان چرا در جنبش اجتماعي جاي ميگيرد. <strong><span style="font-size:180%;">جنبش زنان و جنبشهاي اجتماعي</span></strong> جنبش اجتماعي به حركتهاي جمعي مردم ميگويند كه براي تغيير ارزشها در جامعه بوجود مي آيند. اين حركتها ممكن است با شكست يا موفقيت روبرو شوند . درتاريخ ايران مثل كشورهاي ديگر به اين نوع جنبشها بسيار بر ميخوريم . جنبشهاي اجتماعي لزوماً خواهان بر اندازي حكومت نيستند و در بحرانهاي مختلف اقتصادي ،اجتماعي ، و فرهنگي بوجود مي آيند و با برنامه هاي خود شان ، باعث بوجود آمدن انجمنها، سازمانها، وشبكه هاي ارتباطي مي شوند . كه هر كدام با مطالعه وتحليل نكات معيني خواهان تغييرات ميشوند . وبرنامه هاي آنها با تغيير قدرت حاكم عوض نميشود و ارزشهايي را كه دنبال ميكنند ،لزوماً درين قدرت يا آن قدرت سياسي جستجو نميكنند- هرچند به تعاريف و حركات سياسي معتقد هستند. در بيشتر برنامه هاي جنبشهاي اجتماعي، مسئله اصلي ، برابري اجتماعي ست .و بهمين دليل با احزاب سياسي كه خواهان گرفتن قدرت هستند و براي گرفتن قدرت از برنامه هاي متعددي كه مي تواند با خشونت يا كودتاهمراه باشد، فرق دارند . تجربه نشان داده است كه جنبش هاي اجتماعي، هميشه در مورد تركيب انساني جنبش ( زن و مرد ) موضع بي تفاوت داشته اند و در نتيجه مردان و ارزشهاي به نفع آنها جنبش را هدايت كرده است . با تحقيقات متعدد فمينيستها ، متوجّه ميشويم كه رابطه اجتماعي موجودبين زن ومرد ،در بيشتر جنبشها ، سركردگي را به مردان مي سپارد و به اين دليل جنش زنان بوجود آمده است</div><div align="right"> . در سال1996 ( ALAIN TOURAIN) </div><div align="right">فرمولبندي جالبي براي جنبش اجتماعي ارائه ميكند</div><div align="right"> : آلن تورن . جنبش اجتماعي آن حركتي است كه اعضايش افراد معين و قابل شناختي باشند و برنامه مشخصّ انها براي مخالفت با برنامهٌ افراد معيني تنظيم شده باشد و در مبارزه خود خواهان برنامه روشني براي جامعه باشند . بسياري از جامعه شناسان ، جنبش هاي اجتماعي را كه به مبارزات طبقاتي منجر ميشود ،از جنبه حقوقي به جنبه فرهنگي ميكشانند وتحليلشان به نفع حقوقي مردان تمام ميشود . اما محققان فمينيست با بررسي رابطه زن و مرد ، ثابت ميكنند كه مبارزات زنان همراه مبارزات طبقاتي ست و مسائل حقوقي از اركان اصلي مبارزه است ، نكته مهّم ديگري كه مبارزه زنان ، جنبش اجتماعي تلّقي ميشود ، ادامهٌ اين جنبش در زمان است . از انقلاب فرانسه تا امروز كه مسئله برابري انسانها مطرح شده است ، جنبشهاي زنان در نقاط مختلف دنيا ، حتا با تغيير رژيمها و قدرتهاي سياسي همواره به مبارزه ادامه داده اند.و در قلب جنبشهاي اجتماعي قرار دارند.زنها براي برابري حقوقي با مردان شروع به حركت ميكنند و در قدمهاي بعدي ، بي عدالتي ، ظلم ، و سركوبهاي متعدد ديگررا عيان ميكنند و با اعلام - برابري خواهي ، عدالت خواهي ، حقع راٌي ، حقّ تحصيل و حقّ آزادي بيان ، - برنامه هاي مبارزاتي شان حول تمام نابرابري هاي سياسي و اجتماعي تنظيم ميشود . در قرن بيستم ، سياسي اجتماعي كردن (حقّ مادر شدن به اراده زنان ) تغييرات مهمّي را باعث شد و حقّ انسان كامل و آزاد بودن در برنامه قرارگرفت و موضوع مهمّ مبارزه شد .رفع تبعيض از زنان به هر شكل ، سنّت ، دين ، فرهنگ ، سياست ، ( شرع و عرف) و شناخت و مبارزه با شكلهاي مختلف پدر سالاري و برتر شمردن مرد به بهانهُ اخلاق و تربيت اجتماعي ، تقسيم ناعادلانه كار وثروت و تصميم گيري هاي سياسي و اجتماعي درتمام امور جامعه - برنامه هاي مبارزاتي زنان را تشكيل ميدهد. براي بسياري از زنان مبارز فمينيست براي برابري واقعي ، تقسيم قدرت در سيستمهاي فعلي با مردان ، كافي نيست و خواهان دگرگوني جامعه و تغييرات اساسي در روابط اجتماعي هستند. در سالهاي هفتاد (1978)</div><div align="right">: تحليل جديد مارگارت موراني ( Margarret MARUANI)</div><div align="right"> از مبارزه كارگران نشان داد كه مبارزه اجتماعي زنان در قلب مبارزه طبقاتي كارگران قرار دارد . وشكلهاي جديد مبارزه نمي تواند به مبارزات زنان بي اعتنا باشد . امروزه كثرت حضور زنان در شغلهاي كارگري بي كيفيت ، با حقوق مختصر و بدون پوششهاي اجتماعي و بهداشتي كارگري، فقر و ظلم را در جهان سرمايه روز به روز بيشتر عيان ميكند. <strong><span style="font-size:180%;">جنبش مستقل زنان در ايران</span></strong> زمزمه هاي حكومت اسلامي و حجاب اسلامي هرچند قبل از انقلاب بسياري از زنان آگاه و مدرن را نگران كرده بود و در هرگفتگو با رهبران آتي جامعه وضعيت جديد زن مطرح ميشد ، اما كسي فكر نمي كرد انقلابيون خود رها كنندگان ارزشهاي انقلابي براي رهايي زنان باشند . جنبش مستقل زنان ايران از روزهاي تظاهرات زنان ضدّ حجاب اجباري شروع شد و كم كم جايگاه مشخصّ ومهمي ،از نظر تئوري و عملي در جنبش هاي اجتماعي و سياسي ايران پيدا كرد . مبارزات زنان تبعيدي جنبش مستقل زنان ايران در تبعيد ، همواره به راديكاليزه كردن بحث وعمل در امور زنان ، در ميان سازمانهاي سياسي مخالف جمهوري اسلامي و قدرت مذهبي حاكم در ايران، و زنان مذهبي در قدرت و زنان لاييك همراه قدرت تاثير فراوان گذاشته و آنها را به موضع گيري و عمل واداشته است. با فروريختن ديوارهاي ايدئولوژيك در كشورهاي سوسياليستي وجهاني شدن سرمايه ، جنبش جهاني فقرو خشونت به زنان ، برنامه هاي جديدي را به جنبشهاي زنان تحميل كرده است . در اين شرايط جنبش زنان ايران نمي تواند از برنامه هاي جهاني كنار بماند . قبل از اينكه بحث را باز كنم بايد توضيح بدهم كه در جنبش زنان ايران مثل ديگر نقاط جهان شيوه هاي مختلف فكري براي مبارزه وجود دارد، اينجا به سه نظر مشخص مي پردازم . <strong>يك</strong> </div><div align="right">- <strong><span style="font-size:180%;">فمينيسم ليبرال</span></strong></div><div align="right">كه فقط براي حقوق فردي زنان و برابري مشروط زن ومرد در جامعه طبقاتي ميپردازد در ايران فمينيسم اسلامي</div><div align="right"><strong><span style="font-size:180%;">( تفاوت طلبي و هويت طلبي )</span></strong> ( Différence et Identité) برابري زن ومرد در برابر خدا وتقسيم وظايف زن و مرد در خانه و جامعه و سياست . اين زنان خواهان تغيير به نفع زنان در چارچوب سنتها، شرع و عرف درچارچوب قانون اساسي جمهوري اسلامي و دين اسلام و قدرت پدر سالار است .اين زنان اگر گاهي مردسالاري را به سوال ميگذارند، پدرسالاري ( قدرت ولي فقيه )و شكل اصلاح شده اش ، چارچوب قانون اساسي فعلي و قدرت سياسي مجتهدين ( آيت الله ها، حجّت الاسلامها، و نو گران ديني ) را ميپذيرد . نظريه طبيعت گرايي در اديان را در (تعريف قرآن در تعبيرا ت مطهّري ، بني صدر ، سعيدزاده ، اشكوري ، جلالي پور ،و مجلّه زنان و بقيه دانشگاهيان مقلد ) ميبينيم. حداكثر خواست اين زنان ملايم كردن خشونتهايي ست كه به دلايل تفاوتهاي طبيعي و فيزيكي ، به زن ايراني اعمال ميشود . <strong><span style="font-size:180%;">دو</span></strong></div><div align="right"><strong><span style="font-size:180%;"></span></strong></div><div align="right">- <strong><span style="font-size:180%;">فمينيستهاي كمونيست و سوسياليست</span></strong> كه در مورد ايران ، زنهايي هستند كه در سازمانهاي سياسي چپ سازماندهي شده اند و با اينكه فكر ميكنند تا از بين رفتن طبقات مسايل زنان حلّ نخواهد شد، درمبارزات زنان پيگير هستند ، ولي </div><div align="right">همواره ايدئو لوژي سازماني و خطّ مشي مبارزاتي سازمان هايشان، بر بسياري از مسايل زنان ارجحيت دارد. مثلاً اين زنان سخت حاضرند به مسئله ( تن زن به خودش تعلق دارد بپردازند) آنها گاهي حتا مسايل زنان را سياسي نميدانند و فكر ميكنند خواست بهتر كردن وضع حقوقي زنان در اجتماع و خانواده كافي ست . مثال زير روشن كننده بعضي از مواضع اين زنان است . <strong><span style="font-size:180%;">ماجراي سنگسار در پاريس</span></strong> درپاريس اخيراً مسئله يي ورد زبانها شده بعضي از ما آنرا سنگسار در پاريس مي ناميم . مردي زن سابقش را فاحشه و زناكار مينامد و در امر طلاق ادعّاي خسا رت ميكند . اين موضوع كه در دادگاه ميتوانست عادلانه و عاقلانه حل شود ، عكس العملهاي متعدد ي را در زنان و مردان بر انگيخته است . زنان سياسي بسيار محترمي كه زندگی و نوجوانی شان را بر سر مبارزه با قدرتهای مستبدّ شاه و ولايت فقيه گذاشته اند ، فكر ميكنند اين مسئله موضوعي خصوصي ست .و به آنها ربطي ندارد. بعضي كه اتفاقاً خودرا مبارز حقوق زنان مي دانند به نظر عمومي پيوسته اند و خانم مربوطه را فاحشه مينامند. آنها ميگويند بايد بااين خانم قطع رابطه كرد. هر دوي اين نظر در مقابل زنان معدودي كه اين موضوع خصوصي عمومي شده را تعريف سياسي داده اند ، قرار گرفته اند. فاحشه در تعريف عرف ، زني ست كه تن خودش را در مقابل پول به يك رابطه جنسي نا خواسته بفروشد .ودر تعريف شرع زني ست كه بدون جاری شدن عقد موقت (صيغه ) و يا عقد دايمی ، با تصميم خودش يا ديگران ، تن فروشي كند . صيغه موقّت راه چاره ديني براي وادار كردن زنان به تن فروشي ديني ست . اگر اجازه رسمي ديني براي تن فروشي صادر نشده باشد ، مجازات ديني شلآق خوردن و سنگسار شدن (در صورت مالكيت تن زن به به يك مرد ) در انتظار زن است . با نگاه ديگر ميشود تصورّ كرد مردانی كه با اين تعبير زنشان را براي منافع مالی مجبور به تن فروشی ميكنند ، اگر زن نپذيرد ميتوانند اورا به زنا متّهم كنند. و حاكم شرع با توجهّ به مواضع اسلامی، زن را به سنگسار محكوم ميكند. . در اين جور مواقع ،شاهدان مريض از محروميتّ جنسی ، بسيارند كه به ضرر زن شهادت دهند . در مورد پاريس ، شوهری كه چنين ادعايی دارد شايد فكر ميكند دلاّل تن فروشي بوده است كه بعد از طلاق ادعّای خسارت مالی ميكند . چون شغلش را از دست داده است . يا شايد چون امر ازدواج را چون مذهبيون افراطی تن فروشی هميشگی به يك مرد ميداند ، از زن ميخواهد براي باز پس خريدن تن خودش خسارت مالی بپردازد. امّا زناني كه زن مطلّقه را فاحشه و زنا كار مينامند ، در كدام تعريف قرار ميگيرند ؟ اين سوال براي من پيش می آيد كه ميزان آزادی فردی زنان در تعريف سوسياليستی و كمونيستی اش چيست ؟ سه -</div><div align="right"></div><div align="right"><strong><span style="font-size:180%;">فمينيسم راديكال</span></strong> ، در اروپا جنبش رهايی زنان نام گرفته و از سالهاي 1970 به اين طرف ، بسياري از زنان سوسياليست و كمونيست يه اين حنبش پيوسته اند . اين موضوع در مورد زنان ايران هم صحت دارد. زناني كه در تظاهرات ضد حجاب فرياد مي زدند ( آزادي نه شرقي نه غربي ، جهاني ست .) ، به طور مشخص نه تنها در مقابل رژيم ، بلكه در مقابل سازمان هايی ،كه اين موضوع را حياتی نميديدند قرار گرفتند . اين زنان با سازماندهی خودشان جنبش زنان ايران را جنبش مستقل زنان ايران ناميدند . و همواره بر سر موضوع زنان با سازمانهای مخالف حكومت دينی ، بحث و جدل دارند. دلايل زيادی بر سر مباحثات نظری و مبارزاتی ، باعث شده كه در عرض بيست و دوسال گذشته، رفت و برگشتهاي زنان سازمانهاي چپ ، به مواضع سازمانی و جنبش مستقل زنان ايران را شاهد باشيم. زنان جنبش مستقل چه كساني هستند ؟ اين زنان نه تنها خواهان برابري با مردان در تمام اركانهاي اجتماعي ، سياسي هستند ، بلكه ميخواهند مناسبات فعلی را كه به عرف و شرع و سنّت تكيه دارد از ريشه عوض كنند . برابري را بدون كسب آزادی کامل در تمام شئون جامعه، آزادي بيان و انديشه و هويت شخصی بی معنا مي دانند. به اين دليل مهم، همراهي آنان با مبارزان آزادي براي اهل قلم وانديشه اجباریست. اين زنان امروز هم مثل روزهاي اوّل انقلاب ، درمقابل زنانی هستند كه به رفرمهاي كوچك تن ميدهند و به مذاكرات با دولت و حتا به همكاری با قدرت حاكم پرداخته اند . درين جنبش سيستم پدر سالاري ، همان سيستم سرمايه داري فقط نيست . همهٌ روابط اقتصادی ، اجتماعی ، سياسی ، فرهنگی و خانوادگی ، از ديدگاه طبقاتی بررسی ميشود . درين ديدگاه ، نه تنها حقوق فردی زنان ، بلكه روابط خصوصی و خانوادگی زنان سياسی تلقّی ميشود و مورد بحث و مجادله ومبارزه قرار ميگيرد . شعار مختصر و كوتاه ( تن من به خودم تعلق دارد) كه قبلاً و حتا امروز امری شخصی تلقی ميشود ، سر منشاء بحث در همه امور قرار ميگيرد. اگر با نگاه سركوب طبقاتی به اين شعار نگاه كنيم، متوجّه ميشويم چرا زن شوهر دار در ايران در تمام لحظات روز وشب مثل يك برده يا يك ماشين ، بايد تنش را در اختيار شوهرش ، و بدتر از آن در اختيار حكومت ديني بگذارد . در احاديث مذهبی،براي استفاده از تن زن به وسيله شوهر وجامعه قوانين بسياري نوشته شده است . مثلاً زنی كه بوسيله مردان و از طريق آنان تن فروش ميشود مجازات دينی ميشود . نگاه كنيد به پاك سازي شهر مشهد از زنان روسپی . يا سنگسارهاي پنهان وپيدا براي زنان شوهردار و بي شوهر. در مورد ايران بحث در مورد اين نكته بسيار جالب است كه حكومت مذهبی برای به دست گرفتن و سياسی كردن تن زن ، با شعار( يا روسري يا توسري ) شروع كرد و با شعار ( هم روسری ، هم توسری ) ، خلوت فردي زن ومرد را به قضاوت ، تنبيه ، ومجازا ت كشيد . امروز حيثيت و تصوير اسلامی رژيم فقط با شكل وشمايل زنان مانتو پوش و روسری به سر از يك طرف و چادر به سران ،از آن طرف ،تعريف ميشود . زناني كه با هردونوع اين اونيفورمها مخالفند در ايران حقّ حيات ندارند و فاحشه و بد حجاب و و لخت و عور و ملحد ناميده ميشوند. در اتنخابات رياست جمهوری در قسمتهای جنوب شهر تهران ( شاه عبدالعظيم ) شهر ري دم درب ورودي محلّ صندوقهای رای به زنان چادر ميدادند .:فيگارو 9 ژوئن 2001 پاريس برای بررسی خواستهای زنان با يد به تعريف و دوباره تعريف خواستهای مهم زنان در جنبش اجتماعی زنان پرداخت. اما بحث بر سر چند نكته اساسي در مبارزات زنان <span style="font-size:180%;color:#ff0000;">مبارزه با پدر سالاری</span> پدر سالاری يا سرمايه داری- پدرسالاری و سرمايه داری ، مهمترين بحث در برنامه ريزی مبارزات فمينيستها در جهان به شمار ميرود . پياده روي مهم جنبشهاي زنان عليه فقر و خشونت به زنان ، ( ژوئن - سپتامبر- اكتبر در پاريس - بروكسل - نيريورك 2000 ) كم وبيش درين مورد دور ميزد . اين حركت رابطه طبقاتی بازن را در سطوح مختلف را افشاء كرد . بحث بر سر همين نكته ، تفاوت نظرهای اساسی بين فمينيستهای جنبش مستقل زنان و فمينيستهای سازماندهی شده در سازمانهای سياسی ضدّ سرمايه داری را روشن ميكند. پدرسالاري « patriarcat» جندر « gender» سيستم پايه گذاری شده بر نابرابری جنسی : رابطه اجتماعی جنسی رابطه اجتماعی زن و مرد و بسياری ترمهای ديگر بحث پدرسالاری را به ميان ميكشند و جای فرد را در روابط اجتماعی و سياسی گاهی وارد و گاهی كنار ميگذارند . اما همه بر يك نكته اتفاق نظر دارند . يك سيستم پدر سالار همهٌ تلاشهای زندگی خصوصی و اجتماعی انسانهارا در نظر دارد. فمينيستهاي جنبش مستقل ، سكسيسم يا ماچيسم و تبعيض جنسی يا مرد سالاری را فقط رابطه يی بين دو جنس نمی بينند ، بلكه اين دوترم را درسيستم پدرسالاری ، برنامه اجتماعی سازماندهی شده برای سركوب زنان و قدرتمندی مردان بر زنان تعريف ميكنند واز اينجا به تحليل قدرت سياسی ، اجتماعی پدرسالاری عليه زنان می پردازند واين مسئله را سركوب طبقاتی مينامند. <span style="font-size:180%;color:#ff0000;">قدرت</span> طرفداران فمينيسم اسلامی معتقدند درطبقهٌ زنان ( نگاه طبقاتی به زنان ) در خانه نه تنها زنان بر مردان حكومت ميكنند ، بلكه هميشه قدرت كدبانويی و اداره خانه در دست زنان است . به تعريف بالا توجّه كنيد . معنای قدرت مستقيماً و سريع ديده نميشود ، قدرت آنجا كه بر حركات و نوع زندگی ديگری اثر ميكند ، قابل تشخيص است . اين نيروی نامرئی ، اعمال قدرت بر جان و توان زن با گذر زمان در زندگی امروز وفردای زن موٌثّر است . در هر نوع حكومتی كه از مردمسالاری صحبت ميشود ، بايد روشن كنيم كه وقتی ميگوييم قدرت مردم ، اگر تك تك افراد چامعه حقوق كامل شهروندی وبرابری با ديگری و قدرت بيان خواسته هايش را نداشته باشد ونتواند بر جامعه اش تاِثير بگذارد، در يك حكومت مردم سالار نيستيم . </div><div align="right">حقّ رأی و حضور زنان در قدرت حاكم كه از قدرت طبقاتی قدرت با تفكّر مذهبی غير قابل تغيير دفاع ميكنند ، نه دليل برابری زن و مرد و نه دليل تقسيم قدرت بامردم است . اين زنان هر چند كه اجازه بيان دارند، اجازه پا بيرون گذاشتن از تفكر غالب را ندارند . درميان زنان اصلاح طلب خانم كديور در تمام گفتگوها با جرايد و ديگر موارد نه تنها از حقوق فردی خودش كلامی به زبان نمی آورد ، بلكه همواره سنتها و قوانين شرعی، كه تبعيض به زنان را قانونی كرده است ، تبليغ ميكند . آنچه كه در ايران بسيار عميق ودروني است ، مقدس بودن نقش مادری ست كه زن فقط درين شكلش ارزش اجتماعی پيدا ميكند. كه به تعريف عمومی ميگوييم قدرت مادرانه . </div><div align="right">و از طريق قوانين براي عواطف مادران به فرزندان انواع متفاوت سركوب ، هر روز سازماندهی جديدي پيدا ميكند . رهايی از قدرت بيرونی وقتی معنا پيدا ميكند كه فرد بتواند در يك گروه اجتماعی ، حقيقت خودش رابيان كند و بتواند به ديگری بفهماند و بهمين ترتيب ديگری را بفهمد . توانايي گفتن ( من ) كه درميان جمعهای حزبی و غير حزبی ممنوع است ، اولين قربانيانش زنان هستند . براي تغيير اين موضوع به تربيت جمعی نياز فوری داريم . وقتي ميتوانيم ديگری را بفهميم و به او احترام بگذاريم كه خودمان را درك كنيم و محترم بشماريم .و از سنّت و طلسم تعلّق به فلان فاميل - دختر فلانی بودن - زن فلانی بودن-مادر فلانی بودن رها شويم. زن آزاد وفمينيست در تعريف عمومی زن خيابانی ناميده ميشود ، چون استقلال خودش را اعلام كرده است.مثل اعتراض پروانه حميدی در سمينار معروف برلن . زنی كه ميتواند شلوغ كند و اسكاندال راه بيندازد.موافقين و مخالفين سمينار و بسياری از زنان ترسو و مطيع ، حركت پروانه را غير اخلاقی ناميدند. زنان اروپا هم ، تا انتشار كتاب جنس دوم سيمون دوبوار ، كم و بيش اگر مطيع قدرت و برتري مردان نبودند ، زن سبك ناميده ميشدند. در مورد ايران ، اين موضوع به حكومت مذهبی و مخالفان لاييك و كمونيستش محدود نميشود ، اين تفكر در عمق جان فرهنگ و زبان فارسی جادارد . وبراي تغيير، كار وكوشش فراوان لازم است . زن آزاد كه جرأت ميكند قدرت مردان و برتري آنها را به سوال بگذارد و از آن بدتر اين مسئله را به قدرت حاكم و تفكّر غالب مربوط كند ، بايد دهانش رابست كه فاحشه يی بيش نيست . در مورد اين نكته متفكرين ، دين شناسان ، حقوقدانان ، پزشكان ، مسئولين تعليم و تربيت و اخلاق ، وجامعه شناسان بسياری متفق القولند . و همه اين متخصصين براي زنان برنامه و وظايف تعيين ميكنند . فمينيستها با تكيه بر مبارزه برای برابری و آزادی به انتقاد از اين ازرشها و تغييرش می كوشند .و به اين دليل رابطه زن و مرد را طبقاتی بررسی می كنند .مردانی كه در همه جا قدرت بدنی و قدرت مالی و كرسی های گفتار را در اختيار دارند، ميزان حقّ و حقوق را پايه گذاری ميكنند . در شرايط فعلی هيرارشيك ، هنوز قدرت تصميم گيريها و فرموله كردن خواستهای زنان در ميان مخالفين و موافقين در دست مردان است . به تركيب سخنراني هاي اين سمينار نگاه كنيد. يك مرد در بهترين ساعت روز بيشترين وقت صحبت را با تيتر( چه بايد كرد؟ ) براي زنان به دست آورده است . براي تغيير اين شرايط وقتی می گوييم : برابری و شركت در قدرت تصميم گيری و انديشه سازی و برنامه ريزيها ی اجتماعی ،يعنی ، تا برابری واقعی جنسی در مبارزه وعمل نباشد ، برابري حتا در جامعه بی طبقه بی معنا ست . <strong><span style="font-size:180%;">دين</span></strong> مي دانيم كه اديان در روابط طبقاتی ، در امور اجتماعي ، و خصوصي ترين روابط شخصي و رفتار فردي تأثير فراوان دارند . عده يی از اصلاح طلبان ميگويند دين را بايد از دولت جدا كرد اما دين را از سياست نبايد جدا كرد و توضيح می دهند كه در قانون گذاری و رفتار اجتماعي با تكيه بر عرف و شرع بايد حضور داشته باشيم . ( اشكوري در سخنراني پاريس در جلسه گفتگو و دموكراسي ، زمستان 2001) يعني مي خواهند در تئوري وعمل براي تغييرات اجتماعي و ارزش گذاري ، اعمال نظر كنند. طي سي سال اخير ،در همه جهان فمينيست ها با تفحّص در برنامه ها و افكار جمعيتها و سازمانهاي مذهبي ، بي عدالتيها و تبعيض به زنان را روشن كرده اند.و با بحث و مبارزه خواهان تغييرات بنيادي درين ارگانها هستند. در ايران ، براي تفهيم لائيسيته بايد با قدرت دروني و ذهني شده مذهب كه در زندگي شهري و روستايي به صورت خرافات و اطاعت محض شكل گرفته است روبرو شد . ( نگاه كنيد به سوژه هايي كه از طرف وزارت اطّلاعات جمهوري اسلامي به فيلمسازان پيشنهاد ميشود. مصاحبه فلاحيان با هفته نامه جهان سينما) اين اواخر خيلي ها از اسلام خسته شده اند به دامان سكتهاي عجيب وغريب افتاده اند .هدف مهم سكتها ومذاهب كه مبالغ هنگفتي بودجه دارند وادار كردن زنان به اطاعت از يك قدرت مركزي و رهبر است . حقّ رأي زنان كه در سال 1342 در انقلاب سفيد مهمترين نكته مخالفت خميني باشاه بود . بعد ازانقلاب همواره براي استحكام قدرت اسلامي مورد استفاده فرار گرفته است . در سازمانهاي ديني رنگارنگ بنيادگرايان ، كه مردان رهبري ميكنند ، اولين نكته به دست گرفتن تن زن قبل از مغزش هستند . موضوع فيلمهاي ايراني در سالهاي اخير ، بخصوص مخملباف و خانواده رابطهٌ جنسي زنان و استفاده از تن زن در تعليمات مذهبي مهمترين حيطهٌ كاري مذهبيون است .تعمق و كار بر تأثيرات دين وخرافات بر زندگي زنان ، از مهمترين وظايف جنبش زنان است . دردين اسلام يك زن ميتواند خانه دار نباشد ، بچّه داري نكند ، به امور خانوادگي سنّتي نپردازد ، امّا نميتواند هر وقت كه شوهرش اراده كرد به رختخواب او نرود . ميل جنسي در دين اسلام براي مردان همهٌ راههارا پيش بيني كرده است ولي براي زنان نه تنها پيش بيني نشده بلكه تقبيح شده است .زني كه جراٌت كند ونيازش يا عدم نيازش را اعلام كند . تن فروش ، فاحشه ، حقير و پست و سبك ناميده ميشود. <strong><span style="font-size:180%;">شهروندي</span></strong> يكي از نكات مهم بحثهاي امروز ايران جامعه مدني ست . به اين دليل بايد شهروند را تعريف كرد . ظاهراً شهروند كسي ست كه در جامعه حقوق و وظايفي دارد و هويت او با مليت و محيط جغرافيايي وتعلّقات سياسي و اجتماعي و عملكردش ، شناسايي ميشود.. يعني شهروند كسي ست كه در جامعه طوري تربيت ميشود كه بتواند با ازادي كامل از شرايط موجود انتقاد كند وبتواند خواهان تغييرات به نفع همه شهروندان باشد . زنان فمينيست با تكيه به اين تعريف شرايط شهروندي زنان را زير سوال ميبرند و ثابت ميكنند كه زنان براساس توليد و باز توليد فرزندان با نگاه پدر سالار تعريف شده اند . مطالعه روابط اجتماعي زن و مرد در زندگي خصوصي و اجتماعي روشن ميكند كه شهروندي زنان نبايد باتكيه بر تفاوت زن ومرد و تعيين وظايف مختلف در مقابل خانواده و جامعه به محدود كردن زنان به نفع مردان ادامه پيدا كند . اين بحث بين مدافعين فمينيستهاي اسلامي ، عموماً به ضرر زنان تمام ميشود . مهم اآنست كه چگونه با وجود تفاوتها بتوانيم به ايده برابري برسيم.اما نكته مهم براي شهروند كامل بودن و از مزاياي شهروندي استفاده كردن وجود حكومتي دموكراتيك است كه حقوق فردي و اجتماعي افراد را به رسميت بشناسد . و براي هر تغيير در قوانين به آراء مردم رجوع كند . فمينيستها امروز سعي دارند تعريف شهروند زن را در تعريف جهاني اش پيدا كنند . برابري شهروند ها در يك جهان بدون مرز و استفاده از تواناييهاي زنان در تصميم گيريهاي سياسي ، اجتماعي - عوض كردن ارزشهاي پدرسالارو سنتهاي گذشته از مهمترين خواستهاي زنان در گردهم آيي هاي جهاني ست . بدين ترتيب به جاي شهروندي مطيع ، شهروندي مبارز خواهيم داشت كه در مقابل هر قدرتي با حضور دائمي خودش تربيت سياسي و ارزشهاي جامعه را در تئوري و عمل به اجرا در مي آورد. <strong><span style="font-size:180%;">جهاني شدن سرمايه</span></strong> جهاني شدن سرمايه كه در مباحث ا قتصادي به دور چند كشور ثروتمند و ارزش پولي آنها مي چرخد ، در جنبش زنان مباحث بسياري را بر انگيخته است . اقتصاد آزاد وسازمانهاي پولي چند مليتي كه فراتر از دولت ها عمل ميكنند و دو قطبي شدن كشورهاي شمالي و جنوبي ، موج جديدي از فقر را هم درميان زنان كشورهاي ثروتمند و هم درميان كشورهاي فقير بر انگيخته است .مبارزين زن موضوع جديدي براي مطالعه يافته اند ، آيا جهاني شدن سرمايه فرهنگ غالب هم مي اورد ، راههاي مبارزه با آن چيست ؟ اين مسئله براي عدّه يي از بنياد گرايان و حافظان فرهنگهاي قديمي ، بهانه جديدي براي تبعيض به زنان شده است ، مدافعين فمينيسم اسلامي در چارچوب دين اسلام براي مقابله با جهاني شدن فرهنگ ، هويتي سنتي براي زنان پيشنهاد ميكنند كه غيراز تك فكري مذهبي كه زنان را به توده يي هم فكر تبديل ميكند ، اونيفورم اسلامي رادر محافل بين المللي به معناي هويت و تفاوت با سرمايه داران و زنان طبقه مرفهّ مطرح ميكنند . البته مردان آزادند كه همان پوشش سرمايه داران جهاني را به تن داشته باشند و بدترين شكل سرمايه داري و تبعيض را در كشور ايران پياده كنند. درين جهان فقير و ثروتمند ميبنيم كه در كشورهاي صنعتي ميزان بيكاري زنان روز به روز بيشتر ميشود ، چون سرمايه داران با سرمايه گذاري در كشورهاي فقير، با تكيه بر قوانين محدود و حكومت سركوب ، كه هيچگونه رفاه و پوشش اجتماعي را براي كارگر و كارمند تاُمين نميكند و پرداخت دستمزدهاي بسيار ناچيز ،استفاده كلان ميبرند. .بعضي پيشنهاد ميكنند كه در كشورهاي فقير و حتا ثروتمند بهتر است زنان به خانه برگرد ند وبگذارند مرد نان آور خانه باشد .و در روستاها به جاي تكنولوژي پيشرفته از نيروي بدني استفاده كنند . گاهي تا آنجا پيش ميروند كه زنان مبارزكشورهاي ثروتمند را كه از آزادي بيان استفاده كرده و نابرابريها و ستمها را افشاء ميكنند ، متهم به مذاكره و حتا سازش با قدرتهاي مالي ، سياسي ، و اجتماعي در روابط جمعي ميكنند .اما واقعيت اينست كه در كشورهاي جهان سوم طبقه كارگر روز به روز بيشتر فقير ميشود و زناني كه بهر ترتيب مجبور به كاركردن هستند ، بامحروميت از حقوق سنديكايي ، خانوادگي ، بهداشتي ، و سياسي به كارهاي بدون كيفيت ، گارگري فصلي ، كار سياه ، مهاجرت اجباري ، و حتا شكلهاي مختلف فحشاء تن مي دهند .و بسياري از كشورهاي امضاء كنندهٌ كنوانسيون هاي بين المللي براي رفع تبعيض از زنان به هر شكل ، (سنت - دين - فرهنگ - اخلاق ) مثل ايران به بهانهٌ مبارزه با فرهنگ غالب سرمايه داري و حفظ سنت و فرهنگ اسلام ، تبعيض را هم در قوانين و هم در روابط اجتماعي تعميم ميدهند .و در نتيجه منافع سرمايه داران بزرگ جهاني را حفظ ميكنند . اين شرايط شكلهاي جديدي از نابرابري را پيش آورده كه جنبش زنان به دنبال شيوه هاي جديدي براي مبارزه مي گردد.در كشورهاي ثروتمند مبارزه براي برابري شكلهاي خشنتري پيدا كرده است و در جهان فقير خارج ازين ارزشهاي جهاني زنان بيشتر وبيشتر حقوق نداشته خود را از دست ميدهند و به جهاني كه هيچ ارزشي در آن حاكم نيست رانده ميشوند . بدين ترتيب در ايران ،تا وقتي زنان فعلي در قدرت يا همراه قدرت براي مخالفين عقيدتي خودشان ، فضاي سياسي و تامين و تضمين آزادي براي انتقاد و مبارزه را فراهم نكنند ، همه كوششها براي رفرمهاي حداقل فريبي بيش نيست . جنبش مستقلّ زنان با مشكلات بسيار وسيعي روبروست كه يك يك بايد بررسي و راهيابي شود . جنبش مستقل زنان به دليل مشكلات شخصي در امور خانوادگي و اجتماعي و سياسي، همواره با روشنفكران و نيروهاي مترقي كه خواهان تغيير به نفع فقرا و طبقهٌ تحت ستم هستند، همراه است، امّا همواره بايد در نظر داشته باشد ، كه خطرهاي جديد براي تبعيض به زنان ، شكل و سازماندهي جديد پيدا ميكند . كتابهاي مرجع : جنبش زنان وجنبشهاي اجتماعي - Homme et Femme dans le Mouvement social, Cahier du Gedisst 1997 N° 18 - PICQU Françoise Liberation des femmes, les années- mouvement, Paris,Seuil 1993 پدرسالاري - DELPHY Christin, L’énnemi principal 1e ECONOMI POLITIQUE DU PATRIARCA paris , Syllepse قدرت - RIO-SARCEY Michèle Femme/Pouvoir , Paris Kimé 1993 - DURUX Françoise, Des passions et de la compétence politique, les Cahiers du GRIFE 1990 N° 46 دين - مصاحبه علي فلاّحيان ـ سياست و سينماي ايران ـ سينما جهان ، 25 ارديبهشت 1380 سال اول شماره هشتم ـ تهران - MATHIEU Nicole-Claud - L’anatomie politique Catégorisation et idéologie du sexe, Paris, éd. Côté femme 1991 -- MATHIEU Nicole-Claud L’arraisonnement des femmes Paris, éd. de l’EHESS,1985 شهروندي - SCOTT Joan La Citoyenne paradoxale Paris éd. Albin Michel 1998 - COLLIN Françoise Le sujet et l’auteur ou ( l’autre femme) Cahiers du CEDREF 1990 - DELPHY Christine Egalité, équivalance et équité Nouvelles questions féministes 1995 vol 16 جهاني شدن سرمايه - FONTINE Jean Marc mécanisme et politiques de développement économique. paris éd. Cujas 1994 - CANTO SPERBR Monique l’inquiétude morale et la vie humain چند مرجع مهم ديگر ARENDT Hannah Condition de l’homme moderne, paris éd. AGORA 1988 BARRY Kathleen, L’esclavage sexuel des femmes paris Stock 1982 BEAUVOIR Simone Le deuxième sexe paris Gallimard 1949 COLLIN Françoise Le différend des sexe paris pleinns feux 1999 COLLIN Françoise L’imagination politiquedes femmes Paris L’Harmattan FOUCAULT Michel Deux essais sur le sujet et le pouvoirsm paris gallimard 1984 FRAISE Geneviève Les femmes et leur histoire Paris FOLIO 1998 FRAISE Geneviève Les raison des femmes Paris PLON 1992 سخنرانی: بنیاد پژوهشهای زنان استکهلم 2001سوئد </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-113342906155972708?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1132422422330193182005-11-20T03:42:00.000+01:002006-10-22T19:54:05.552+01:00<div align="right">نگاه دوباره ، سپتامبر 2005 نامه ها.... 24.10.1994 اين روزها روزهای پريشان زيبايی ست. پاييز پاريس امسال رنگ ديگری دارد...عجيب است امسال درختهای پاريس را ديدم. مثل هميشه زندگی آشفته است..ديگر نميتوانم چيزی را سازماندهی کنم. يا سامان بدهم.. ديدن شين مهم بود.. حالا امروز و فردا و .. را ميتوانم ببينم ...دوره من تمام شده است..از زندگی ، و دنيا دور افتاده ام ...ديگر حتا دلتنگ هم نيستم ...پشت دلتنگی ها شادی عجيبی است..مثل يک خداحافظی طولانی ..خداحافظی با آنچه هميشگی ست ...ابدی ست.. حسهايم را نميتوانم کنترل کنم.. 29.10.1994 سوال سخت نکن ..فقط دوستی ها مانده است.. زندگی عاشقانه زمان خودش را دارد.. ديگر هيچ چيز عملی نيست ...حتا ادامه دوستی هم سخت است..بايد عشقها و دوستی ها ولذت های کوچک را حفظ کرد.. پانزده روز به بلفاست ميروم.. 9.11.1994 هفده آبان است ..و من دوباره متولد شده ام..ده روز است و من هنوز در بلفاست هستم..وروزی 5 دقيقه فيلم برای کانال چهار لندن مونتاژ ميکنم..داستانهای جالبی ست. جوانان يک مدرسه صلح ،جنگ،و جوانی را زندگی ميکنند.. بلفاست به تهران شبيه است..مردم خونگرم هستند.. شديد کار ميکنم و فرصت گشت و گذار ندارم. اما محيط کار ، آدمها،رستورانهای شب ،مرابا آدمها و دنيای ديگری آشنا ميکند. ازبقيه داستانهای زندگی ، حرف زيادی نيست. شين به ژنو برگشت و هفته ديگر به تهران باز خواهد گشت..وزندگی من بيهوده ادامه پيدا ميکند... 14.11.1994 چنان ميدوم که يادم نيست و يادم ميرود که وجود دارم..شين را که ديدم خيلی چيزهارا در مورد خودم فهميدم... خواب عجيبی ديده بودم ..در ساختمان بلندی حبس بودم...با مادربزرگ و نيما..ساختمان در ميان دريا بود .. طوفانی سخت ساختمان رالرزاند ...وساختمان مثل يک کشتی شکسته در آب فرو ميرفت ...من لباس پوشيدم و آماده شدم...به دوردست نگاه ميکردم و چرخش گرداب مرا دچار سرگيجه ميکرد...مطمئن بودم که غرق نخواهيم شد..وکسانی برای نجات ما خواهند آمد...در حال لباس پوشيدن ،نگاه سنگين نيما و مادربزرگ را حس ميکردم ..مادربزرگ شبيه تصوير جوانی اش بود.. صبح روز بعد، بعد از پانزده سال شين را مي ديدم... به خودم گفتم تعبير خواب ، دلهره منست از ديدار شين.. بعد شنيدم همان شب در تنکابن طوفان شديدی بوده است ومامان در آن خانه تنها...هر کدام از ما در گوشه ای از دنيا تنها مانده ييم... چند لحظه پيش با ب حرف زدم نمی دانم چه کاری از دست ما ساخته است.. مامان اينجا بی حوصله ميشود... نمی دانم به که اميد ببندم... جز مامان هيچکس به ياد من نيست ... خسته و عصبی هستم .. بيهوده سعی ميکنم بد به دل راه ندهم ... 25.1.1995 در خانه نشسته ام .عجيب است مجبورم اعتراف کنم که اگر کسی در جايی از دنيا اگر لحظه يی ياد من بيفتد ، شاد ميشوم.در دوره يی از زندگی بيهوده ام ، مانده ام ميان تخريب و آدمخواری.... بلفاست شانس کار بود.. شانس گرِيز ازين بن بست.بن بست اين عشق بيهوده که زندگی ام را ساخت و نابود کرد..همه لحظه های پاريس غير قابل تحمل شده... اميدهای بربادرفته سالهای غربت. چهارده سال.. شانس دوماه کار در سارايوو، مرا به جهنم ديگری برد .جهنم برفی..بيست درجه زير صفر..جنگ روانی ميان مردمانی از جنس خودمان...صلح. جنگ.عشق. سه سال است اين مردم سرگشته در حال تخريب خودشان و همديگر هستند...گروه سه نفره ما ، با اين آشفتگان همراه ميشود..هر لحظه اين سفر ،ياد ايران و خود ايران بود.. نمی دانم چرا دايم حس ميکردم در ميان مرگم. مرده بودم.حس ميکردم هرگز تهران ،پاريس ، وگذشته وجود نداشته است....هيچ ميل ندارم به پاريس برگردم... درخلوت سکوت خانه نشسته ام... امروز فيلم کيارستمی بر پرده امده ..نظريات ضد و نقيض فراوان است..وارد دوره جديدی از نمايش قدرتها و فاشيسم ميشويم.... 26.1.95 نامه دوم رسيد و همه افسردگی ناگهان پر کشيد. اين احوال تبعيد و غربت است. بعضی از ما در همه جهان غريبه ييم.. همه افسردگی من نه برای ايران ، برای آنهايی ست، که نمی توانم ببينمشان.. و درهمين دلتنگی نمیدانم ديدار ما چه چيری را حل خواهد کرد. نمی دانم آيا می توانم باديگران حرف بزنم .انگار همه چيز فراموش شده است. چز درون آتشين من.. . 4.2.95 نامه به فرشته شاه حسينی چهارم نوامبر1995 فرشته عزيز ، نامه توبه من نيرو داد . از خستگی جسمی دايم سرما ميخورم.. حرفهای تو مرا دلگرم ميکند..اين مد جديد"ملايمت سياسی " حالم را بهم ميزند.. در جواب سوالت بگويم..در کنفرانس زنان در لوس آنجلس اين من نبودم که خانم مهرانگيز کار را از تريبون پايين کشيدم ..اين حرفهای خودش وسوالهای بی جواب زنان دگر انديش بود.. خانم کار حتا رعايت وقت ديگران را نکرد..نيمساعت هم از وقت ديگران را گرفت که انشا ء بخواند... او چون سالاران بر قدرت ، حقيقت را متعلق به خودش ميداند..چون در محيطی زندگی ميکند که گفتگو و تبادل نظر وجود ندارد.او از سوالهای ديگران حيرت کرد..او از شيفتگی حضور می گفت. و خود شيفته حضور در قدرت تحميق و تکفير بود..او جرأت نکرد چون سيمين بهبهانی در مقابل مرگ پرستان بايستد و از عشق و شادی و سازندگی بگويد.. مطلب تو رادر همشهری خواندم ..تکان دهنده است. باوجود تمام تکه هايِی که حذف کرده اند، سندی مهم در مورد اين حکومت ضد زن است.. ما فعلا در حال کار برای چهارمين کنفرانس زنان در پکن هستيم.. تنها ارزشهايی که به من کمک کرد که زنده بمانم در نهايت به من کمک ميکند که ادامه دهم..راه طولانی ست.. . 21.2.95 بايد دويد ..زندگی ماشينی ... دويدن.دويدن...بايد کمی تنوع ايجاد کرد...زندگی در پاريس به سختی و شيرينی ادامه دارد.خبر خوش اينکه فيلم کوتاهی ساخته ام که در فستيوال فيلم زنان پخش خواهد شد.. برای چند روز به برلن ميروم...در باره زن در سينمای ايران صحبت خواهم کرد. زندگی من بين محيط کار و سمينارها می گذرد... ديدار ياران رويا و خواب است...ديشب خواب مامان راديدم...شاد بود و خانه جديد خريده بود..که اتاقهای زيادداشت..و در يک اتاق کتابهای من بود... برگشت روز به روز بعيد و بعيد تر به نظر ميرسد.... 6.4.1995 روزهای عيد خوش گذشت.؟؟ در ين غربت و دوری از ياران ، ميترسم حسهای ابتدايی انسانی را از دست بدهم.. بی تفاوتی بدترين حسی ست که می شناسم... اين روزها هفدهمين فستيوال زنان است..فيلم من يکشنبه گذشته نمايش داده شد...و شنبه دوباره نمايش داده ميشود... بحث و گفتگو بعد از فيلم من لااقل تصوير ديگری از زن ايرانی را به نمايش ميگذارد....تصويری که امروز درايران قدغن است.. نيما ومزدا را هنوز در سال جديد ايرانی نديده ام...مثل هميشه سرما خورده ام و خسته و عصبی هستم.. دلتنگی ها هم معنای ديرين را ندارد.. شين مجله ها را ميفرستد.. بيست و دوم آوريل انستيتو موند عرب فيلم مرا نشان خواهد داد...فردا ميروم زاربروکن آلمان در مورد سينما صحبت کنم... سمينار زنان امسال در تورنتو است...و زندگيم سخت کسالت آور است .. 16.4.1995 چهار شماره نقد سينما به دستم رسيد .. و ديگر منتشر نمی شود.. طاقت انتقاد نيست..و اين جامعه پيشرفت نخواهد کرد.. اين روزها فستيوال فيلم های ايرانی ست.. ديروز دو فيلم ديدم .. عجيب است انگار مردم ايران چشمهايشان را بسته اند تا اينهمه تحقير و توهين به خودشان را نبينند.. هر چند دو هفته پيش در يک سمينار چند محقق احمق تحميق مردم را توجيه می کردند.. 26.6.1995 مشغله روزانه . از جان سختی خودم حيرت ميکنم..به سختی مريض هستم..بعد از سفر سارايو دايم مريض هستم...کار دوازده ساعت با کامپيوتر .. اين غول آدمخوار....و بوجود اوردن فيلم.. و کار بسيار برای سپتامبر آينده چهارمين کنفرانس جهانی زنان... ايران پول بسيار خرج ميکند و مبلغين در تمام سازمانهای بين المللی همه پست ها را قبضه کرده اند.. وضع عصبی سختی دارم..مامان بايد می آمد و شرايط مهيا نيست . اين موضوع مرا سخت ميازارد..بر عکس انچه به نظر ميرسد..توانايي من بسيار محدود است..تصوير بيرونی من محکم و مستقل و با قدرت است.. اما واقعيت اينست که من به سختی بر پاهای خود ايستاده ام ..من از هر کاری که دوست دارم عقب مانده ام به دليل دويدن برای نان روزانه... ديدار در ترکيه عقب می افتد.. به دليل بی پولی..ژوييه و اوت در پاريس می مانم ..سپتامبر و اکتبر چند سفر کاری خواهم داشت... 27.6.1995 همه را نگران کرده ام. عجيب است. سين زنگ زد .من درحال جاروکشی بودم نشنيدم. عکسبرداريها از وضع خطرناکی خبر نميدهد. هنوز زنده ام..مريضی مداوم من به دليل دوندگی مداوم و کار در محيط بسته و مرطوب است..گويا به اين دليل فرسوده ام..مداوا با داروهای معمولی به جايی نرسيد. و با داروهای فعلی بايد استراحت کنم .. متاسفانه با وضع فعلی عملی نيست..اين چند صباح زندگی طوری به سر خواهد رسيد.. اخبارسينما برايم مهم است. خوشبختانه َشين مجله ها را ميفرستد. برای تحقيقم مهم است. در سه شهر سخنرانی داشتم .کوتاه ومتمرکز. درين ميان تمام کارهای فيلم هم به دوشم بود..فرسوده ام .از هيچ جا کمکی نيست..درين ميان بايد به کار و نان روزانه هم بينديشم..هر چند فيلمهای مستندی که برای تلويزيون تدوين ميکنم نا اميد کننده است اما برای رسيدن به همه کارهای فرهنگی که مجانی ست .. لازم است . بايد به اين حرفه بچسبم . هر چند هيچکس درين حرفه از فردايش مطمئن نيست..اين قيمت کار فرهنگی ست در سمينار تورنتو ( سمينار بنياد پژوهشهای زنان ايران )و سمينار استراتژی زنان در پاريس متوجه شدم ، زنهای بسياری در شرايط فعلی مسئله زنان را ناندانی کرده اند..و با سرهم کردن مزعبلات پستهای دانشگاهی ميگيرند و پای بر سر ديگران ميکوبند..اين زنان هم در ايران منزلت دارند و هم اينجا با کمک مقامات ايرانی ..البته همه اين موقعيت ها کاذب است. اما خب فعلا اکاذيب اين جاهلان بر سر زبانهاست..آنکه حرف ظلم و فشار را ميزند خود چنان در فشار زندگی روزانه خرد ميشود که به سختی ميتواند درين محافل جهل پروری و ريا حضور داشته باشد.. درين ميان سفرچين مهم است ..ما هنوز نميدانيم چگونه درين گردهمايی جهانی ، صدايمان را به گوش جهانيان خواهيم رساند... به هر ترتيبی به اين سفر ميروم و فيلم خواهم ساخت تابستان بايد دنبال کار بگردم که بتوانم زندگی ام را سازماندهی کنم ..زندگی آنقدر گران شده که استراحت و سفر کوتاه به کوه ودشت حتا برای نفس کشيدن روياست .. کاش سفر به ترکيه ممکن بود ...شايد زمستان ، شايد سال ديگر ، بهار ديگر ، هر چند ديگر بهار برای من وجود ندارد.. به بهرام يا منوچهر بگو چند خطی در باره امضای دسته جمعی سينماگران برايم بنويسند.. ميدانم مشکل است ، سخت نياز دارم که در تحليلها يم اشتباه نکنم... سلام به همه آمدنتان مرا شاد ميکند... </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-113242242233019318?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1129932493230993332005-10-21T22:11:00.000+01:002006-10-22T19:54:05.488+01:00<a href="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/1600/mah%20v%20palang%201.jpg"><img style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/400/mah%20v%20palang%201.jpg" border="0" /></a> Jamileh Nedai Hooman Mofid in Mah va Palang of Bijan Mofid chiraz 1969<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112993249323099333?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1129391952937384822005-10-15T16:40:00.000+01:002006-10-22T19:54:04.474+01:00<div align="right">1996 women,cinema,politic تعريف سياسي سينماي ايران، كدام زن ؟؟ </div><div align="right">نگاه به سينماي امروز ايران دو مشكل اساسي دارد</div><div align="right">1- جستجو ، تحليل ، و شناخت نشانه هاي مبهم سينماي ايدئولو ژيك و مذهبي ايران . و مشكل اخير پست مدرنيسم . 2- </div><div align="right">تحليل و بررسي جديد از ارزشهاي سنتّي و فرهنگي كه در اذهان و رفتارهاي اجتماعي ، حكّ و ته نشين شده است . و حكومت فعلي ، به نحو احسن ازآن استفاده ميكند . 3-</div><div align="right">به دو نكته بالا بايد مشكلات اساسي و قديمي در فرهنگ ايران را اضافه كرد .خواست حكومتهاي مستبد، كه همواره ثبت تاريخ به نفع قدرت بوده است . و شاعران و اديبان غير از مدّاحي پادشاهان ، عرصه محدودي براي بيان انديشه داشته اند . گفتن از طبيعت و انسان خيالي ، زبان استعاره را وسعت داده بود . و محدوديت ديني و ممنوعيات جنسي هم نويسنده و شاعر را ازواقعيات جامعه دور ميكرد . مثلاً صحبت از كسي كه عاشقش هستيم از مشكلات اساسي بود و هست . ووقتي از معشوق كلامي به ميان ميآيد به سختي ميشود فهميد طرف زن بوده است يا مرد ؟ دوره هاي كوتاه شرايط دموكراتيك سياسي فرصت كافي به نويسندگان و شاعران نداد كه تكليف خودشان را با (تابوها ) ممنوعيت ها بخصوص ممنوعيت اخلاقي و رابطه زن و مرد روشن كنند . از آغاز مشروطيت تا انقلاب ، تجدّد طلبي باعث شد كه هنرمندان تئاتر و سينما ، بامطالعه و اجراي آثار منتج از مدرنيته ، تا حدودي امكان حضور پيدا كنند . امّا چون حكومت استبدادي بود ، مشكل آزادي و برابري خواهي ، تعريف سياسي پيدا ميكرد وحكومت به بهانهٌ اخلا لگري جلوي كار هنرمندان را ميگرفت . مثلاً نمايشنامه هاي شكسپير ، آنها كه مستقيماً داستان شاهان بود ، مثل ريچارد سوّم ، مكبث ، هاملت ، مشكل سانسور پيدا ميكرد . اما همه آثار ايبسن ، مولير ، چخوف ، پيرآندلّو ، لوركا ، برشت ، آنوي ، بكت ، يونسكو ، و غيره ... قابل اجرا بود . در سينما ، اولين فيلم موُلّف ايران ، جنوب شهر، ساخته فرّخ غفّاري توقيف شد و فيلمهاي ديگر مثل خشت و آينه و اسرار درّه جنّي ساخته ابراهيم گلستان ، آرامش در حضور ديگران ساخته ناصر تقوايي و بسياري ديگر ساخته شدند ، امّا از پخششان جلوگيري شد . اما در تمام اين آثار زبان استعاره بيش از جستجو براي فهميدن شخصيت وجود داشت . مثال مهم در استعاره گويي و كنايه گويي در تئاتر و سينما بهرام بيضايي ست . بيضايي به دليل شناخت عظيم از فرهنگ نمايشي ايران و شرق ، شيوه اش و نوع كارش ، هميشه به نوعي با اسطوره سر وكار دارد . در تئاتر براي ميزآن سن ، يعني حركت و ارتباط هنرپيشه ها بر صحنه ، از تعزيه ، نمايش اسطوره اي ، مذهبي و قديمي ا يران الهام ميگيرد . ودر سينما ، اسطوره ها، اشاره ها و مفاهيم بيشتر مشغله ذهني او هستند تا پيچيدگيها و واقعيتهاي اساني . بيشتر كساني كه اين روزها به دليل مميزي هاي ابلهانه و متضادّ ، اگاهانه يا ناشيانه راه اورا ميروند ، در بيان نمايشي، چه در تئاتر ، وچه سينما ، زياد موفق نبوده اند. .زيرا آزادي تدريس و درك مفاهيم و اشاره ها كه در فرهنگهاي قديمي وجود داشته اند ميسر نيست . و تقليد ندانسته و بكار بردن سنبليك علايم ، بي آنكه مفهومش حتا بر خود كارگردان روشن باشد ، قابل انتقال نيست . كاربرد اسطوره ها نزد خود بهرام بيضايي چنان كار شده كه اگر خود توضيح ندهد بر كسي روشن نيست . بخصوص چون موضوع زن از ممنوعيات شرعي ست بالكلّ كار و تحليل بر روي نقش زن در آثار بيضايي، درنا مفهومي محض باقي ميماند . در مورد فيلم باشو ، چند فمينيست ، نقش نايي زن فيلم را با اهميت و نمود واقعيت زن تحليل كرده اند . نايي ، نقش خيالي آناهيتا ، الهه روشنايي ست . وارتباطي به زن مستقل و رها شده ندارد. . آناهيتا خود قدرتي آسماني ست كه مظهر خوبي و مادري و شكيبايي ست . اگر خيلي بخواهيم جلو برويم ميتوانيم بگوييم زن خيال بيضايي ست كه مثل همهٌ فيلمسازهاي ميزوژين زن آسماني و خيالي را ميجويند ، چون از زن زميني و مستقل وحشت دارند . چون اين زن ممكن است در رابطه با مرد مقابل خواستهايي را طلب كند . فيلمساز ان ديگري چون كيميايي كه از طريق سينماي كلاسيك آمريكا حرفه و بيان سينمايي را آموخته بود ، سعي كردند با همان ساختمان ، نوعي سينماي رئا ليست ، كه مسايل اجتماعي و مشكل انسان جامعه امروزرا بر رسي ميكند ، بسازند. ، امّا در مورد زن دچار همان ممنوعيت اخلاقي جامعهٌ پدر سالار بودند . زن اجتماعي بهر حال براي آنها زن پاكي نبود . و گرفتاري هميشگي زن مقدّس مادر ، وزن نا پاك فاحشه در تمام آثار سينمايي از آغاز سينما در ايران به چشم ميخورد ، و امروز به طور وحشتناكتر و وخيمتري جريان دارد . وحشت از رابطهٌ جنسي و محروميت از آن در مردان جامعهٌ پدر سالار ما ، چنان نفرتي از زنان بر انگيخته است ، كه جز پيچيدن زنان در حجاب و حذف تصوير آنان و در واقع وجود انساني آنان ، راهي ندارند . تا آنجا كه موج عظيمي از زنان ايراني به نفي وجود خودشان كمر بسته اند و احساس گناه اززن بودن تا آنجا پيش رفته است كه بسياري از زنان مبارز و چپ ما هم زنيت خودشان را انكار ميكنند . مسئله حجاب ، كه اولين نكته اش ، انكار بدن است ، به بهانهٌ مسايل مهم ديگر اجتماعي و سياسي ، فراموش ميشود .سوٌال من اينست » اگر زن نتواند صاحب تن خود شود ، چطور ميتواند براي آزادي و برابري با مرد ، مبارزه كند .؟ « رابطه زن و مرد وفيلم و تحليل اين رابطه چه ميتواند باشد ؟ قبل از پرداختن به رابطٌه زن و مرد بر پردهٌ سينما ، بايد به مسايل فرهنگي ووضعيت روشنفكر و هنرمند در يك حكومت توتاليتر مذهبي اشاره كرد هانا آرنت در تحليلي كه از » شرايط انسان مدرن « منتسكيو دارد ، مي گويد : قوانين وضع شده كه در جامعه عمل ميشود ، تعيين كننده رابطه دو فرد است . « قوانين بيشتر بر روابط تاُثير مي گذارند ، تا ماهيت حكومت حاكم . كمبودهايي كه در قوانين موجود است . در روابط انسانها هم موُثّر است . دنيا اگر از قوانين بشري خالي شود ، به كوير تبديل خواهد شد . خطر رژيمهاي توتاليتر همين است . هدف اين رژيمها نابودي و تخريب روابط انساني ست . كوير سيستم هاي تو تاليتر از كوير ديكتاتور مستبد بدتر است . كوير فرهنگي كه حاكم مستبد بوجود آورده است ، فضايي دارد كه قابل زندگي نيست امّا براي حركتهايي كه از بد گماني و ترس مردم تغذيه ميشود ، جا يي ميگذ ارد . بدين ترتيب ميتوان گفت فضاي محدودي براي آزادي هست .مثلاً در رژيم شاه ، نمايشنامه كاليگولا نوشتهٌ آلبر كامو به كارگرداني آوانسيان ، وحشت و خفقان فاشيستي را نشان ميداد ، واينكه در چنين شرايطي اصلاً عشق و رابطهٌ عاشقانه بين زن ومرد ممكن نيست . يا اجراي ترس و نكبت رايش سوّم به كارگرداني بيژن مفيد كه گوياي روابط وخيم انسانها با هم ، در شرايط ترور و وحشت بود . مسئولين ساواك هر چند با شك وترديد به اين اجراها مينگريستند و به همهٌ گروه از هنرپيشه و كارگردان و مسئول فنّي مشكوك بودند و كوچكترين حركات مارا زير نظر داشتند و مترّصد بودند كه با كوچكترين لغزشي مارا ببرند به آنجا كه عرب ني انداخت ، اما اجراي چنين نمايشهايي با اميد اينكه به شخص شاه و حكومت بر خورد مستقيم ندارد ، ممكن بود . امّا رژيم توتا ليتر كه با ترور حكومت ميكند ، نه تنها نابود كننده هر نوع آزادي ست ، بلكه نابود كنندهُ بيان ترس وبدبيني ست و هر حركتي را فلج ميكند . نگاه كنيد به وضعيت وخيم تئاتر امروز ايران . مي پرسيد اهرمهاي حكومت توتاليتر چگونه عمل ميكند ؟اين اهرمها ، روابط انساني را نابود ميكند و با بر انگيختن نفرت و خشم بين انسانها ، كمترين فضاي تنفّس رااز بين ميبرد . رژيم توتاليتر باايجاد يك رابطه آهنين و بسته بين انسانها ، چنان فشاري بر روان و تفكّر آنها وارد مي آورد كه انسانهاي متفاوت ، محو ميشوند و انساني واحد و غول آسا ، يك رنگ و يك زبان ساخته ميشود و بر محيط ، محاط ميشود</div><div align="right">آيا در شرايطي كه مجموع معني مجموع را از دست داده است ، و فضاي بين انسانها نابود شده است ، يعني فضاي باز سياسي و تفكّر از بين رفته است ، ميتوان توقّع داشت كه فرد تنها ، كليد تعقّل را بيابد و در كوير گلي بروياند ؟. اوّلين هدف رژيم توتاليتر ، براي تسلّط كامل بر جامعه ، گوشه نشين و خاموش كردن فرد خلّا ق است . يعني قبل از قدرت گرفتن كامل ، خلّاقيت فرد ي را بايد بكشد . </div><div align="right">رژيم توتاليتر بايد تا خصوصي ترين و دروني ترين وجود فرد نفوذ كند و روش اخلاقي و رفتاري اورا تعيين كند.. گوشه نشيني و خاموشي فرد در اين شرايط ، از او انساني افسرده و منفعل مي سازد ، انساني كه از خود اراده اي براي سازماندهي زندگي و سرنوشتش ندارد ، تصميم گيري سياسي و اجتماعي برايش بي معني ست .انسان در چنين جامعه اي ، به پايين ترين حّد انساني سقوط ميكند و كاري كه انجام ميدهد حدّاقل توان اوست ، نه خلّاقيت انساني و همه تواناييش . زيرا خلّا قيت ، اصلاً قدغن است رژيم امر كرده است كه اميال و خواستهاي اصولي نظام به رشتهٌ تحريرو تصوير كشيده شود و تخطّي از اين اوامر گناه كبيره ، غرب زدگي ، و رفتار روشنفكري ست . خطر ديگر اين تنهايي تحميل شده ، كه رابطه با ديگري ودرك ديگري و رد وبدل كردن فرهنگي را نفي ميكند ، پناه به افسردگي و بيان الكن و اشفتهٌ افسردگي ست . در هنرهاي جمعي ، مثل فيلم و تئاتر ، نمايش رفتار آدمها و نوع زندگي واقعي خلقها و ملل متفاوت و مختلفي كه دنيا را مي سازند ، ضروري ست . نمايش پيچيدگيهاي درون و بيرون انسانها ، هويتّ فردي و جمعي را مي سازد . فرهنگ را آدمهاي مختلف و متفاوت ، ميسازند ، اين واقعيتي ست كه نميتوان نفي اش كرد .فرد هم شكل و كاملاً تعريف شدهُ رژيم توتاليتر نه تنها كم كم اعتماد ش از خود سلب ميشود ، ازدنيا هم كناره ميگيرد و ديگر به تغيير آن اميدي ندارد . بحران تفّكر ، حاصل چنين شرايطي ست . آدم محزون فكر ميكند كه عاطل وباطل است و به درد اين دنيا نميخورد . آدم محزون فكر ميكند كه از طرف ديگران طرد شده است .آدم محزون فكر ميكند كه هويتش را از دست داده است . آدم محزون از خود نفرت دارد . همه اين احوالات ، مقدّمه بي مصرف شدن كامل است ، انسان رژيم توتاليتر ، .انساني ست كه ميشود بر او قالب شد . روشي كه نازي ها فهميده بودند و بنياد گرايان ماهم ، دقيقاً ميدانند ، به كدام راه ميروند . در اين شرايط حزن ، انسان نه تنها از حضور ديگري غافل است ، از حضور خود هم غافل و بيگانه ميشود . - در كوير رژيم توتاليتر ، عشق و رابطه عاشفانه كه منوط به كلام است ، به رابطهٌ محدود جنسي تقليل پيدا ميكند . </div><div align="right">در كوير ، آدم راضي آن كسي ست كه به همه چيز بي اعتناست ، قدرت عمل را از خود سلب كرده است . نه فكر ميكند ، نه قضاوت ميكند ، نه از چيزي انتقاد ميكند . و در در خدمت ضدّ انساني شدن شرايط است . توتاليتاريسم ، نه تنها انسان را از فهم و زندگي با ديگري ، محروم ميكند ، بلكه از او موجودي فاقد تفّكر ميسازد ، موجودي كه اصلاً نياز فكر كردن ندارد. و در نتيجه نياز عمل كردن . وقتي جامعه اي از تفّكر محروم ميشود ، ديگر تشخيص خوب و بد ممكن نيست . محروم شدن و رها كردن زندگي سياسي ، رها كردن و پشت كردن به انديشه است . پشت كردن به انديشه ، رها كردن جامعه و سپردن آن به قوانين و رفتار ضدّ انساني ست . درين شرايط چگونه ميشود به دنيايي نو و انساني انديشيد ؟ درين شرايط از كدام رابطهٌ زن و مرد ميشود سخن گفت ؟ درين شرايط ، در رابطه ها فقط سوٌ تفاهم وجود دارد . نفرت از يكديگر بخصوص مردان از زنان و وحشت تنها ماندن تنها مسئله مورد بحث است . مردها فقط حدّاقل رابطه ، يعني رابطه جنسي در چار چوب قوانين اسلامي را ميتوانند طلب كنند . و زنان مطيع و خاموش ، و در نتيجه محزون ، بايد قوانين اخلاقي و عرف وشرع تحميلي راتحمّل كنند . سياست گذار رژيم توتاليتر براي هر امر اجتماعي قوانيني تعيين كرده است ، كه جز از خود بيگانگي و ترس و وحشت از ديگري ، رابطه اي ممكن نيست . براي درمان سوُ تفاهم ها و حزن وفرسودگي موجود ، شايد كمترين توقّع و حركتي كه ميشود به آن اميد داشت ، خواست و رعايت حقوق بشر است . </div><div align="right">بايد براي جهاني مبارزه كرد كه انسانهاي برابر و آزاد كنار يكديگر ، بي ترس و وحشت زندگي كنند . سينما اما در جامعه يي كه حكومت توتاليتر ساخته است ، چه نوع فيلمي ميشود ساخت ؟ آيا ميشود از آزادي درون و خواست انسانها و پيچيدگي روابط آنها حرف زد ؟ در نگاه و تحليل يك كار هنري نميتوانيم بيان شخصي مان را از ارزشهاي موجود وارزشهايي كه باآن تربيت و رشدكرده ييم رها كنيم .در تحليل كار هنري اگر فقط به فرم و زيبا شناسي محض بينديشيم ، وبيان شخصي مان را، از محيطي كه در آن زندگي ميكنيم ، جداكنيم ، تمام امكانات درك و تاُثير بر تحوّل را از دست داده ايم - يك فيلمساز نميتواند فيلمي بسازد كه ربطي به تفكّر او و ارزشهايي كه در آن زندگي ميكند نداشته باشد . او حتا براي ساختن يك فيلم از يك داستان خيالي ، به ابزار زبان و ارزشهاي جامعه نياز دارد . يك فيلمساز از واقعيتهاي جامعه الهام ميگيرد نه از آسمانها اگر هنرمند فيلمساز يك گوشه از جامعه و فرهنگ موجود را انتخاب ميكند و با تغيير و آب و رنگ دادن به آن ، چيز ديگري ارائه ميدهد ، باز هرچه بخواهد هنر به خرج دهد باز گوشه اي از ذهن خود و گوشه هايي از جامعه يي را كه در آن زندگي ميكند بر پرده خواهد آورد . به چند نكته اشاره كنم . سينما زبان و قوانين خودش را دارد ، هر تركيبي در يك تصوير بيان درون آن مجموع ، يعني فيلمنامه نويس، كارگردان ، فيمبردار ، صدابردار، ، هنرپيشگان ، تدوين كننده ، و گروه فيلمسازي ست . تنها در روابط نا سالم و سلطه جو ، يك نفر ، يعني كاگردان ، مسئول تفكّر فيلم است . در ايران ، به دليل سنّت استبداد ، كارگردانهاي معدودي موفق شده اند كاري گروهي بيافرينند . </div><div align="right">سينما ، كه هنر هفتم ناميده ميشود ، به دليل استفاده از ادبيات، تئاتر ، نقٌاشي، شعر و موسيقي و بقيه هنر ها ،از آغاز تا امروز ، به دليل نمايش در سالني بزرگ و تاريك بر ذهن تماشاگر چون نوشتاري مرئي و نامرئي عمل ميكند . سينما در عصر حاضر ، هم وسيله است هم هدف .هم آموزنده رفتار است ، هم نشان دهنده راه . امّا اگر تصّور كنيم ، كه سينما نمايش واقعّيت يا آينه واقعيتيي ست كه زماني اتّفاق افتاده است يا ميتواند اتّفاق بيفتد ، اشتباه ميكنيم . سينما واقعيت را دوباره بازسازي و صحنه چيني ميكند و با زبان و علائمي كه دارد نا ديدني را ديدني و با ثبت آن تاريخي ميكند.. فيلم هاي آرشيوها، فيلمهاي خبري ، و فيلمهاي مستند ، بر خلاف ادّعا يي كه دارند ، ثبت واقعيت نيستند . در نما گذاشتن و تداوم تصوير ،ساختماني به بيان تصوير ي ميدهد كه مقدار زيادي از واقعيت خود به خود كنار گذاشته ميشود . در عصر حاضر ، سينما در هر امر شخصي و عمومي دخالت دارد و تقريباً ديگرهيچ موضوعي نيست كه نشود ازآن فيلم گرفت يا تبديل به فيلمش كرد يا در يك فيلم مورد بحثش قرار نداد.. سينماي مبارز ، سينمايي كه روزگاري سخت برايش كوشش ميشد ، ديگر امروز به سختي ميتواند در خدمت ايدئولوژي بخصوصي باشد . ، امروز ديگر ، همهُ نشانه ها ، علايم ، و كد ها شناخته شده است .همه تبليغ ، يا ضدّ تبليغ ، تربيت كردن و منافعي كه يك گروه سياسي يا يك ايده سياسي به سينما تحميل ميكرد ، ديگر جايي در سينما ندارد . در واقع سينما ، بيشتر از ايدئولو ژيها عمر كرده است . ( آيا اين به آن دليل نيست كه خود سينما به دليل دخل و تصّرف در واقعيت و تاريخ همه چيز را به روٌيا و توهّم تبديل ميكند.؟ ) سينما ي امروز دنيا موفق شده است ، همهُ نكات مبهم را كشف ، بازبيني و تحليل كند . سينما بر تفكّر ديني اثري ا عميق گذاشته است .سينما احكام را دگرگون كرده است . سينما موفّق شده است ، هر امري را وارونه جلوه دهد و شعارهاي دروغ را بر ملا سازد . فناتيسم و باورهاي ديكته شده به طور مضحكي در سينما بر ملا شده اند. سينما به همه چيز شك وترديد دارد ديگر تعيين اصول و شرع و دستورات از بالا ، در سينما عملي نيست . تماشاگر سينماي امروز ، جلوي پرده ، با تمام ميل و توانش در حادثه و داستان روي پرده شركت دارد .تماشاگر ، نه تنها همراه ، بلكه عا مل موٌثّر و عمل كننده يك فيلم است . با شروع فيلم ، ديدن آنچه بر پرده ميگذرد ، فرو رفتن در روٌيا و داستان است . آدم آرزو ميكند جاي يكي از قهرمانهاي فيلم قرار بگيرد .. امّآ كم كم روُيا ادامه پيدا ميكند و خواست عميقتر ميشود و ميل اوّل تبديل به خواست و نياز شديد ميشود . عشق به سينما اين طوري تماشاگر را گرفتار ميكند .و لذّت حاصل از آن ، چنان است كه تماشاگر ، با آگاهي به اينكه همه اين روُيا فريبي بيش نيست و واقعيعت ندارد ، چنان ميل اسارت شديد است كه ميخواهد با تمام وجود ، اسير آن دام و بعد اصلاً خود دام شود . سينماي ايدئو لوژيك با تعيين كردن رابطه هاي بر پرده و ممنوعيت ها ، در واقع براي روُياها و نيازهاي همه انسانها، مي خواهد تصميم بگيرد.. سينما ، با اينكه نتيجه خلاقيت كارگروهي ست ، ( فيلمنامه نويس ، گارگردان ، فيلمبردار ، صدا بردار ، بازيگر ، تدوينگر ، صدا گذار) بر خلاف هدف هر ايدئولوژي سياسي كه جمع را در نظر دارد ، < هنر جمعي > نيست . حتا ميشود گفت < وسيله ارتباطي جمعي > هم نيست . فيلم با تما شاگر به تنهايي و متفاوت با ديگري رابطه بر قرار ميكند . تمام فعل و انفعال فيلم ديدن و تاُثيري كه بر شخص ميگذارد ، تاُثير بر درون ، و بر بطن شخصيت يك فرد است . فيلم با تماشاچي ها ، يكي يكي و جدا جدا رابطه بر قرار ميكند و در واقع در خلوتِ دو به دو . بين فيلم و شخص ، تما شاگر عضوي از بازي بزرگ است و آنچه بر پرده ميگذرد ، تجربه درون و فكري تماشاگر هم هست .بدين ترتيب پرده و آنچه بر آن است دو معنا دارد ، آنچه بر پرده عيان است و آنچه پرده پنهانش كرده است .در اين دو گانگي معاني ، دخل وتصرّف مشكل است و استفاده آگاهانه و معقولانه براي تبليغات تفكّر خاصّ بي معني ست و عملي نيست و خيلي اوقات اثر عكس دارد. . چون پيام فيلم به دوست و دشمن يكسان منتقل ميشود . يك فرد در مقابل يك فيلم اصلاً جبهه اي ندارد .ممكن است قهرمان خوب همانقدر محبوب شود كه قهرمان بد . هيچكس نميتواند از قبل تعيين كند كه تماشاگر كدام طرف را خواهد گرفت ، در تاريخ سينما شياطين و غولهاي زيادي داشته ايم كه محبوب واقع شده اند . نقشهاي زنان ، هميشه براي لذّت و ذهن مردان نوشته شده و بازي شده است . امروز زن ايده آل جمهوري اسلامي ، ايده آل مردان ديگري كه تفكّر متفاوتي هم دارند ، هست .مثل فيلم < زير درختان زيتون >ساختهٌ كيارستمي . خميني ، سياستگزاران فرهنگي ايران ، بعضي از مردهاي مبارز كمونيست ، بعضي از زنان خود باختهٌ طرفدار پدر سالاري همه ، با يك نگاه ، زن مطيع وپارسا ، دستيار كارگردان ، وزن خاموش و روستايي و قابل تصاحب را دوست دارند . با توجّه به نكتهٌ بالا ميتوانيم بگوييم » سينما هنر دموكراتيك است « نميدانيم تماشاچي به كه راُي خواهد داد . در فيلم ام از فريتز لانگ ، رل قاتل بچّه ها را يك هنرپيشه مشهور < پيتر لور > بازي ميكند . نوع ميزآن سنِ فريتز لانگ و بازي پيتر لور چنان است ، كه در صحنه آخر كه به نوعي دادگاه خلقي براي قاتل تشكيل شده است ، تماشاچي نميداند به كه راٌي بدهد ؟ تماشاچي نميداند بايد جامعه اي چنين خشن و گسيخته را محكوم كند ، يا مردي كه مريض رواني ست و چنين جامعه يي اورا به وجود آورده است ؟ با توجّه به اهميت تماشاگر ، فيلم ايدئولوژيك گاهي به توهّمات ذهني واميال خفته و دروني اوجواب ميدهد . به اين دليل بسياري فكر ميكنند سينماي ايران در شكل اسلامي اش پيشرفت زيادي كرده و زن سكسي قبلي كه معمولاً فاحشه بود ، امروز با چارقد و چاقچور زن روٌيايي همهٌ مردهايي ست كه آرزويش را دارند . نسرين بصيري در سخنراني اش در كنفرانس بنياد پژوهشهاي زنانِ پاريس ، معتقد بود با حذف زن سكسي در سينماي ايران ، زنان به نقشهاي جديدي دست يافته اند . فقط نگاه كوتاه و سرسري به هر كدام از فيلمهاي بعد از انقلاب نشان ميدهد كه زنان همان رل قديمي و هميشگي شان يعني مادر نمونه و زن خانه دار را دارند . و جز راضي كردن مرد مقابل و مسئولان رژيم نقشي برايشان نوشته نشده است .از زنهاي اسطوره اي و ذهني بهرام بيضايي بگذريم . امّا همين سينما كه آرزوي ديني شدنش را دارند ، چون روٌياي آنها كه به وسيله سينما ميخواستند انقلاب كنند ، به كابوس تبديل شده است . چون بازي سينما ، اعتماد به نفس دادن به تماشاچي ست . نه مريد و برده كردن او . زن و سينما در مورد نقش زن در سينماي امروز ايران ، چند سوٌال مطرح ميشود : سوٌال از بازيگران زن آيا زنان هنرپيشه با نقشي كه بازي ميكنند ، هم ارز هستند ؟ آيا نقشي كه به آنها محوّل شده آنها را از انسان بودنشان تنزّل داده است ؟. آيا شباهتي بين زندگي شخصي و نقش روي پرده هنرپيشگان زن وجود دارد ؟ آيازنان بازيگر ، بر پرده تقدير اجباري و سرنوشت زن ايراني را بازي ميكنند ؟ آيا زن هنرپيشه ميتواند مهر شخصيتي و درك خودش از نقش را، بر نقش بزند ؟ آيا ميتواند نقش را چنان بپيچاند كه نقش ديگري جز آنچه براوتحميل كرده اند ، بيافريند ؟ آيا ميتواند در خفاي نقش ، دور از چشم سانسورچيان و كارگردان مرد يا گارگردان زني كه خود مجبور به اطاعت كوركورانه وانديشه مردانه است گوشه يي از شخصيت مستقل زني را بگنجاند ؟ آيا ميتواند به زن تماشاچي درد اين زن نمايشي و فرمايشي را كه نه اوست و نه زني كه در جامعه پدر سالارانه و مردانه ، گم شده است ، نشان دهد ؟ آيا زن بازيگر ، حتا در لحظهُ نايابي در يك نما از فيلم ميتواند نكته اي از درون انساني خودش ، يا نقش را بنماياند - مي دانيم بازيگراني ازين دست كه ميتوانند به اين نكات آگاهي داشته باشند ، يا چون سوسن تسليمي بالكّل ممنوع البازي شده اند يا چون گلچهره سجّاديه و فهيمه راستكار و چند تن ديگر به بازي در محدودترين نقشها محدود شده اند . و متاُسّفانه بازيگران جوان كه اصلاً تربيت بازيگري ندارند متاُسّفانه كارشان در سطح نقشي كه به آنها محّول شده باقي ميماند. . سوٌال از تماشاگر زن آيا تماشاگران زن ، چون تماشاگران مرد ، ارزشهاي پيشنهاد شده بر پرده را مي پذيرند و از آن لذّت ميبرند ؟ آيا در مقابل آنچه به آنها ارائه ميشود برانگيخته ميشوند و عكس العمل نشان ميدهند؟ آيا زنان هم درين تنفّر همگاني < ميزوژين > از زن كه دايم تبليغ و عمل ميشود شريكند ؟ آيا زنان در موفقييت يا شكست يك فيلم و ارزشهايي كه پيشنهاد ميكند تاُثير دارند ؟ كافي ست به نشريات زنان و مباحثش نظري بيندازيم . در نشريات زنان قرار است كه ببينيم ، زنان خودشان ، كدام جا ؟ كدام نقش ، كدام هويت ، كدام تغيير احتمالي را در زندگي شخصي و اجتماعي شان ، طلب ميكنند ؟ متاٌسّفانه عميقتر كه نگاه كنيم ميبينيم ، به هر دليل ، از غر زدن خجولانه ، وتاٌييد آنچه هست ، پيشتر نميروند . سوُال آخر چه رابطه ُ متقابلي بين تماشاگر و فيلم وجود دارد ؟ چطور ميشود اين نكات مخفي و پنهان فيلم را كه بر ذهن و درون تماشاگر اثر ميگذارد پيداو تحليل كرد و براي تغييرش كوشيد ؟ آيا سينما فقط ظبط كننده روابط است يا اصلاً در روابط انسانها و بخصوص در رابطه و اقعي زن و مرد تاُثير ميگذارد ؟ اگر از تغيير و تحوّل سينما بحث ميكنيم ، بايد ببينيم سينما در كدام جهت تغيير يا تحوّل پيدا كرده است و ميكند ؟ آيا جواب زنان و مردان به اين سوُالها متفاوت است ؟ بايد ديد آيا زنان و مردان تعريف متفاوتي از تغيير و تحوّل دارند ؟ كسي كه از فيلم ديدن عشق ميكند ، نميتواند به اين نكات بي اعتنا بماند . اگر نگاهي به نمايش فرم وبدن زن و لباسهايي كه در تاريخ سينماي ايران روز به روز پوشيده است ، بيندازيم ، استفاده سياسي قدرت حاكم با تفكّر پدر سالارانه از زن را ميبينيم . درين زمينه هنوز درباره فيلمهاي ايراني كار نشده است . به دليل اينكه در هيچ زمينه فرهنگي هنوز بحث و تحليل ، از نگاه و ارزشهاي پدر سالارانه رها نشده است . يكي از مشكلات اساسي پدر سالاري ، باز سازي دايمي رابطهُ پدري ست . هنوز درايران فاصله سنّي خيلي زياد بين زن و مرد براي ازدواج حلّ نشده و اصلاً هنوز به سوُال گذاشته نشده است . با اينكه در سنّت ، زنا با محارم ممنوع است ، ازدواج مردي كه با دختري ، گاهي حتّا جوانتر از دخترش ازدواج ميكند طبيعي ست و بخصوص رفتار پدرانه مرد با زنش هم كاملاً طبيعي و معمولي ست . ما هنوز بحث لذّت جنسي با بچّه را كه از نكات مهّم رابطهٌ دو انسان است ، حتّا در خلوت نميتوانيم مطرح كنيم اگر كمي دقيقتر به اين تفّكر پدرسالارانه سازماندهي شده نگاه كنيم ، ميبينيم موضوع فيلمها و روابطي كه در آن جريان دارد فقط از سنّت قديمي و هميشگي پدرسالاري در ايران سرچشمه نميگيرد ، بلكه بيش از سنّت، از تفكّر جديد ضّد زن و ارتجاعي مذهبي ، كه روز به روز با زن ستيزي بيشتر ، بر همه چيز چنگ انداخته است ، همراه و هم آهنگ است . همه فيلمسازان از زن و مرد همراه با سياست گذاران فرهنگي ، ارزشهاي قدرت پدرسالارانه را در شكل و اخلاقِ فئودالي ، و نظمِ سرمايه داري و هويت ملّي و ناسيوناليستي ، نه تنها بيان ميكنند ، بلكه كم كم بر ذهنها چنان حاكم كرده اند كه كمتر كسي خطر و تهديد آهسته ، آهسته و خفته ُ ضدّ انسان كردن انسان را ميبيند . همگوني و هم انديشي ، تنها كوشش سياستگذاران فرهنگي ايران است . - امّآ اگر فقط به داستانهاي فيلمهاي امروز نگاه كنيم ، با تمام فشارها و ارزشهايي كه به فيلمساز ، تحميل ميشود ، ميتوانيم بگوييم كه بايد اين داستانها كه تبديل به فيلم ميشود ، ربطي هم به اوضاع فعلي داشته باشد. يك روزي اين داستانها به تاريخ خواهد پيوست و سندي براي مطالعه وضع فعلي و تفكّر حاكم بر جامعه فعلي خواهد شد . من فكر ميكنم تغييرات سياسي اساسي بعد از انقلاب ، يعني تغيير حكومت ديكتاتور به حكومت توتاليتر ، بر بيان سينمايي و داستانهايي كه تعريف ميكنند اثر اساسي گذاشته است .و تخيلات و تعريف فيلمسازان هم تغيير كرده است . - آيا آنچه بر پرده ميبينيم ، نتيجه فشاري ست كه بر مردم وارد شده است ؟ فشاري كه در زندگي روزانه و تطبيق خود ، با شرايط تحمّل ميكنند ؟ اگر بگوييم سينما نشاني از واقعيت جامعه ندارد ، پس بايد بگوييم كه ربط به ذهنيت و تخيلات آدمهايي كه فيلمها را ميسازند دارد ؟ اما گفتيم ، نهاني ترين امر خصوصي وعمومي ترين مسئله اجتماعي از طريق ذهن فيلمساز بهم ربط پيدا ميكند . نكته شگفت انگيز اينكه ، انچه در داستانهاي فاميلي فيلمها روي ميدهد وآنچه در جامعه ميگذرد ، همه تاكيد كننده ارزشهاي پدرسالار است . آن روابطي كه بين ولي فقيه و دولت ميگذرد ، بين آدمهاي جامعه و زن و مرد هم ميگذرد . به معناي ديگر آنكسي كه فيلم را ميسازد و آنكس كه فيلم را تماشا ميكند ، << اگر نخواهيم بگوييم جوّ سازي فرهنگي و تاُثير آن >> ، مغبون و شيفته و فريفتهُ گفتار و پندارو كردار ارزشهاي پدر سالاراست . ارزشهايي كه در زندگي فردي و اجتماعي چنان خانه كرده اند كه بدون آنكه متوجّه باشيم ، مدافعش هستيم . نكته ديگر اينكه تمام فيلمها ، سازاندگانشان چه زن باشد ، چه مرد ، درهمان ارزشهاي پدرسالار ، نگاه مردانه راگاهي با مهرباني، و گاهي باتحقير و خشونت اعمال ميكنند.. و راه ديگري هنوز پيشنهاد نشده است </div><div align="right">مشكل اساسي تحليلِ سينماي ايران و نقش زن در آن ، مشكل تمام تابوها و ممنوعيت هاي اخلاقي يي ست كه در جسم وجانمان لانه كرده است . چون هنوز ماخود را از طبيعي بودن و معمولي بودن اين روابط نجات نداده ايم . فرهنگ ما هنوز براساس اين ارزشها عمل ميكند . تا رابطه ها به صورت سوء تفاهم باقي ست ، ازهمين روابط طبيعي ارزشها ي رژيم توتاليتردفاع خواهيم كرد و زاويه ديدمان در همين حدود ، محدود خواهد ماند . - اين گسيختگي كه در روابط زن و مرد ديده ميشود ، پس زمينه اي تاريخي دارد .بايد با نگاه دقيق و شكافتن كدهاي پنهان و پيداي آن ، به بحث و تحليل پرداخت و به شيوه يي ديگر و واقعاً دموكراتيك ، خواهان تغييرشان شد . 1-</div><div align="right">نگاه كنيد به خاطرات زندانيان سياسي و سعي حاج داود ها در شكستن و عوض كردن هويت انساني زندانيان </div><div align="right">2-</div><div align="right">خميني دريكي از نطقهاي اوليه خود گفت » روشنفكران در حكومت اسلامي سه راه بيشتر ندارند ، يا از مملكت بروند ، يا خفه خون</div><div align="right">بگيرند ، يا خود كشي كنند ؟ « جالب است كه نكتهٌ آخر موضوع فيلم آخر كيارستمي ست . او با انتخاب اين موضوع با خميني اختلافي ندارد ، چون هميشه گفته است در هر شرايطي همين فيلمها را ميسازد . كيارستمي با ساختن اين فيلم ، هر چند كه نظر سانسورچيان را رعايت كرده است ، امّآ حقيقت خرد شدهٌ خويش به عنوان روشنفكر، در يك حكومت توتاليتر راهم بيان ميكند . 3 - </div><div align="right">نگاه كنيد به مباحث نشرياّت ايران در بارهٌ صيغه ، ترويج فحشاي قانوني و .ضرورت صيغه براي حفظ اخلاق جامعه . 4 - </div><div align="right">در ميز گرد زندانيان سياسي در كنفرانس هشتم بنياد پژوهشهاي زنان ايران ، خواست زندانيان حاضر در جلسه ، لغو شكنجه و اعدام و زنداني عقيدتي بود . 5- رومن جاكو بسون 1928. ص 57 6 - لوسين گلدمن 1971 . ص 62 7 - كريستيان متز 1973. ص 60 8 - </div><div align="right">واروژ كريم مسيحي با فيلم » پردهٌ آخر « بهروز افخمي با فيلم » عروس « و محمّد رجب نيا » به خاطر همه چيز « كه كريم مسيحي و رجب نيا ، موفق نميشوند فيلم ديگري بسازند و بهروز افخمي بالكلّ شيوهٌ كارش را تغيير داده است . 9 -</div><div align="right">در فيلم ماديان كه اوايل انقلاب ساخته شده است . به گفتهٌ بازيگر فيلم سوسن تسليمي داستان فيلم را عوض كردند و مسئول ايده لوژيك در تمام جلسات فيلمبرداري حضور داشت . داستان فيلم حكايت مادر بيوه ايست كه دو بچّه دارد و برادر او كه سرپرست خانواده است ، براي بهبود شرايط مالي خانواده دختر نا با لغ خواهرش را بر خلاف ميل او ، به عقد مردي شصت ساله در مي آورد . آخر فيلم ، دختر بچّه پس از يك سال ، با يك بچّه به بغل به ديدن مادرش ميرود . مادر كه آيندهٌ دختر كوچكش را سياه ميبيند ، در سكوت بايد اين شرايط را تاٌييد كند و خوشحال باشد ( به خواست سانسورچيان عقيدتي ) به تعريف سوسن و كارگردان فيلم علي ژكان ، فيلمبرداري اين صحنه دردناكترين لحظهٌ كار آنها بوده است ، چون هيچكدام به آنچه انجام ميداده اند ، اعتقاد نداشته اند . داستان اصلي فيلم برملا كردن و زير سوٌال بردن شرايط ازدواج و معاملات پولي بر سر بدن زن و دختر بچّه ها بوده است . 10 -</div><div align="right">منظورم نشريات داخل كشور است . اين نشريات براي توجيه شرايط زنان ايران بيشتر وقتها مطالبي از وضعيت زنان در كشورهاي غربي چاپ ميكنند كه ثابت كنند ، فقط شرايط فكر شده در اسلام سياسي نجات دهندهٌ زنان جهان است . 11-</div><div align="right">نگاه كنيد به مطلب من ، سينماي ديني انقلاب اسلامي ، سايهٌ واقعيت . شماره 6 سينماي آزاد. در اين مقاله مفصّل به تحليل فيلم » روسري آبي « ساختهٌ رخشان بني اعتماد پرداخته ام . فيلم داستان يك كارخا نه دار است كه در غياب دختر كوچكش ، شبها در رختخواب به ياد او بالش را بغل ميكند و حرفهاي عاشقانه ميزند و در نتيجه ،دختر كارگري را كه همسّن دخترش است صيغه ميكند تا ميل جنسي را كه به دخترش دارد با دختر ديگري به همان سنّ رفع كند . بد فهمي ازين فيلم تا آنجا پيش رفته است كه منتقدين فكر ميكنند اين فيلم دربارهٌ دختر كارگر است . و تا آنجا كه سردبير نشريهٌ مجّله ٌ زنان خانم شهلا شركت مدّعي ميشود دختر كارگر براي تغيير شرايط مالي اش و كار كارگري بهتر است صيغهٌ اين حاج آقا شود . و در واقع تن فروشي زن و بخصوص تن فروشي دختر هاي جوان را توصيه ميكند . 12-</div><div align="right">يادمان باشد كه آقاي خاتمي رييس جمهور جديد ، وقتي وزير ارشاد بود ، خودش چنان گرفتار سياستهاي فرهنگي شد كه با وجود سر سپردگي به رهبر و اسلام سياسي مجبور شد استعفاء بدهد .در مورد هم انديشي و همگوني ، حوزهٌ انديشه و هنر اسلامي، دايم كنفرانس و سمينارِ هم انديشي تشكيل ميدهد . اخيراً خانم فاطمهٌ رفسنجاني ، مسئول انجمن همبستگي زنان ، با كمك يونسكو ، سميناري سه روزهٌ هم انديشي بين المللي ، در مورد نقش زن در سينماي معاصر تشكيل داد. گزارشي دست و پا شكسته و مقالاتي بيش از حدّ همگون طلب و توتاليتر پسند . در شمارهٌ دهم نقد سينما ، كه از انتشارات حوزهٌ انديشهٌ اسلامي ست ، چاپ شده است . جالب است كه تعريف شركت كنندگان فرانسوي از سمينار كه در پاريس ملاقاتشان كردم و فرمايشات خانم رفسنجاني ومجلّهٌ نقد فيلم از زمين تا آسمان فرق دارد . مسئولين مجلّه و خانم رفسنجاني در مردم فريب و همگون انديشي تا آنجا پيش رفته اند كه از قول كاترين بريا ، كه به عنوان زن فيلمسازي كه از نگاه زنانه ، اروتيسم ، يعني صحنه عشق ورزي را در فيلمهايش مطرح ميكند ، نوشته اند ، » بايد مرز مشخًصي براي اخلاق تعيين كرد « در حالي كه تمام بحث او فرق پورنوگرافي و اروتيسم است .درين مورد مفصّل در مطلب ديگري كار كرده ام. 13-</div><div align="right">در فيلمهاي فرانسوي ، زمان اشغال نازيها ، شاهان و مردان بر سر قدرت ، نشانه هاي قدرت پدرسالار ، نا توان ، بي عرضه</div><div align="right">و بي كفايت بودند و كار زنان خارج از خانه به دليل غياب مردان تشويق ميشد امّا درست بعد از جنگ ، زن مستقل و كارآمد در جامعه براي جامعه پدرسالار خطرناك جلوه داده ميشد. . و مردان دوباره به نقشهاي قهرمانه و پدرانه شان برگشته بودند . 14 -</div><div align="right">نرم و آرام ، كيارستمي ، خشن و فاشيست ، مخملباف اين متن را سال 1996نوشته ام </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112939195293738482?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1129041984665834092005-10-11T15:41:00.000+01:002006-10-22T19:54:04.411+01:00<a href="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/1600/M-J-B%20copy1.jpg"><img style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/400/M-J-B%20copy1.jpg" border="0" /></a> Bijan Mofid Jamileh Nedai Mazda Mofid 1969 Tehran<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112904198466583409?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1129040634169783182005-10-11T15:09:00.000+01:002006-10-22T19:54:04.350+01:00<div align="right">زند گينامهٌ جميله ندايي ( خلاصه) در تهران متولّد شده ام . در تهران ، لندن و پاريس درس تئاتر و سينما خوانده ام</div><div align="right">.</div><div align="right"> كار تئاتر را از دبيرستان شروع كرد م.سال 1342.شمسی. با گروه هنر ملّي ، اداره تئاتر ، آتليه تئاتر ، برنامهٌ دوّم راديو تهران و گروه بازيگران شهر كار كرده ام . از اعضاي موٌسّس آتليهٌ تئاتر هستم. اوّلين برنامه ما " شهر قصّه" دو سال در سالن پيش آهنگی در خيابان شهباز. پنج اجرا در جشن هنر شيراز 1347 . سه ماه در تئاتر بيست و پنج شهريور. يکسال در سالن مجله اطلاعات بانوان..و پنج اجرا در شهرهای جنوب..سال </div><div align="right">1348نمايشنامه ماه و پلنگ ..اجرا کارگاه نمايش وجشن هنر شيراز1349. در نمايش شهر قصه نقش گوينده و درنمايش ماه وپلنگ نقش ماه رابازی کردم... از اوّلين تا آخرين روزهاي كارگاه نمايش كه مركز تجربه هاي جديد در تئاتر بود ، در سمتهاي مختلف نمايشي ( كارگردان ، دستيار كارگردان ، هنرپيشه ، مسئول صدا ، مسئول نور ) كار كرده ام . چند کار: نمايش جان نثار دستيار کارگردان ..نويسنده و کارگردان بيژن مفيد نمايش ترس و نکبت رايش سوم دستيار کارگردان نمايش صغرادلاک هنرپيشه اول نويسنده اسماييل خلج نمايش کاليگولا دستيار کارگردان،بازيگر کارگردان آربی اوانسيان نمايش انسان حيوان تقوا بازيگر کارگردان آربی اوانسيان ضبط صدا : چند نمايشنامه تنظيم بيژن مفيد از متون تعزيه و داستانهای شاهنامه در فستيوالهاي بين المللي تئاتر ، جشن و هنر شيراز ، آمريكاي جنوبي ، آمريكاي شمالي ، اروپاي شرقي و غربي شركت كرده ام . ازسال چهل و سه تا اواخر پنجاه ، براي راديو ، تلويزيون و كانون پرورش فكري كود كان و نو جوانان ، برنامهٌ موسيقي ، ادبيات كودكان ، قصّه براي كودكان و نمايش راديويي ، تهيه و اجرا كرده ام . از اعضاي موٌسّس سينماي آزاد هستم . اوّلين فيلم . " ميتوان چون شبي ماند خاموش " بر اساس شعر افسانهٌ نيما يوشيج را در سينماي آزاد ساخته ام 1351 </div><div align="right">هفت فيلم كوتاه سوپر هشت. و پنج فيلم بلند شانزده ميليمتري براي وزارت فرهنگ و هنر ساخته ام . ـ «در تهران اتفاق افتاد. گزارش تئاتر .» 16ميليمتر 26دقيقه1355</div><div align="right">رقصهای جنوب» 16ميليمتر 30 دقيقه1356 ـ « شب و خاطره » 16ميليمتر 45دقيقه1356 ـ « ميم مارسل مارسو »16ميليمتر45دقيقه1356 ـ «تئاتر شهرستانها» 16ميليمتر26 دقيقه1356 از سالهاي پنجاه در باره سينما ، تئاتر ، نقّاشي ، و ادبيات مي نويسم . قصّه هاي كوتاه من ، بعضي چاپ شده است. از سال هزارو سيصد و پنجاه و هشت در پاريس زندگي ميكنم . فيلمهاي پاريس : ـ 1990. « تصوير و اسطوره » طرحهای فروغ عريزی ـ 1994- ، كلام ( در هفدهمين فستيوال زنان فرانسه و چهارمين كنفرانس جهاني زنان ، پكن نمايش داده شده است ) ـ 1995 ـ يادداشتهای چين مستند از چهارمين کنفرانس زنان در پکن ـ پانزده فيلم از كنفرانس جهاني زنان . پکن ـ 1996 « زن بنيادگرا زن مدرن» مستند. نمايش در شهر سياتل ، و واشنگتن . 1997 مهر انگيز» نمايش در هشتمين كنفرانس بنياد پژوهشهاي زنان ، فرانسه »... برای گذران زندگی ، فيلم مستند تدوين ميكنم. تعدادي از آنها موفقّيت بين امللي داشته است . مبازر هميشگی برای آزادي و برابری و حقوق زنان هستم . پروژه هاي در دست اجرا: مجموعهٌ مقالات . فيلم در بارهٌ ادبيات زنان ، فيلم از تجربهٌ دروني زندانيان سياسي زن . زندگی بيژن مفيد .. اين زندگينامه در اوت نود و هفت تنظيم شده است </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112904063416978318?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1128765622310662972005-10-08T10:54:00.000+01:002006-10-22T19:54:04.289+01:00<div align="right"><a href="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/1600/App_081.jpg"><img style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; CURSOR: hand" alt="" src="http://photos1.blogger.com/blogger/7200/1578/200/App_081.jpg" border="0" /></a> Je meurs- Ich sterbe 8.02.1989 يادداشت در سالن کتابخانه ی بزرگ برلن نشسته ام. درين روزهای غربت که در حال کشتن همه اشتياقها هستم،حتاسعی نکردم که به اين کتابخانه بيايم.فوق العاده است.بهتر از فيلم وندرس. آدم دوباره عاشق خواندن می شود نمی دانم چرا ياد استانيسلافسکی می افتم. نقش تريگورين ، نويسنده در نمايش مرغ دريايی را با شلوار سفيد و کفشهای مخصوص کنار دريا بازی ميکند.برای آنکه زنها عاشقش شوند.. اين نوع لباس پوشيدن البته عادت نويسنده روسی نيست.. چخوف ميگويد ، کفش پاره و سيگار بدبو هم خاص نويسنده روسی نيست. نينا قصه های سطحی تريگورين را تحسين می کند و فکر ميکند که عاشق نريگورين است..نمی داند که در واقع عاشق روياهای جوانی خودش است. معتای مرغ دريايی مرده اينست. آنچه که زندگی با ما ميکند. ظلم و استهزاء .. يک دختر شهرستانی وقتی عاشق می شود ، شلوار پاره ، کفش شندر، و سيگار بدبو را نمی بيند...کراهت زندگی ديرتر درک خواهد شد. وقتی همه زندگی درهم شکسته است..همه فداکاريها انجام شده و عاشقی تبديل شده به عادت... دوباره و چند باره نينا اشتباه ميکند.. زندگی ادامه دارد و نينا با سر سختی در جستجوی آنست... آخرين طرح نمايشنامه چخوف.. دو دوست جوان هردو عاشق يک زن هستند.. دوستی آنها به سردی میگرايد...هردو برای يک ماموريت اداری به قطب شمال می روند.. در آخرين پرده نمايش ، يک کشتی عظيم در ميان يخ و برف گير کرده است.. دو دوست در دوردست لکه سفيدی را می بينند که موج ميزند و به سراب ميماند..اين لکه به شبح سفيدمی ماند..شبح زنی که هر دو عاشقش هستند...زن در فاصله يی دور ، در سرزمين ديگری دور از آنها ميميرد... من مِيميرم... آخرين کلام چخوف Je meurs- Ich sterbe </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112876562231066297?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1128614638987498962005-10-06T16:57:00.000+01:002006-10-22T19:54:04.167+01:00<div align="right">Il me semble que je traverse une solitude sans fin, pour aller je ne sais où.</div><div align="right">Et c’est moi qui suis à la fois le désert, le voyageur et le chameau .Marcel PROUST 15/02/1988 <strong><span style="font-size:180%;color:#ff0000;">يادداشتهای پراکنده</span></strong> Filmbûne an Steiplatz درين کافه نشسته ام. مرکز فيلم آلمان. اين مرکز ، فيلمهای جديد آلمان را نشان ميدهد.</div><div align="right">امروز صبح در دفتر فستيوال دخترک به من گفت ، همه از خيابان ميتوانند بيايندو دعوتنامه بخواهند.</div><div align="right">من نميتوانستم و نمی خواستم دروغ بگويم..همه حقيقت را در همان نامه با بدبختی نوشته بودم..نماينده هيچ کس وهيچ کشوری نبودم.. اين بارهم . مثل آن دفعات ديگر.درين شهر،غريب . در شهر جديد،زبان جديد. آنچه که جديد است، بايد کشف کرد و آموخت.. و اين ، قسمت جذاب ماجراست.. از رفتار دخترک آنقدر عصبانی شدم که گفتم برگردم و بگريزم به شهر روان. ROUIN و تمام روز به تدوين خبر بپردازم .. آيا بايد آرزوی ديدن و ساختن را هم در خودم بکشم؟ اينهم از احوالات امروز من.. ساعت چهار بعد ازظهر است . تا ساعت پنج ونيم اينجا می نشينم و بعد، ازين آقای روبرويم که به من نگاههای عجيب ميکند، خواهم خواست که مرا به سالن راه دهد ، به او التماس خواهم کرد.. حالا بايد ته دلم دعا کنم که مرا راه دهد..شايداگر برای آن مجله پر از سانسور ايرانی مطلب ميدادم راحت تر ميشد کارت بدشت آورد. . که البته نميتوانست چاپ کند.. نوشتن برای آن عاشقان سينما که بدون فيلم می پوسند!!! وآن احمقها که به اينجا رسيدند و عاشقی يادشان رفت.. من چرا عاشق ميمانم؟؟؟ عاشق اين هنر لعنتی؟؟ دايم به فکر اين هستم که کی التماس کردن به اين آقارا شروع کنم. حالا اين آقا مشغول حرف زدن با تلفن است... آقا التماس ميکنم مرا به سالن سينما راه بدهِيد... اين کافه پاتوق عجيب و جالبی ست. نمی دانم چرا در پاريس چنين پاتوقی وجود ندارد... گارسون کافه به من نزديک ميشود. امروز ظهر،دخترک برای يک پيتزا و يک آبجو 8مارک مرا تيغ زد.. اميدوارم برای يک چايی ، قيمت تيغ زن نخواهد؟؟ روبرويم يک عکس بزرگ اشتروهايم بر ديوار است..وياد شين می افتم.. پشت سرم پراست از عکسهای همه نوابغ سينما.. دست راست من ، چند سياهپوست نشسته اند و همه آلمانی حرف ميزنند. گارسون کافه شبيه کتک خورهای فيلمفارسی ست..شانه های پهن.بالاتنه کوتاه.موهای فرفری مشکی.سبيل مشکی.. طبق معمول غربت .مثل هميشه. تا وارد کافه شدم وتانشستم به خودم گفتم .نکنه يارو ايرونی باشه... زبانم لال اگر کارت ورود به سينما پيدا نکردم . تمام اين ده روز درين کافه خواهم نشست و چرت وپرت خواهم نوشت. چاره ديگری نيست.. </div><div align="right">چند دانشجوی لات و لوت وارد شدند.ميخواهند بر سر آن ميز رزرو شده برای فيلمچی ها بنشينند، يارو ردشان کرد. امروز صبح وقتی دخترک گفت بايد دليل ارائه کنی!!هرکسی از خيابان ميتواند بيايد وبگويد دعوتنامه ميخواهم ...</div><div align="right">نمی دانم چقدر عاشقی در گلويم قلمبه شده بود که حاضر بودم ساعتها کنفرانس بدهم که من عاشقتر از ديگرانم..</div><div align="right">چون تااينجا رسيده ام..</div><div align="right">چرا قيمت عاشقی اينهمه سنگين است..؟؟</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112861463898749896?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1128507196735610042005-10-05T10:59:00.000+01:002006-10-22T19:54:04.044+01:00<div align="right"> . 4.2.95 نامه به فرشته شاه حسينی چهارم نوامبر1995 فرشته عزيز ، نامه توبه من نيرو داد . از خستگی جسمی دايم سرما ميخورم.. حرفهای تو مرا دلگرم ميکند..اين مد جديد"ملايمت سياسی " حالم را بهم ميزند.. در جواب سوالت بگويم..در کنفرانس زنان در لوس آنجلس اين من نبودم که خانم مهرانگيز کار را از تريبون پايين کشيدم ..</div><div align="right">اين حرفهای خودش وسوالهای بی جواب زنان دگر انديش بود.. خانم کار حتا رعايت وقت ديگران را نکرد..نيمساعت هم از وقت ديگران را گرفت که انشا ء بخواند... او چون سالاران بر قدرت ، حقيقت را متعلق به خودش ميداند..چون در محيطی زندگی ميکند که گفتگو و تبادل نظر وجود ندارد</div><div align="right">.او از سوالهای ديگران حيرت کرد..</div><div align="right">او از شيفتگی حضور می گفت. و خود شيفته حضور در قدرت تحميق و تکفير بود.</div><div align="right">.او جرأت نکرد چون سيمين بهبهانی در مقابل مرگ پرستان بايستد و از عشق و شادی و سازندگی بگويد.. مطلب تو رادر همشهری خواندم ..تکان دهنده است. باوجود تمام تکه هايِی که حذف کرده اند، سندی مهم در مورد اين حکومت ضد زن است.. ما فعلا در حال کار برای چهارمين کنفرانس زنان در پکن هستيم......</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112850719673561004?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1128503852755835012005-10-05T10:12:00.000+01:002006-10-22T19:54:03.977+01:00Café16Novembre1981 <div align="right">کافه 16نوامبر1981 اين رابطه هم سراب بود.... گفتن اينکه من ترا خوشبخت ميکنم در يک بعد از ظهر شروع وتمام ميشود.. کدام شادی؟ اين بعداز ظهر ابری،....اين لحظه های کوتاه و فرار... از پنجره شيشه يی نگاه ميکنم و هوشيار نيستم.. خداحافظ..جدايی ی دمدمهای غروب..حالايا هيچوقت..ديدار ديگری نيست... درين کافه غمگين نشسته ام..ميان سرگشتگی وگيجی به خاطر می آورم</div><div align="right">درختهای پاييز..برگهای زرد و خشک.. شکننده.. می دانستم .....بايد درين کافه غريب و دورافتاده بنشينم ....تنها. وبه خودم بگويم .</div><div align="right">خوشبختی درين بعداز ظهر شتاب زده شروع و تمام ميشود... با که جنگ ميکنم..</div><div align="right">چرا برای فهميدن خودم به اين رابطه های حقير و شتاب زده تن می دهم ؟</div><div align="right">آيا اين ديدارهای کوتاه کسی را خوشبخت ميکند؟؟؟ از عاشقی همين را ميخواستم؟؟آ</div><div align="right">يا همين بعداز ظهر کافيست ؟؟؟ چرا احساس پستی ميکنم؟؟ پستم اگر حس اين لحظه را از تو پنهان کنم؟؟ آيا برای زنده ماندن همين لحظه کوتاه کافی ست...؟ چرا گلويم فشرده ميشود؟ چرا مستی فراموشی نمی آورد؟؟ چرا دايم به ياد تو هستم ؟ اشک ريزان. چرا توقف ؟ چرا؟؟؟ </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112850385275583501?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1127303515352345352005-09-21T12:48:00.000+01:002006-10-22T19:54:03.891+01:00<strong>Nous sommes guéris</strong>…………….. « Amants et amis puisait leur force dans les seuils » Mais aujourd’hui (continuait-il) retrouver les seuils abolis si ce n’est en soi-même ? <strong>Nous sommes guéris par nos propres blessures.</strong> Quand la neige ne tombe plus des nuages, il doit continuer de neiger en moi. Chaque pas, chaque regard, chaque geste devrait devenir conscient de lui-même comme un seuil possible et créer de façon nouvelle ce qui est perdu. La conscience des seuils pourrait alors transformer d’une manière nouvelle l’attention d’un objet à un autre et de celui-ci au suivant et ainsi de suite jusqu'à l’instant où apparaîtrait sur terre l’escalier de paix, pour ce jour au moins et le suivant aussi, un peu comme dans ce jeu d’enfant où la pierre affûte le ciseau, où le ciseau coupe le papier et où le papier enveloppe la pierre. Les seuils, comme lieux de force, n’avaient peut-être pas disparu mais, de force intérieure. Dans la conscience de ces seuils, chacun laisserait au moins l’autre mourir de mort naturelle. Il n’y avait pas à promettre davantage. « le chinois de la douleur » PETER HANDKE Pour : D.B<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112730351535234535?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1127138822235540772005-09-19T14:52:00.000+01:002006-10-22T19:54:03.804+01:00Me and Women Mouvement 6 <div align="right">پانويسها 1-در جلسات تئاتري ها ، هژموني با طيف چپ بود ، امّا جواناني پيدا شده بودند كه سابقهٌ كار تئاتر نداشتند ،ولي ميخواستند براي تشكيل سنديكا هم عده ّاي را حذف كنند . در يكي از جلسات در تئاتر شهر ، ناگهان جواني كه كت سربازي به تن داشت به صحنه پريد و با اسلحه اي كه در دست داشت به طرف حضّار نشانه رفت و قطعنامه يي سياسي را خواند و گفت دربان دانشگاه و تئاتر شهر هم بايد در برنامه ريزي فرهنگي شركت كنند و هركس با خواست او مخالفت كند ، اورا تنبيه انقلابي خواهد كرد . بعدها اين جوان را در پاريس ديدم كه زندگي در تبعيد را برگزيده بود. 2- مثلاً در طيف چپ ، زنان بايد دايماً نزد شخصيتهاي مرد امتحان چپ بودن بدهند .براي گزارش مجلّه آرش از كنفرانس هشتم بنياد پژوهشهاي زنان ايران ، سردبير مجلّه كه از من دلگير بود چون رسماً از او دعوت به عمل نيامده بود ، از گزارشگر خواسته بود كه در مطلبش حتماً نيشي به من بزند كه رويم كم شود . گزارش را يك زن نوشته است ، زني كه به تعريف خودش ، سابقهٌ گزارش نويسي ندارد و هرگز پايش را به يك كنفرانس زنان نگذاشته است ، و فرق تهيه كننده و كارگردان را نميداند ، درمورد فيلم من در بارهٌ مهر انگيز دولتشاهي مينويسد ( جلسه با فيلمي از خانم ندايي شروع شد كه از زندگي خانم دولتشاهي تهيه كرده بود كه البتّه در انتها از نداشتن امكانات بيشتر براي ارائهٌ بهتر عذر خواستند و صدايي از داخل جمعيت با اعتراضي تك جمله يي گفت ، محتوايش هم مزخرف تر بود... اين جمله ،نفس تهيه كننده را براي لحظه يي در سينه قطع كرد . تعجّب ايشان برايم حيرت انگيز بود چرا كه تهيه كننده كه خود را چپ ميشناسد انگار تا به حال از خود سوٌال نكرده بود با چه انگيزه اي اين فيلم را و از چه كسي دارد تهيه ميكند .) مجلّه آرش شماره.. 62 . در حرفهٌ من ، ساخت يك فيلم مستند بيست دقيقه يي حدّاقل شش ماه كار ميبرد و ناچار فكرو تحقيق و مطاالعه اصل كار است .درجلسه نمايش ، من از مشكلات فنّي نمايش عذر خواستم . يك نفر در سالن داد زد محتواي فيلم هم مزخرف بود . وعدهٌ زيادي از چهارصد تماشاچي به من تبريك گفتند و نكات مطرح شده در فيلم برايشان تازه وجالب بود.بايد ديد در فيلم ، چه نكته هايي بيان ميشد ؟ - حقّ راٌي زنان و قانون حمايت خانواده كه به كوشش زنان تحصيلكردهٌ طبقه مرفّه و به زعم مخالفت بنيادگرايان اسلامي و مردان در حكومت به دست آمده بود . اينكه يك نفر در سالن از آزادي زنان متنفّر است حقّ اوست . امّا گزارشگر براي شادي سردبير ، به من ياد آوري ميكند كه براي چپ بودن و فيلم ساختن از سردبير آرش نظر خواهي كنم . يعني هم نظر سياسي و هم دانش حرفه ام به تاٌييد مردانه نياز دارد.و در ضمن خود گزارشگر هم اگر به جاي نگاه كردن به فيلم و نقد نكات گفته شده در فيلم ، فيلمساز را تحقير كند ، بيشتر از طرف آقاي مربوطه تاُييد خواهد شد. يك اعتراض نفس مرا در سينه حبس ميكند. چون نميدانم هر حركت اجتماعي ، بايد با انتقاد و اعتراض مواجه شود تا صيقل يابد . در ضمن گزارشگر تازه از راه رسيده نميداند كه معترضين بعدي به حضور مهرانگيز دولتشاهي ، از همرزمان قديمي من در مبارزه هستند . و در ادامه نمي نويسد كه همان فيلمساز كه نميتواند فكر كند ، چطور مسئول و برنامه ريز و محقّق و گرداننده ٌ ميز گرد زندانيان سياسي شده است . چطور و با كدام برنامه ، براي اوّلين بار زناني با تعلّقات فكري متفاوت را بر سر يك ميز جمع كرده است . .خانم گزارشگر نمينويسد ، كه براي اين كنفرانس ، چه كساني فكر وكار كرده اند ؟ او از شنيدن تحليلهاي زنان زنداني فقط به ترحّم ميآيد و حتّا نكته يي از حرفهاي زنان زنداني را در مورد وضعيت وخيم زندانيان عادي بازگويي نميكند . ودر تمام گزارش ، سخني از نظرهاي متفاوت در بارهٌ آزادي و استقلال را به ميان نمي آورد.... .زنان هنوز براي حقوقي كه در اجتماع به دست مي آورند و اظهار نظر ، بايد نظر مردان را تاٌييد كنند . 3 - بعضي از رفقاي چپ معتقد بودند كه نبايد به زنان بنياد گرا آموزش داد . جواب من اين بود كه اگر اين زنان باهنر تئاتر آشنا شوند ، به سنّت و ممنوعيتها و محروميتهايي كه از دين ناشي ميشود ، پشت خواهند كرد . اين دوره كار يكي از تجربه هاي جالب زندگي منست . بعضي از شاگردان من تا مدّتهاي زيادي ارتباطشان را با من حفظ كرده بودند . بعضي از آنها در خلوت به من ميگفتند » حيف كه ما بايد جاي شمارا بگيريم ، هدف ما از آموزش نئاتر ، جابه جا كردن تمام عناصر فعلي و ديني كردن آنست « جواب من اين بود » آموختن تئاتر، فهميدن خود و فهميدن زندگي ست .اگر تئاتر را بفهميم ، نخواهيم توانست كسي را از صحنه حذف كنيم « از جمله كارهايي كه با اين جمع انجام داديم ، خواندن متنهاي كلاسيك بود . ازبين نمايشنامه هاي كلاسيك ترجمه شده ، تقريباً تمام متون موجود را براي خواندن پيشنهاد كردم ، شاگردان كلاس كه حدود سي نفر بودند ، براي كار طولاني روي متن دو نمايشنامه را انتخاب كردند ، آنتيگون و خانهٌ برناردا آلبا . اولين نمايشنامه آنتيگون به وسيلهٌ سوفوكل درام نويس مشهور يونان نوشته شده است . آنتيگون داستان خواهري ست كه برادرش در جنگ با قدرت سياسي كشته شده و عموي آنهاآگاممنون كه رييس دولت است با مراسم رسمي تدفين مخالفت ميكند . آنتيگون براي دفن برادرش با قدرت و ارزشهاي حاكم در ميفتد . اين متن با ديدهاي مختلف ، در نمايشهاي مدرن ، شكلهاي متفاوتي پيدا كرده است . » فرانسواز دورو« فمينست فرانسوي، در سال هزار و نهصد و نود وسه ، داستان آنتيگون را موضوع كتاب مشهورش ، زنان و قانون ، قرار داده است . خانهٌ برناردا آلبا نوشتهٌ فدريكو گارسيا لوركا ، شاعر انقلابي مشهور اسپانيايي ست ، كه چند نمايشنامه در مورد خرافات و تعليمات مخرّب مذهبي و ظلم و خشونتي كه در خانواده به زنان ميشود ، نوشته است .در خانهٌ برناردا آلبا ، چند خواهر با ارزشهاي مذهبي در گيرند و زندگي عاشقانه و رابطه آزاد و سالم با مردان و انتخاب شوهر ، برايشان ميسّر نيست .آنها بايد با مرداني كه هرگز نديده اند و پدر خانواده و مادر پدرسالار برايشان انتخاب ميكنند، ازدواج كنند . كار با متن دوّم تاجايي پيش رفت كه ميخواستيم در سالن كوچك تئاتر شهر اجرايش كنيم . امّا مسئولين وقت اجازه ندادند ، وبا اينكه خودشان مرا براي كار، دعوت كرده بودند ، عذر مرا خواستند . ياد آوري كنم كه حدود هشت ماه تدريس ، بدون حقوق ودر راه خدا بود . غير از اين دو نمايش چند متن روي وقايع روزمرّه كار كرديم كه همه به وقايع خياباني مربوط ميشد و جالب بود كه اين زنان كه با مقنعه و دستكش و چادر در سر كلاس حاضر ميشدند ، مخالف خشونتهاي خياباني عليه زنان مخالف حجاب بودند . 4 - تحقيق فرشتهٌ شاه حسيني ، همشهري ، چاپ تهران 5 - تحقيق مرسده صا لحپور ، » زن و كار خانگي « فرهنگ و توسعه چاپ تهران ، اسفند 1376 تهران 6 - نوشين از بنيانگزاران تئاتر مدرن در تهران است كه در فرانسه تحصيل كرده بود . او در تئاتر فردوسي با به صحنه بردن نمايشنامه هاي كلاسيك و بخصوص به كار گرفتن هنرپيشگان زن ، تحوّلي در تئاتر بوجود آورد . نوشين در سال 1327 بعد از غير قانوني اعلام شدن حزب توده ، با گروه ده نفري به شوروي گريخت . 7 -مسئولين فرهنگي كه هر روز از طرف دولت موقّت تعيين ميشدند ، معمولاً نه درين رشته ها تحصيل كرده بودند و نه هيچكدام تجربهٌ حرفه يي و عملي داشتند ..و البتّه جزو فاميل ملّا يان بودند و علاقه مند به كار هنري . 8 - در مطلبي به زبان آ لماني نسرين بصيري نوشته است كه زنان ايراني بعد از انقلاب در حرفه هاي نمايشي و سينما ، جاي خودشان را پيدا كرده اند . و براي تزيين مطلب عكسي از جميلهٌ شيخي هنرمند تئاتر و سينما با چارقد اسلامي چاپ شده است . مطلب نه تنها تكرار كنندهٌ نظرات سياستگزاران فرهنگي رژيم است بلكه در واقع توهيني به جميلهٌ شيخي و امثال اوست . خانم شيخي در سا لهاي چهل و پنجاه در نمايشنامه هاي كساني چون دورنمات ، ايبسن ، لوروكا ، چخوف و برشت بازي كرده است و بعد از انقلاب ، فقط نقشهاي مادر فداكار گوشه نشين كه فرزندان خوب تربيت ميكند ، به او پيشنهاد ميشود.نسرين بصيري كه از سابقهُ كاري و فرهنگي زنان هنرمند تئاتر و سينما بي اطّلاع است ، نمينويسد كه تمام اين زنان تحصيلات و كارهاي درخشانشان در مورد نقش زن همه قبلاً اتّفاق افتاده است . حتّا اين چارقد اجباري كه بيش از نقشهاي منفعل و حقارت آميز به زنان تصويري از پيروزي زورگويانهٌ مردان مذهبي ميدهد ، اورا نمي آزارد. . بحث در مورد مشكلاتِ اين پوشش اجباري و نمايش روابط زن و مرد در تصوير فرصت ديگري لازم است.اين مطلب را به خواست يک ناشر نوشتم که در يک کتاب مطالب بعضی از زنان اتحاد را چاپ کرد. ناشر مايل بود بعضی از قسمت ها را حذف کند ، من موافق نبودم و مطلب بدون سانسور در کيهان لندن چاپ شد. </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112713882223554077?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1127137596660709512005-09-19T14:41:00.000+01:002006-10-22T19:54:03.717+01:00Me and Women Mouvement 5 <div align="right"> امروز گفتن اينكه آيا » اتّحاد ملّي زنان « وظايفي را كه براي خود تعيين كرده بود درست انجام داده است يانه ؟ سخت است . بنياد گرايان چنان به قلع و قمع و خشونت پرداختند كه يك تشكيلات نوپا نميتوانست به هيچ شكل دوام پيدا كند . مهمترين مسئله يي كه زنان اتّحاد پيشنهاد ميكردند ، آشنايي زنان به حقوق انساني شان بود . براي عملي شدن اين برنامه بايد جلسات بحث و گفتگو در شهرها و محلّات سازماندهي ميشد . بعضي از زنهاي اتّحاد كه در ادارات دولتي مشغول به كار بودند به فكر تشكيل جلسات بودند ، در مدارس و دبيرستانها كوشش ميشد شرايطي براي بحث و گفتگو ايجاد كرد . در روزنامهٌ آيندگان و بعضي نشريات و ماهنامه ها و فصلنامه ها مطالبي از مبارزات زنان ديگر كشورها چاپ ميشد . در محّلات جنوب تهران روزنامه هاي ديواري نصب ميشد كه قوانين ضدّ زن شريعت اسلام را افشا ميكرد و بعضي كه اطّلاعات بيشتري داشتند ، پاي پلاكاردها ميايستادند وبا مردم به بحث و گفتگو ميپرداختند . امكانات كم بود ، بنياد گرايان در حال مستقّر شدن بودند و اسلامي كردن محيط ، بهانه يي براي سركوب و خفه كردن هر اعتراض و انتقادي بود . امكان سازماندهي وانجام اعتصاب و تظاهرات روز به روز سخت تر ميشد . هر اعتراضي به بهانهٌ ضدّ انقلاب بودن و غرب زدگي معناي ديگري پيدا ميكرد . در چنين شرايطي چطور ميشود گفت كه اتّحاد كارش را درست انجام ميداد يانه ؟ در هاي اتّحاد بروي هيچ زني بسته نبود ، امّا... بيشتر زنان تحصيلكرده از طبقهٌ متوسّط ، اظهار نظر و برنامه ريزي ميكردند . زنان فقير ياگارگر اگر هم در جلسات شركت داشتند جزو زنهاي فعّال نبودند. سياسي بودن ، چپ بودن ، و داراي شرايط خاصّ بودن مفاهيمي ست كه امروز ميتوانيم به آن بينديشيم امّا آن روزها هم مثل امروز اگر كسي مبارزه براي زنان را ضروري ميدانست ، ميتوانست در اتّحاد فعّاليت كند . در واقع قدرت شخصي و تاُثيري كه زنان بر هم ميگذاشتند ، در روابط و كار بيشتر تاٌثير داشت . آن روزهاهم مثل امروز ، بعضي دوست داشتند رياست يا رهبري كنند ، امّا سركوب چنان وسيع و سريع بود كه اتّحاد هم چون تشكّل هاي دموكراتيك ديگر ازهم پاشيد . مبارزه با حجاب اجباري تا چند سال طول كشيد ، بسياري از اعضاي اتّحاد مجبور شدند ايران را ترك كنند . مهمترين نفوذ زنان اتّحاد را در انجمنهاي زنان ايراني در انگليس و آلمان ميشود ديد ، بعضي توانستند به كنفرانس نايروبي بروند و زنان اسلامي ايران و برنامه شان را افشا كنند. در آلمان تشكّل مستقل دموكراتيك زنان اروپايي را بعضي عناصر اتّحاد به وجود آوردند كه به مرور زمان ، به گروهها و انجمنهاي ديگري تبديل شدند. فاصله هاي زياد و مشكلات ارتباط و سفر ، دستگيري ها و جنگ و گريزهاي مبارزين با حكومتي كه روز به روز بيشتر ضدّ زن و ضدّ آزادي بود ، اعضاي اتّحاد را متفرّق كرد . امّا فعّاليتها در خارج از كشور و به طور مخفي در داخل ايران ادامه پيدا كرد ، تا جايي كه حكومت براي مقابله با زنان آزاديخواه ، انجمنها و مراكز اسلامي زنان را به وجود آورد تا وانمود كند كه زنان در جامعه و حكومت جاي دارند !!! . من معتقدم اگر زنان حكومتي و زنان مسلمان ناراضي در ايران صدايي در صحنه دارند ، حاصل مبارزات پيگير ما بوده است . و حكومت با برنامهٌ سياسي فكر شده اي ، زنان وابسته به حكومت را مقابل ما ميگذارد كه همان طور كه در جرايد ميبينيم تبليغ كند كه زنان در همهٌ اركان حكومتي و اجتماعي حضور دارند.. من هنوز ارتباطم را با بسياري از زنان اتّحاد حفظ كرده ام ، با اينكه هركدام از ما رشته هاي تحصيلي متفاوتي داريم ، و در كشورهاي مختلفي به كار مطاللعه و مبارزه براي زنان مشغوليم ، بر سر بسياري از مسايل و برنامه هاي مبارزاتي توافق داريم. كوششهاي ما د ر خارج از كشور باعث شده است حتّا حركتهاي عكس العملي زنان مذهبي و بنياد گرا موشكافي و تحليل شود . 1998جميله ندايي</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112713759666070951?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1127136967079111882005-09-19T14:28:00.000+01:002006-10-22T19:54:03.639+01:00Me and Women Mouvement 4 <div align="right"> مسايل فرهنگي و نقش زنان در تئاتر وسينما مطلقاً قابل بحث نبود ، خبر دستگيري هنرپيشگان سينما مثل ايرن كه اولّين زني ست كه در سينماي ايران با لباس شنا ظاهر شد ، يا گوگوش كه خوانندهٌ مشهوري بود و هست ، هر روز ميرسيد و زنان چپ حاضر نبودند در مورد اين موضوع بحث كنند . اصولاً مسايل فرهنگي مطلقاً قابل توجّه طيف چپ نبود . عدهّ اي از زنان توده اي كه در حرفهٌ فرهنگ نبودند ، همهٌ فعّاليتهاي تئاتر و سينما را مبتذل و وابسته به بورژوازي تلقّي ميكردند . بعضي ازهنرپيشگان تئاتر قبل از اينكه حجاب اجباري شود از ترسشان روسري بر سر گذاشته بودند . پوران درخشنده كه اولّين زن فيلمساز جمهوري اسلامي ست كه حتّا قبل از رخشان بني اعتماد ، فيلم سينمايي با كد هاي ايده ئولوژيك اسلام سياسي ساخته است ، بهيچ عنوان در جلسات ما در تلويزيون ، شركت نميكرد و همان روزها كه در خيابانها ما از حزب اللّه كتك ميخوريدم و زنان چادري بسياري مارا در مبارزه ضدّ حجاب اجباري ياري ميدادند ، او با روسري به تلويزيون ميآمد و در جواب ما ميگفت كه نميخواهد شغلش را از دست بدهد . بعد ها جايزهٌ او ، به دست آوردن بودجه براي ساختن فيلمهاي اسلامي بود. همراهي او با عقايد مسئولين تلويزيون به جايي رسيد كه به نمايندگي تهّيه كنندگان و كارگردانان تلويزيون منصوب شد . وسپتامبر 1995 در چهارمين كنفرانس زنان در پكن ، دو گروه فيلمبرداري را كارگرداني ميكرد كه وظيفه شان فيلمبرداري از زنان مخالف و مبارز، و در ضمن ، هيئت دولتي ايران بود . روز سخنراني شهلا حبيبي ( يازده سپتامبر 1995) در كنفرانسهاي دولتي ، نشريه فرانسوي زبان ( ويور ) شماره مخصوص ضدّ بنيادگرايي منتشر كرده بود و زنان مستقلّ چپ ايراني ( زنان ضدّ سنگسار) مقابل ساختمان سازمان ملل تظاهرات داشتند . خانم اعظم طالقاني به مسئولين خبر داده بود كه جان هيئت دولتي ايران در خطر است و كنترل پليس چند برابر شده بود.. هيئت دولتي ايران يك اعلاميه داده بودند و مخالفينشان را تروريست و ضدّ انقلاب ناميده بودند . همان روز پوران درخشنده را در راهرو سازمان ملل ديدم . از او پرسيدم واقعاً ميداند چه ميكند ؟ روز پيشش در شهر هايرو ، شهر دانشگاهي ، محلّ كنفرانسهاي غير دولتي، همراهين زن هيئت رسمی ايران كه تظاهرات دفاع از حجاب داشتند ، به گروه زنان اروپايي و الجزيره يي ، مخالف بنيادگرايي حمله كردند. گروه تلويزيون ايران ، ازين صحنه ها فيلم ميگرفت.و پوران درخشنده مسئول گروه بود. پوران ،در راهروی سازمان ملل ، همان جواب روزهاي اوّل انقلاب را داد. » من مشغول انجام وظايفم هستم « از ذهنم گذشت ... » لاجوردي و حاج داود هم در زندانها وظايفشان را انجام ميدهند « . بعد از سخنراني شهلا حبيبي در سالن بزرگ كنفرانس ، از گروه فيلمبرداري و خبرنگاران ايراني حواسته شده بود كه هورا بكشند و كف بزنند ، البته كف زدن آنها ميان همهمه و هو كشيدنهاي سالن گم ميشد ازهمه اين صحنه ها فيلم گرفته ام.. يكي از روزهاي اوّل انقلاب ، در راهروهاي تلويزيون به توران مهرزاد و مهين ديهيم و هوشنگ بهشتي بر خوردم . توران و مهين روسري سياه به شيوهٌ اسلامي بر سر داشتند . آنها در آن زمان در نمايشهاي راديويي كار ميكردند . حقوق شركت در برنامه هاي راديويي مثل تئاتر و سينما روزانه بود ، يعني حقّوق بازنشستگي و بيمهٌ بهداشت وجود نداشت . در اواخر سالهاي پنجاه ، مسئولين راديو و تلويزيون تصميم گرفته بودند ، ماهي دوهزار تومان به قديميها حقّ بازنشستگي بدهند..كارهاي نمايشي در راديو تعطيل شده بود و مسئولين جديد حقوق حدّاقل آنها را هم قطع كرده بودند.. حالت افسرده و در ماندهٌ آنها مرا به وضعي دچار كرد كه دوان دوان خودم را به جلسهٌ اتّحاد رساندم . متاٌسّفانه بحثها چنان بود كه خود منهم به زير سوٌال رفتم .دو باره همان حرفهاي قديمي مطرح شد كه زنان سينما و تئاتر از نظر اخلاقي مورد اعتماد نيستند و زنان محرومي درين جامعه زندگي ميكنند كه كلفتي و رختشويي را به بازي در تئاتر و سينما ترجيح ميدهند . اين جمله را سال گذشته در هشتمين كنفرانس زنان هم شنيدم . يك خانم مبارز چپ راديكال در جايي نوشت كه خانم ندايي چرا از كلفت و رختشور خانم دولتشاهي فيلم نساخته است . گوشم زنگ زد كه آيا بعضي از رفقاي هم رزم منهم اگر به قدرت برسند اوّل آزادي مرا به عنوان فيلمساز محدود به خواستها و ايده هاي خودشان خواهند كرد. ؟ همهٌ اين رفقا كه مرا به ساختن فيلم از مهر اگيز دولتشاهي متّهم كردند ، حتايكی از آنها، فيلمي راكه ديده بود نقد نكرد و يك نفر ننوشت نكات ضدّ انساني وضدّ زن فيلم كدامند؟ 2 نكتهٌ قابل توجّه اينست كه در د هه 1320در ايران ، زنان چپ ، كار تئاتر و سينما را قدمي در راه پيشرفت و مدرنيته ميدانستند . توران مهرزاد و مهين ديهيم و ايرن ، همه تئاتر را در زمان نوشين شروع كرده بودند .( 6) و از دههٌ سي در بسياري از نمايشنامه هاي مهّم دنيا بازي كرده بودند . روزهای انقلاب ،عقب گردي فرهنگي و بخصوص سر گشتگي براي پيشنهاد ارزشهاي انقلابي ، واسلامي و اخلاقي فراوان بود.. . ( 7 ) يادم هست در بسياري ازين جلسات نسرين بصيري شركت ميكرد . بعد ها او مطالبي در مورد پيشرفت فرهنگي زنان ايران درعالم تئاتر و سينما به زبان فارسي و آلماني نوشت كه توهين به هنرمندان زنِ تئاتر و سينما ، در شصت سال فعّاليت قبل از انقلاب است . ( 8 ) با تمام تعاريف بالا نميتوانم در مورد دموكراتيك و مستقلّ بودن اتّحاد نظر دقيق بدهم . اتّحاد دموكراتيك بود چون زنان مختلف طيف چپ جذب آن شده بودند ، مستقّل بود ، چون زنان عضوش آدمهاي مستقّلي بودند ، امّا در آن شرايط استقلال امر مشكلي بود و در كلّ بايد به سازمان يا تشكيلاتي نزديك مي بودي تا بتواني از طرف جمعي حمايت شوي . بعد ها تعلّقات فكري متفاوت سازمان فداييان نشان داد كه فقط زنان نبودند كه در عمل تنها ماندند . زنها امّا به دليل سركوب مذهبي زودتر از مردان متوجّه شدند كه مردسالاري و پدر سالاري دلايل فرهنگي عميقي دارد كه از حيطهٌ فكر وعمل يك سازمان فراتر ميرود.. </div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112713696707911188?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1127136330444294822005-09-19T14:15:00.000+01:002006-10-22T19:54:03.573+01:00<div align="right">Me and Women Mouvement 3</div><div align="right">در اتّحاد مسايلي كه زنان بايد به آن جواب ميدادند متعّدد بود . مشكلات كار زنان درآن برهه را ، در چند نكته ميشود خلاصه كرد . مباحث نظري كه در كلام بسيار جالب و قابل تا ٌمل بود ، در عمل كاملاً بعيد به نظر ميرسيد . دربارهٌ رابطهٌ اجتماعي و سياسي زن و مرد هيچ بحثي وجود نداشت .به نظر ميرسيد كه زنان ومردان متعلّق به يك تفكّر سياسي ، باهم هيچ اختلافي ندارند. خواستهاي زنان روي مسايل سياسي متمركز بود و بيشترين نيرو ، صرف تبليغ عناصر چپ ونيروهاي چپ ميشد . جا به جايي نيروهاي سياسي اين توهّم را در زنان بوجود آورده بود كه با به قدرت رسيدن چپ ، بسياري از مشكلات زنان حلّ خواهد شد . هيچكس تصّور نميكرد كه بنياد گرايان مذهبي موفق به گرفتن قدرت شوند . رفراندم دوازده فروردين در مورد انتخاب بين حكومت سلطنتي و جمهوري اسلامي از نظر تمامي زناني كه در جلسات شركت ميكردند ، مردود بود . زنها بين ارزشها و ضدّ ارزشها در نوسان بودند . زنان چپ ارزشهاي زن مدرن را تعريف نميكردند و در رّدِ زن عروسكي كه ارزش زن غربي محسوب ميشد ، در بيشتر موارد با بنيادگرايان اختلافي نداشتند ، مباحث در سطح باقي ميماند ، بالاخره روشن نبود زني كه آرايش ميكند و عطر ميزند فاحشه است يا نه ؟ روشن نبود زني كه تنها زندگي ميكند مخلّ خانواده است يا نه ؟ وقتي بحث استقلال فردي به ميان مي آمد ، صحبتي از شهروندي و ما لكيت تن به ميان نمي آمد . تفاوت خواستهاي زنان ، در انجمنهاي مختلف روشن نبود . سازمانهاي چپ ، گاهي انتقاداتي ميكردند ، امّا از كلّي گويي فراتر نمي رفتند . تقريباً تمام سازمانهاي چپ ، مسئلهٌ حجاب اجباري را مهم نميدانستند .تنها سازمان فداييان خلق ، و چند سازمان چپ ديگر مثل وحدت كمونيستي ، اتحّاديه كمونيستها و چند جريان چپ راديكال ، حجاب اجباري را محكوم كرد . بعضي از روشنفكران و طرفداران تجدّد ، در مورد حجاب اجباري در نشريات مطالبي نوشتند ، امّا همه به ليبرال بودن متهم شدند. . حتا امروز هم بسياري از عناصر چپ ، حجاب اجباري را جواب حجاب برداري اجباري رضا شاه ميدانند . هيچكدام از سازمانهاي چپ وآزاديخواه ، تحليلي از حجاب به معناي سياسي آن تا كنون ارائه نداده اند . امّا آن روزها ، در اتّحاد صحبت اين بود كه حجاب اجباري شروع زير پاگذاشتن حقوق ابتدايي زنان و آزاديهاي دموكراتيك در جامعه است . بحث در مورد همين نكته ، بسياري از زنان نزديك به اتّحاد را واداشت كه به دنبال تحقيق اساسي در مورد حقوق زنان بروند . مباحث و جلسات تا مدتّها بعد از شروع جنگ و مهاجرت عدّه زيادي از زنان فعّال اتّحاد ، در تهران ادامه داشت .در مورد حجاب يادم هست دريكي از جلسات در آمفي تئاتر دانشكده پلي تكنيك ، يكي از زنان حزب توده ، به پشت ميكرفن رفت و سخنران قبلي را متّهم كرد كه عضو حزب رستاخيز بوده است و گفت » اين اعتراضها ، توطئه زنهاي بورژوا و ضدّ انقلاب است و حجاب مسئلهٌ مهمّي نيست و با به قدرت رسيدن سوسياليسم همهٌ مشكلات زنان حلّ خواهد شد و زنان طبقهٌ كارگر هيچ مشكل شخصي و خانوادگي ندارند و فقط استثمار طبقاتي ميشوند .در اين لحظه مبارزه با امپريا ليسم مهمتر از مسايل زنان است .« مسئلهٌ مهمّ ديگر مورد بحث ، دفاع از كار اجتماعي زنان ، خواست مهد كودك براي كودكان زنان كارگر و كارمند ، امكان مرخصي با حقوق در زمان بارداري ، و بيمهٌ بهداشت و بازنشستگي بود . زنان كارمند ، وضعيت شغلي خودرا در خطر ميديدند ، زمان نشان داد كه حقّ با آنها بود . از سي ميليون جمعيت ايران در سال 1558 ، نهصد وپنجاه هزار نفركارمند زن مشغول به كار بودند كه با اخراج وسيع و مهاجرت طيف وسيعي از زنان مدرن در سال 1368 ، فقط چهارصد و پنجاه هزار باقي مانده بودند .(4) و امروز با وجود دوبرابر شدن جمعيت هنوز تعداد زنان شاغل كارمند و كارگر، در سال 1376 از ششصد و چهل هزار تجاوز نكرده است . ( 5 ) دربر رسي اين آمار نبايد فراموش كرد كه بسياري از زنان در پستهاي حسّاس مثل آموزش و پرورش ، جايشان را به زنان حزب اللّه و مذهبي دادند . تمام مهد كودكهاي ادارات دولتي تعطيل شد ، بسياري از همكاران من در تلويزيون ملّي ايران ، بعد از بسته شدن مهد كودك تلويزيون ، مجبور شدند كارشان را ترك كنند . آن روزها من كارمند تلويزيون بودم و به دليل سرپرستي دو فرزندم حقّ اولاد ميگرفتم . بعد از مستقرّ شدن مردان ريشو در تلويزيون ، به حسابداري احضار شدم و بعد از سوٌال و جواب بسيار كه حقّ اولاد به پدر تعلّق دارد ، گفتند نميتوانند بعد از اين به من حقّ فرزند بپردازند . مرد ريشو مرد مهرباني بود ، وقتي به او توضيح دادم كه پدر فرزندان من بيكار است و من از او جدا شده ام و سر پرستي بچّه ها طبق قانون حمايت خانواده به من محوّل شده است . او در جواب گفت » قانون حمايت خانواده ، مغاير قوانين اسلام است . خواهر در دين اسلام صلاح نيست كه زن تنها زندگي كند ، براي خودتان شوهري دست و پا كنيد و فرزندانتان را هم به پدرشان بر گردانيد « در ارديبهشت ماه 1358 ، وقتي زنان قاضي در دادگستري از كار بركنار شدند ، هواداران و اعضاي اتّحاد ، در اشغال دادگستري بسيار فعّال بودند ، اين مسئله باعث شد ، كه وضع حقوقي زنان بررسي شود ، وبخصوص قانون حمايت خانواده ، موضوع بحثهاي فراوان شد. اما مجلس ، در مهر ماه 1358 قانون حمايت خانواده لغو كرد و زنان از حدّ اقلّ حقوق در خانواده هم محروم شدند . نشريات اتّحاد ، نوشتند » سلب حقّ قضاوت از زنان ، واپسگرايانه و ضدّ دموكراتيك است « اما به بحث در مورد لغو قانون حمايت خانواده نپرداختند . خواستها در مورد خانواده در جمله ٌ » تضمين حقوق برابر زن و مرد در كليه روابط زناشويي و خانوادگي « خلاصه ميشد و اينكه مبارزه دامه خواهد داشت . اما عملاً اكثريت زنان ، به دولت موقّت و حكومتي كه روز به روز بيشتر به نظريات بنيادگرايان نزديك ميشد ، به بهانهٌ ضدّ امپرياليست بودن اعتماد داشتند ، در زمان حكومت بازرگان هرروز يك نشريه و روزنامه آزاديخواه تعطيل ميشد ، و زنان اتّحاد كه مبارزات زنان را جدا از مسائل جامعه نمي دانستند ، سعي ميكردند از آزادي مطبوعات دفاع كنند امّا عدّه اي كه بعد معروف به طرفداران » اكثريت فدايي « شدند ، همهٌ اقدامات ارتجاعي بنيادگرايان را به بهانهٌ ضدّ امپرياليست بودن آنها توجيه ميكردندو ميکنند ..</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/16588946-112713633044429482?l=jami2025.blogspot.com' alt='' /></div>jnhttp://www.blogger.com/profile/05489063815574272572noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-16588946.post-1127135607238164482005-09-19T14:07:00.000+01:002006-10-22T19:54:03.506+01:00Me and Women mouvement 2 <div align="right"> سال 1969 و 1970 در انگلستان دانشجو بودم و با مبارزات فمينستي آن سالها آشنا شدم . به دليل رشتهٌ تحصيلي و حرفه ام بيشترين مشغلهٌ من تحليل فمينيستي از ادبيات و سينما و تئاتر بود . در تئاتر چون اصولاً با شخصيت و روانشناسي و زندگي اجتماعي هر نقش سر و كار داريم ، مشكلات روابط زن ومرد و جايگاه اجتماعي آنها مورد تحقيق و مطا لعه است . در دوران قبل ازانقلاب ، در اكثر نمايشنامه هاي ايبسن ، استريندبرگ ، چخوف ، لوركا ، تنسي ويليامز ، يوجين اونيل و ديگران براي تئاتر يا راديو ، كار كرده بودم و نقشهاي زنان را ميشناختم و براي شناخت آنها ناچار ادبيات كلاسيك روس و فرانسه و آمريكا و انگليس را بايد مي خواندم . برابري خواهي حقوقي و اجتماعي ، جزو اولين نكات كار گروهي در تئاتر و سينماست . شركت در انقلاب براي من ، چون بسياري ديگر ، كوشش براي آزادي بيان و عقيده و مبارزه براي از بين رفتن بي عدالتيهاي اجتماعي و مبارزه براي از بين رفتن تفاوتهاي طبقاتي بود . قصدم از آزادي بيان ، برخورد فرهنگي با تمام تابوها و ممنوعيتهايي ست كه هنوز دست و پاگير روابط زن و مرد در ايران و تبعيد و اصولاً يكي از مشكلات اصلي فرهنگ ماست .زنان هنوز با جنسيت زنانه شان قضاوت ميشوند . فرهنگ و دانش و شناخت آنها دايماُ مورد تهديد وترديد است .و حتا بسياري از زنان براي اينكه در جمع مردانه پذيرفته شوند از تحقير زنان مستقل كه نظر ديگري دارند ، ابايي ندارند. فقط كافي ست به دور و برمان نگاهي بيندازيم . زنان براي ورود به كارهاي اجتماعي نه تنها چندين برابر مردان بايد زحمت بكشند ، بلكه بايد مردان را قانع و راضي كنند كه لايق كاري كه انجام ميدهند هستند . راحتترين راه به سوٌا�